Sau hơn 1 năm thực hiện Quyết định 167/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là QĐ 167) về chính sách hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở, nhiều gia đình nghèo, khó khăn về nhà ở thuộc các huyện trên địa bàn TP Cần Thơ hết sức vui mừng vì có nơi ở ổn định. Tuy nhiên, vẫn còn một số hộ băn khoăn về việc vay vốn trong khi hoàn cảnh họ đã quá khó khăn.

Năm 2009, TP Cần Thơ đã hỗ trợ xây nhà cho 246 hộ nghèo tại các huyện Vĩnh Thạnh, Cờ Đỏ, Thới Lai và Phong Điền. Những ngôi nhà với diện tích trên 35m2, nền lót gạch tàu, mái lợp tôn, mặt trước xây gạch khá kiên cố, cứ ngày mọc lên trong niềm vui của bà con nghèo. Ông Phan Văn Mến, ngụ ấp Thới Xuyên, xã Thới Đông, huyện Cờ Đỏ được xây dựng xong nhà khoảng tháng 10-2009, tạo sự phấn khởi cho cả gia đình. Trước đây, cả gia đình ông Mến phải ở trong căn nhà nhỏ, xiêu vẹo, trống trước hở sau. Trong khi gia đình ông có đến 6 miệng ăn, sống nhờ vào tiền công làm thuê của ông và 2 con, nên không ai nghĩ đến việc sửa sang lại căn nhà. Ông Mến vui mừng nói: “Gia đình tôi đã nhẹ gánh nặng về chỗ ở, cuộc sống được thoải mái hơn, an tâm hơn”. Cùng niềm vui đó, bà Dương Thị Tròn, ngụ ấp Thới Bình 2, xã Thới Xuân, huyện Cờ Đỏ nhớ rất rõ thời gian căn nhà chính thức được khởi công xây dựng đến ngày hoàn thành đúng 1 tháng, với bà, đó là một sự kiện vô cùng quan trọng. Trước đây, bà Tròn ở trong căn nhà tre lá xuống cấp trầm trọng, vào mùa mưa, nhà dột nhiều chỗ nhưng không dám leo lên nóc nhà để che chắn vì sợ nhà sập. Bà phấn khởi nói: “Nhà nước hỗ trợ cho tôi căn nhà, tôi mừng quá. Bây giờ tôi ngủ ngon giấc không còn sợ mưa dột”.

Từ khi được hỗ trợ nhà ở, bà Dương Thị Tròn đã ngon giấc hơn vào mùa mưa.

Bên cạnh niềm vui có nhà, một số hộ dân lo lắng về khoản vay ngân hàng, dù vay với lãi suất rất thấp (chỉ 3%/năm và thời gian cho vay 10 năm, trong đó thời gian gia hạn là 5 năm, thời gian trả nợ 5 năm). Bà Nguyễn Thị Chính, ngụ ấp Thới Hưng, xã Thới Đông, tâm sự: “Nếu không được hỗ trợ xây nhà kịp thời, có lẽ gia đình tôi không có chỗ ở. Tuy nhiên, hiện tại gia đình 6 miệng ăn chỉ sống nhờ vào làm thuê, thu nhập rất bấp bênh, bản thân tôi lại bị bệnh, sức khỏe ngày càng giảm sút. Vì lẽ đó, tôi không biết gia đình tôi có thể trả nợ đúng hạn cho ngân hàng hay không”. Trong căn nhà vừa được hoàn thành vào khoảng tháng 3 năm 2010, với tổng trị giá 15,2 triệu đồng, bà Phạm Thị Lài, ngụ ấp Nhơn Thọ 1A, xã Nhơn Ái, huyện Phong Điền, chia sẻ: “Gia đình không có nhà ở đàng hoàng, thu nhập không ổn định, trong khi sức khỏe của chồng và con trai tôi không được tốt, nhờ chính quyền địa phương quan tâm, giúp cất nhà, chúng tôi rất mừng. Trước khi cất nhà, tôi cũng biết có chính sách hỗ trợ người dân vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) để căn nhà được tốt hơn nhưng do gia đình quá khó khăn nên sợ rằng nếu vay không biết đến bao giờ mới trả được. Vì vậy, gia đình tôi quyết định không vay vốn ngân hàng”.

Trong công tác chuẩn bị xây dựng nhà ở cho các hộ dân sau khi nhận được phê duyệt của UBND thành phố, các địa phương tổ chức mời các ban ngành liên quan cùng họp dân, lấy ý kiến dân chủ, công khai, hộ nào khó khăn hơn về nhà ở sẽ ưu tiên cất trước. Quá trình chỉ đạo, giám sát xây dựng nhà ở cho người dân được Ban chỉ đạo bám sát QĐ 167, đảm bảo xây dựng nhà ở cho đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn hỗ trợ.

Năm 2009, huyện Cờ Đỏ đã xây dựng được 200 căn nhà cho các hộ nghèo, mỗi căn nhà có tổng trị giá 15,2 triệu đồng. Kinh phí xây nhà bao gồm: Ngân sách Trung ương hỗ trợ 6 triệu đồng, ngân sách đối ứng của thành phố Cần Thơ 1,2 triệu đồng và hộ dân vay NHCSXH 8 triệu đồng. Theo ông Võ Minh Chính, Trưởng phòng Lao động - Thương binh & Xã hội (LĐ-TB&XH) huyện Cờ Đỏ, trong năm 2009, vì nguồn vốn từ quỹ “Ngày vì người nghèo” của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (UBMTTQ) Việt Nam huyện phải đầu tư cho Chương trình Nhà đại đoàn kết nên không thể hỗ trợ chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo theo QĐ 167. Vì vậy, những căn nhà được xây dựng trong năm 2009 ở huyện Cờ Đỏ chỉ có tổng giá trị 15,2 triệu đồng/căn, trong khi nếu có điều kiện thực hiện theo đúng kế hoạch thì tổng trị giá căn nhà phải là 23,2 triệu đồng/căn.

Ở huyện Phong Điền, năm qua cũng gặp không ít khó khăn trong quá trình vận động người dân vay vốn NHCSXH. Ông Phạm Văn Thành, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam huyện Phong Điền, cho biết: “Nhờ quỹ “Ngày vì người nghèo” được vận động tốt nên rất thuận lợi trong việc cung cấp nguồn vốn phục vụ chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo. Tuy nhiên, thời gian qua, dù có động viên người dân vay vốn với lãi suất thấp theo QĐ 167 nhưng nhiều người vẫn không muốn vay, do vậy chất lượng nhà ở không được tốt nhất theo kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, ngành LĐ-TB&XH và UB MTTQ Việt Nam huyện Phong Điền vẫn cố gắng xây dựng nhà ở đạt chất lượng cho người nghèo với số tiền có được. Năm 2009, huyện Phong Điền xây dựng được 14 căn nhà và đến nay, huyện đã hoàn thành thêm 200/300 căn nhà cho chỉ tiêu năm 2010.

Bước vào thực hiện chỉ tiêu hỗ trợ nhà ở năm 2010, ngay từ đầu năm, các huyện đã có sự chuẩn bị chu đáo hơn. Hiện tại, ngành LĐ-TB&XH huyện Phong Điền đang tích cực tuyên truyền, vận động người dân vay vốn, nhằm nâng cao hơn chất lượng nhà ở cho 100 căn nhà trong chỉ tiêu năm 2010 (dự định sẽ triển khai xây dựng vào đầu tháng 7-2010). Ông Võ Thành Giúp, Phó trưởng phòng LĐ-TB&XH huyện Phong Điền, cho biết: “Đối với những gia đình đã được hỗ trợ nhà trước đó, nếu có nhu cầu vay vốn phục vụ mục đích chính đáng như: xây nhà vệ sinh, tu bổ thêm cho ngôi nhà khang trang hơn,... thì ngành LĐ-TB&XH huyện và Ngân hàng Chính sách Xã hội vẫn tạo điều kiện cho người dân được vay ưu đãi”. Còn ở huyện Cờ Đỏ, để chuẩn bị cho việc xây dựng 450 căn nhà năm 2010 (dự kiến khởi công xây dựng đợt 1 trong tháng 6-2010), ngành LĐ-TB&XH huyện đã tích cực vận động các nguồn vốn ngay từ đầu năm 2010. Ông Võ Minh Chính cho biết: “Đến nay, nguồn vốn vay ưu đãi của NHCSXH huyện và nguồn vốn hỗ trợ từ quỹ Ngày vì người nghèo” của UBMTTQ Việt Nam huyện đã sẵn sàng đáp ứng, hứa hẹn cất những căn nhà khang trang hơn. Ban Giảm nghèo các địa phương sẽ tích cực giới thiệu, tư vấn, hỗ trợ người dân phát triển kinh tế bằng các chính sách kinh tế dành cho hộ nghèo nhằm tạo điều kiện cho người dân có thể trả nợ ngân hàng đúng hạn”. Ngoài ra, các địa phương còn tích cực hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục liên quan được nhanh, gọn và tổ chức các Ban giám sát cộng đồng để đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng nhà ở được tốt, tạo sự tin tưởng trong dân.

Những mái ấm được hỗ trợ theo QĐ 167 đã giúp nhiều hộ nghèo, khó khăn về nhà ở có cơ hội an cư để lạc nghiệp. Ông Huỳnh Ngọc Hùng, Trưởng phòng Bảo trợ xã hội Sở LĐ-TB&XH TP Cần Thơ, cho biết: “Dù gặp một số khó khăn, nhưng các địa phương nhận được sự chỉ đạo tích cực từ lãnh đạo thành phố và từng bước khắc phục. Bên cạnh đó, quá trình triển khai thực hiện đều được cụ thể hóa bằng kế hoạch, có phân công rõ ràng nên tạo được nhiều thuận lợi. Quyết định 1096/QĐ-UBND ngày 20-4-2010 của UBND TP Cần Thơ về việc giao chỉ tiêu hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo theo Quyết định 167 của Thủ tướng Chính phủ, năm 2010, toàn thành phố sẽ hỗ trợ nhà ở cho tổng số 1.500 hộ nghèo, khó khăn về nhà ở”.

Bài, ảnh: MỸ TÚ