Ngôi nhà của ông Bùi Văn Nhàn ở phường Thường Thạnh, quận Cái Răng bị tốc mái, hư hỏng nặng sau cơn lốc xảy ra vào ngày 5-9-2008. Ảnh chụp lúc 10 giờ 6-9-2008.

Mưa bão, lũ lụt đang gây nhiều tổn thất đối với nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Tại TP Cần Thơ, trong tháng 9-2008, mưa bão đã làm sập 12 căn nhà, tốc mái 55 căn ở quận Cái Răng, huyện Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh, ước tổng thiệt hại khoảng 350 triệu đồng. Để giảm nhẹ thiên tai, biện pháp phòng tránh những hậu quả do mưa, bão, lũ đang cần các ngành, các cấp, bà con nhân dân khẩn trương thực hiện, để hạn chế thấp nhất thiệt hại do mưa, bão, lũ gây ra trong thời gian tới.

* HẬU QUẢ KHÓ LƯỜNG

Theo Ban Chỉ huy Phòng chống Lụt bão - Tìm kiếm Cứu nạn (PCLB-TKCN) TP Cần Thơ, địa bàn thành phố có hệ thống sông ngòi chằng chịt nên mỗi khi mưa, bão, lũ kéo dài thường gây ngập lụt trên diện rộng, những khu vực trũng thấp như huyện Vĩnh Thạnh, Cờ Đỏ bị ngập nhiều tháng liền. Theo thống kê, mùa mưa, bão, lũ năm 2008 bắt đầu từ tháng 4 đến nay đã xảy ra 37 trận lốc xoáy ở các quận Ninh Kiều, Ô Môn, Cái Răng và các huyện Thốt Nốt, Cờ Đỏ, Phong Điền, Vĩnh Thạnh, làm sập 49 căn nhà, tốc mái và xiêu vẹo 161 căn, hàng trăm ha hoa màu, cây ăn trái tại các địa phương trên bị thiệt hại nặng. Đã có 2 đứa trẻ bị té sông chết đuối, 1 trường hợp chết do bị sét đánh. Mùa mưa năm 2008 sẽ còn kéo dài nhiều tháng nữa và nước lũ sẽ đổ về. Tình trạng nước lũ lên cao, mưa lớn, lốc xoáy làm sập nhà, tốc mái có thể tiếp tục xảy ra...

Bà Vương Thị Lập, Chi cục Trưởng Chi cục Thủy lợi, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ huy PCLB - TKCN TP Cần Thơ, cho biết: “Trước những thiệt hại do thiên tai xảy ra, Ban Chỉ huy PCLB-TKCN các quận, huyện đã phối hợp với chính quyền, đoàn thể các địa phương kịp thời huy động kinh phí, vật tư, nhân lực để hỗ trợ các gia đình bị thiệt hại dựng lại nhà cửa, sớm ổn định cuộc sống và sản xuất. Tuy nhiên, người dân bị ảnh hưởng cũng chịu nhiều mất mát, gặp nhiều khó khăn. Công tác phòng tránh, gia cố nhà cửa trước mùa mưa, bão, lũ cần được triển khai đồng bộ, tránh tư tưởng chủ quan, lơ là để rồi nhận hậu quả đáng tiếc xảy ra”.

Hầu hết ở các huyện đầu nguồn như Vĩnh Thạnh, Cờ Đỏ, Thốt Nốt... nhà cửa của người dân là những căn nhà cấp 4, nhà cây gỗ, mái tôn, vách lá, nền gạch tàu... Do đó, khi cơn lốc đi qua những căn nhà này rất dễ bị sập, tốc mái, xiêu vẹo. Trong cơn lốc xoáy vừa qua (5-9-2008) ở phường Thường Thạnh, quận Cái Răng, có 59 căn nhà bị sập, tốc mái, xiêu vẹo. Trong đó, đa số là nhà cấp 4, mái tôn, vách lá. Ông Bùi Văn Nhàn, ở khu vực Thạnh Phú, phường Thường Thạnh, cho biết: “Nhà tôi xây dựng bằng cột xi măng, mái tôn, vách tôn cũng được nhiều năm nay. Nhưng, khi cơn lốc đi qua khoảng 5 phút thì mái tôn, vách tôn đều bay hết. Rất may, gia đình tôi không ai bị thương. Khu vực này ít xảy ra tình trạng như thế. Đây là lần đầu tiên nhà tôi bị ảnh hưởng do thiên tai, sắp tới tôi không dám lơ là, chủ quan trong mùa mưa, bão”.

Trường hợp của chị Thạch Mai rất đáng thương. Nhà nghèo, ở Trà Vinh chị sang làm thuê ở xã Thới Đông, huyện Cờ Đỏ. Nhưng không may vào ngày 6-7-2008, chị đang làm cỏ ngoài đồng, mưa lớn, sấm sét xuất hiện và đánh trúng làm chị chết tại chỗ.

* LÀM GÌ ĐỂ HẠN CHẾ THIỆT HẠI TRONG MÙA MƯA, LŨ?

Theo Ban Chỉ huy PCLB - TKCN TP Cần Thơ, lo ngại nhất trong mùa mưa, bão, lũ là thiếu nguồn kinh phí đầu tư nên các tuyến bờ bao ngăn lũ ở các cồn trên sông Hậu chưa đảm bảo yêu cầu. Do, cao trình bờ ngăn lũ ở các cồn còn thấp, độ dày của bờ mỏng, dễ bị nước lũ tràn qua. Đặc biệt là tình trạng lỗ mọi rò rỉ nước dễ dẫn đến vỡ bờ bao, gây ngập lụt, thiệt hại tài sản ở các cồn. Mặt khác, cũng do thiếu nguồn kinh phí đầu tư nên hệ thống kênh mương trên địa bàn thành phố đang bị bồi lắng nghiêm trọng, chưa được nạo vét kịp thời, làm hạn chế rất lớn đến việc tiêu thoát lũ trên địa bàn. Đối với bão: các ngành, các cấp và cộng đồng dân cư trên địa bàn thành phố còn tư tưởng chủ quan, chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của bão, do đó còn lơ là trong công tác phòng tránh bão; vật kiến trúc, kho tàng, đường dây tải điện, nhà cửa... Nhìn chung, chưa đề cặp đến hệ số an toàn cho việc chống bão, nhất là phần lớn nhà cửa ở vùng nông thôn còn sơ sài, do đó khó tránh khỏi bị thiệt hại nặng nề khi gió bão, lũ xảy ra.

Rút kinh nghiệm trong những năm trước, đầu năm 2008 đến nay, Ban Chỉ huy PCLB-TKCN thành phố chỉ đạo các quận, huyện phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, xây dựng phương án ứng phó, khắc phục trước, trong và sau khi có mưa lớn kèm lốc xoáy, bão, lũ. Bà Vương Thị Lập, Chi cục Trưởng Chi cục Thủy lợi, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ huy PCLB - TKCN TP Cần Thơ, cho biết, trước mùa mưa, lũ, nhiều hoạt động được triển khai như vận động người dân nêu cao tinh thần cảnh giác, chuẩn bị sẵn sàng dụng cụ để chủ động chằng chống nhà cửa, bảo vệ đàn gia súc, dự trữ lương thực, thu hoạch hoa màu dứt điểm trước mùa lũ, đặc biệt không lao động ngoài đồng trống, trú mưa ở chòi tranh ngoài ruộng để tránh bị sét đánh. Mỗi địa phương đều có kế hoạch hạn chế thiệt hại trong mùa mưa, bão, lũ, chống sạt lở, kiểm tra mạng lưới điện...

Các quận, huyện đã có kế hoạch huy động lực lượng gồm: Dân quân, thanh niên xung kích, công an, bộ đội và các đơn vị, phòng, ban; nhiều phương tiện giao thông của nhân dân tham gia đưa người dân đến các nơi an toàn nếu bão, lũ xảy ra, nhằm tránh thiệt hại về người. Cùng với nhiệm vụ này, công tác chuẩn bị đầy đủ lương thực thực phẩm, thuốc men, nước sạch và các nhu yếu phẩm cần thiết để người dân sử dụng trong thời gian có bão, lũ xảy ra cũng được các địa phương quan tâm thực hiện; triển khai các điểm tập bơi, giữ trẻ, đưa rước học sinh đến trường ở các điểm vùng sâu... Trong thời gian này, lực lượng PCLB - TKCN các địa phương trực 24/24 giờ để nhận thông tin cấp báo về bão, lũ và có biện pháp ứng cứu kịp thời khi bão, lũ xảy ra. Với phương châm PCLB 4 tại chỗ: “Chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; vật tư, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ”, các địa phương quận, huyện sẽ hoàn thành trách nhiệm, hạn chế đến mức thấp nhất những thiệt hại do bão, lũ gây ra trên địa bàn trong mùa mưa, lũ năm nay.

Để bảo vệ sản xuất, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân, Chủ tịch UBND thành phố vừa có công văn yêu cầu các cơ quan chức năng, UBND các quận, huyện tăng cường kiểm tra, rà soát các khu vực dân cư đang sinh sống ven sông, ven kênh, rạch, đặc biệt ở những khu vực đang có diễn biến sạt lở và có nguy cơ sạt lở, có kế hoạch di dời nhân dân ra khỏi khu vực nguy hiểm để đảm bảo an toàn cho người và tài sản; triển khai các phương án đảm bảo an toàn sản xuất cho khu vực trồng lúa, cây ăn trái và sản phẩm sau thu hoạch; đồng thời, tổ chức và quản lý tốt các khu trông giữ trẻ tập trung, tổ chức hướng dẫn việc đi lại và đến trường học cho học sinh; kiểm tra, quản lý chặt chẽ về an toàn giao thông đường thủy; các bến đò; đối với các phương tiện không đảm bảo an toàn giao thông, không có thiết bị cứu sinh phải đình chỉ hoạt động tránh để xảy ra tai nạn đáng tiếc; tổ chức trực ban, theo dõi chặt chẽ, chỉ đạo kịp thời các biện pháp phòng, chống lũ, nắm vững thông tin thường xuyên báo cáo về Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng chống lụt bão Trung ương, Văn phòng Ủy ban quốc gia Tìm kiếm cứu nạn và Ủy ban nhân dân thành phố.

Với sự chỉ đạo của UBND thành phố, kế hoạch phòng tránh thiệt hại do mưa, lũ gây ra của Ban Chỉ huy PCLB - TKCN các cấp, hy vọng TP Cần Thơ hạn chế thấp nhất những thiệt hại xảy ra từ nay đến hết mùa mưa lũ năm 2008.

Bài, ảnh: HÀ VĂN