Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG

Thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn thực phẩm, cấp nước sạch nông thôn tại nhiều địa phương trong nước đã đạt được những kết quả rất tích cực nhờ sự chung tay vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Tạo điều kiện nâng cao chất lượng nông sản và phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hiệu quả, an toàn, bền vững và nâng cao được thu nhập, điều kiện sống của người dân...

Thực hiện thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật để bảo vệ môi trường tại huyện Phong Điền, TP Cần Thơ.

Nhiều mô hình, cách làm hay

Trong khoảng 10 năm qua, tỉnh Trà Vinh đã tổ chức hơn 84.255 cuộc ra quân vệ sinh môi trường, với 3.494.369 lượt người tham gia thông qua thực hiện các hoạt động Ngày chủ nhật xanh - sạch - đẹp hằng tuần. Tỉnh đã thực hiện phát quang bụi rậm các tuyến đường giao thông với tổng chiều dài 25.859km, khơi thông 1.413km cống rãnh, tổ chức thu gom rác, trồng và chăm sóc hơn 3,36 triệu cây xanh. Thành lập 721 Câu lạc bộ môi trường Cựu chiến binh, 31 mô hình xử lý chất thải trong chăn nuôi và hỗ trợ thực hiện 9.172 công trình khí sinh học. Hình thành được hơn 110 mô hình sản xuất nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường như mô hình cánh đồng lớn trên lúa sử dụng phân bón hữu cơ thả ong ký sinh bảo vệ cây trồng… Theo ông Nguyễn Trung Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh, tỉnh xác định rõ, bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị cùng toàn xã hội và đưa các nội dung này vào các quy định của địa phương, các hương ước, quy ước của từng ấp. Quan tâm làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành và tầng lớp nhân dân gắn với chế tài xử lý vi phạm. Triển khai và nhân rộng các mô hình hiệu quả trong bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước, xây dựng cảnh quan môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu…

Bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn thực phẩm, cấp nước sạch nông thôn là một trong những nội dung và tiêu chí quan trọng cần đạt được trong Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (MTQGXDNTM). Thời gian qua, các nội dung trên cũng đã được các địa phương vùng ÐBSCL và trong cả nước triển khai thực hiện, hưởng ứng, tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Với quyết tâm chính trị cao và sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của cấp ủy, chính quyền từ cấp tỉnh đến cơ sở nên đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Theo ông Lê Quốc Anh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang, thực hiện công tác bảo vệ môi trường nông thôn, từ năm 2015 đến nay, ngành Nông nghiệp tỉnh xây dựng 414 bể chứa bao thuốc bảo vệ thực vật tại các khu cánh đồng lúa tập trung và thu gom, tiêu hủy đúng quy trình hơn 15,2 tấn. Ðể sản xuất an toàn thực phẩm, tỉnh cũng tập trung phát triển vùng sản xuất lúa và cây trồng gắn với mã số vùng trồng và hiện đã có 75 mã số phục vụ xuất khẩu, với tổng diện tích hơn 4.100ha, trong đó có 3.726ha lúa. Phát triển mô hình trồng cây ăn trái đạt theo các tiêu chuẩn VietGAP và Global GAP, với tổng diện tích hơn 439ha. Về cấp nước sạch nông thôn, toàn tỉnh đã xây dựng 56 trạm cấp nước sạch, đặc biệt với các xã đảo và xã biên giới, tỉnh chú trọng xây dựng các hồ chứa nước ngọt để cung cấp nước.

Phát huy kết quả

Sau khi có Quyết định phê duyệt Chương trình MTQGXDNTM giai đoạn 2021-2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 925/QÐ-TTg ngày 2-8-2022 phê duyệt Chương trình tăng cường bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và cấp nước sạch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2021-2025.

Tại hội nghị triển khai thực hiện Quyết định số 925/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) vừa phối hợp Bộ Tài Nguyên và Môi trường tổ chức, các đại biểu đã đề xuất nhiều kiến nghị và giải pháp nhằm tiếp tục phát huy các mô hình, cách làm hay và kịp thời tháo gỡ các khó khăn để làm tốt công tác bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và cấp nước sạch nông thôn. Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, kiến nghị, tới đây cần mở rộng, phát triển các công trình cấp nước sạch nông thôn và mô hình hiệu quả trong quản lý, cung cấp nước sạch nông thôn. Ðồng thời, nghiên cứu, bổ sung thêm các mô hình thu gom, xử lý rác thải và nước thải chăn nuôi ở nông thôn phù hợp từng địa phương. Ðặc biệt, Bộ NN&PTNT và Bộ Tài nguyên và Môi trường cần sớm đánh giá, tổng kết các mô hình để có giải pháp nhân rộng kịp thời.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Lê Quốc Anh, việc cấp nước sạch nông thôn còn gặp khó và đối mặt nhiều thách thức do ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, tình trạng ô nhiễm nguồn nước, trong khi các công trình cấp nước sạch nông thôn còn ít. Do vậy, cần tổ chức tốt công tác quy hoạch về cấp nước sạch, bố trí và phát triển thêm các trạm cấp nước sạch nông thôn, chủ động có các khu dự trữ nước ngọt bền vững, nhất là tại vùng ÐBSCL. Song song đó, cần có thêm chính sách ưu đãi, khuyến khích người dân, doanh nghiệp tham gia xử lý rác thải và các chất thải trong chăn nuôi để bảo vệ môi trường. Ðặc biệt, xử lý và phân loại rác tại nguồn, biến chúng thành tài nguyên tái tạo phục vụ phát triển kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp xanh, sạch, bền vững.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, tới đây ngành chức năng cần tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền và có thêm các cơ chế, chính sách để hỗ trợ, khuyến khích và huy động tốt sự tham gia của người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội. Chú ý phát huy các mô hình sản xuất kinh doanh và quản lý an toàn thực phẩm ở nông thôn gắn với bảo vệ môi trường. Tạo điều kiện để người dân tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ số để áp dụng vào quá trình sản xuất nông nghiệp và xây dựng NTM.