Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm robot và trí tuệ nhân tạo (AI), đáp ứng nhu cầu tự động hóa trên toàn cầu.

Bùng nổ robot thông minh và AI

Tại Quảng Châu, Hội chợ Thương mại Quốc tế Canton lần thứ 139 diễn ra từ ngày 15-4 đến ngày 5-5, trở nên nổi bật với sự bùng nổ của robot thông minh và AI. Trong đó, khu triển lãm robot dịch vụ đặc biệt thu hút đông đảo khách tham quan háo hức tìm hiểu cách công nghệ tiên tiến ứng dụng vào hoạt động kinh doanh.

Khách tham quan tập trung quanh gian hàng trưng bày robot cắt cỏ tại Hội chợ Thương mại Quốc tế Canton.

Bên cạnh việc giảm rủi ro tại nơi làm việc, khách hàng từ châu Âu, Đông Nam Á, Trung Đông và Mỹ Latinh kỳ vọng công nghệ robot giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động và chi phí. Đơn cử như mẫu robot tuần tra của công ty Rotunbot, ngoài nhiệm vụ giám sát các cơ sở lớn như sân bay và mỏ dầu, những cỗ máy này có thể tuần tra khu vực rộng lớn trong nhiều giờ, phát hiện nguy hiểm hoặc đuổi chim khỏi đường băng nhằm ngăn sự cố hàng không. Trong tình huống khẩn cấp, robot có thể được cử đi để đánh giá mối đe dọa trước khi lực lượng cứu hộ can thiệp.

Trong các nhà máy, robot cũng được đưa vào sử dụng nhiều hơn để thực hiện các công việc lặp đi lặp lại. Nắm bắt nhu cầu, công ty chuyên sản xuất bo mạch màn hình tivi Shiyuan Electronics tại hội chợ cho giới thiệu sản phẩm cánh tay robot có thể nhặt và phân loại vật phẩm với độ chính xác cực cao. Robot của Shiyuan còn được thiết kế học hỏi và thích nghi nhanh các nhiệm vụ khác nhau khi nhu cầu sản xuất thay đổi. Ví dụ, một nhân viên có thể dành nửa tiếng mỗi ngày để dọn dẹp thì với robot, công việc này chỉ cần 5 phút.

Thống trị ngành công nghiệp robot

Trong 11 năm liên tiếp, Trung Quốc giữ vững vị thế thị trường robot công nghiệp lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 54% nhu cầu toàn cầu vào năm 2024 với khoảng 295.000 đơn vị được lắp đặt. Năm 2025, xuất khẩu robot công nghiệp của nước này tăng 48,7% và lần đầu tiên đưa Trung Quốc trở thành quốc gia xuất khẩu ròng robot công nghiệp.

Trung Quốc cũng nằm trong số những nền kinh tế sản xuất tự động hóa cao nhất thế giới. Theo Liên đoàn Robot Quốc tế, mật độ robot công nghiệp của Trung Quốc đạt 470 robot trên mỗi 10.000 công nhân vào năm 2023, cao hơn nhiều so với mức trung bình 162 của toàn cầu.

Theo giới phân tích, dữ liệu trên phản ảnh thay đổi logic cạnh tranh trong các ngành công nghiệp toàn cầu khi tự động hóa ảnh hưởng tới những công việc từng được coi là khó thay thế. Diễn đàn Kinh tế Thế giới ước tính, 22% số việc làm hiện nay có thể được tạo ra hoặc thay thế bởi những thay đổi cấu trúc trong thị trường lao động vào năm 2030, trong khi 41% nhà tuyển dụng có kế hoạch giảm nhân viên của lĩnh vực mà AI có thể tự động hóa các nhiệm vụ. Theo Báo cáo Tương lai Việc làm năm 2025, những ngành như thu ngân, bán vé và trợ lý hành chính nằm trong số công việc dự kiến giảm sút.

Thừa nhận công nghệ robot định hình lại đáng kể thị trường lao động, Giáo sư Kenneth Huang tại Đại học Quốc gia Singapore cho biết tự động hóa nhiều khả năng thay đổi cách thức làm việc của con người hơn là loại bỏ việc làm trên diện rộng. Những chủ doanh nghiệp như ông Jimenez thì coi đây là cơ hội để người lao động khám phá lĩnh vực mới, trau dồi kỹ năng cần thiết để nâng cao hiệu quả trong các lĩnh vực robot, máy móc vẫn còn tụt hậu so với con người. Tương lai, những nền kinh tế cạnh tranh nhất sẽ là những nền kinh tế có khả năng kết hợp máy móc tiên tiến với chuyên môn của con người.

MAI QUYÊN (Theo CNA)