Chính quyền địa phương 2 cấp - Kiến tạo nền hành chính “công bộc của dân”

Năm 2025 đi vào lịch sử cải cách hành chính (CCHC) như một dấu mốc đặc biệt quan trọng, khi cả hệ thống chính trị đồng thời triển khai cuộc cách mạng sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp tỉnh, cấp xã và lần đầu tiên vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên phạm vi toàn quốc. Kết quả sau hơn 6 tháng vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, được xem là “mảnh ghép” tạo nên bức tranh chỉnh thể của chương trình tổng thể CCHC nhà nước giai đoạn 2021-2025. Đây được xem là “bước chuyển” từ nền hành chính “quản trị” sang nền hành chính “kiến tạo phát triển” - thực sự là tư duy đột phá, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo và tinh gọn bộ máy, hướng đến phục vụ người dân ngày càng tốt hơn, xứng đáng là “công bộc của dân” như Chủ tịch Hồ Chí Minh kỳ vọng.

Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, nhấn mạnh: cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả đã đạt được những kết quả mang tính đột phá. Bộ máy nhà nước đã được sắp xếp theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Nền hành chính quốc gia được cải cách theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính kiểm tra tình hình hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công (PVHCC) phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ.

Từ thực tiễn tại các địa phương cho thấy bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt và hiệu quả, được người dân đánh giá cao. Theo Bộ Nội vụ, đến cuối năm 2025, cả nước đã hoàn thành các chỉ tiêu trọng tâm: xây dựng mô hình tổ chức tổng thể hệ thống hành chính nhà nước phù hợp bối cảnh mới; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cơ quan, khắc phục chồng chéo, trùng lặp và hoàn thành sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh, cấp xã theo quy định.

Giai đoạn 2021-2025, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy tiếp tục là một nhiệm vụ trọng tâm, được chú trọng triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ từ trung ương đến địa phương và đạt được nhiều kết quả tích cực. Tại địa phương, cả nước còn 34 tỉnh, thành phố (giảm 29 tỉnh, thành), giảm 6.714 ĐVHC cấp xã, tương ứng với 66,91% (bảo đảm tỷ lệ giảm theo quy định của Trung ương là từ 60% - 70%, từ 10.035 ĐVHC cấp xã xuống còn 3.321 ĐVHC cấp xã - bao gồm 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu). Các địa phương cũng đã giảm 710 cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, giảm 8.289 cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện (giảm 100%). Thành lập 466 cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, 9.916 phòng chuyên môn thuộc UBND 3.321 xã, phường, đặc khu.

Theo các chuyên gia, triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là sự điều chỉnh về tổ chức bộ máy, mà còn là cuộc cách mạng thực sự trong quản trị, tư duy điều hành và tinh thần phục vụ nhân dân. Thống kê cho thấy, cải cách thủ tục hành chính (TTHC) đạt kết quả rõ nét, cắt giảm điều kiện kinh doanh giai đoạn 2020-2025 đạt mục tiêu cắt tối thiểu 20%. Cơ chế một cửa, một cửa liên thông, gắn với chính phủ điện tử, chính phủ số góp phần giảm chi phí tuân thủ, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tại hội nghị sơ kết 1 năm triển khai chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, 5 năm thực hiện chương trình tổng thể CCHC nhà nước, 4 năm triển khai Đề án 06, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh để triển khai vận hành cơ bản thông suốt, hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, Chính phủ ban hành 30 nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; 14 nghị định về tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế và chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức khi sắp xếp bộ máy và 29 nghị định về chế độ công vụ, công chức.

Với tinh thần “vừa chạy, vừa xếp hàng”, các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi của cấp dưới và tăng cường giám sát, kiểm tra. Bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động dần đi vào nền nếp, bảo đảm tính thống nhất, thông suốt.

Trên cơ sở kết quả 6.738 nhiệm vụ, thẩm quyền của các bộ, cơ quan ngang bộ được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý ngành được rà soát, đã xác định được 2.541 nhiệm vụ để phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền đối với các chủ thể. Theo đó, có 1.377 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền (gồm 428 nhiệm vụ phân cấp cho chủ thể cơ quan, tổ chức trung ương và 949 nhiệm vụ phân cấp cho chính quyền địa phương, trong đó cấp tỉnh có 870 nhiệm vụ và cấp xã 79 nhiệm vụ).

Ngoài ra, có 1.164 nhiệm vụ được phân định thẩm quyền, trong đó có 859 nhiệm vụ chuyển cho chính quyền cấp xã (73,8%), 188 nhiệm vụ chuyển cho chính quyền cấp tỉnh (16,2%), 117 nhiệm vụ chuyển sang cấp khu vực hoặc cắt bỏ khi kết thúc hoạt động của cấp huyện (10%).

Trong mô hình mới, thẩm quyền được phân định lại theo hướng rõ ràng, thực chất, tăng mạnh quyền tự chủ cho chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã - nơi trực tiếp giải quyết phần lớn công việc liên quan đến người dân và doanh nghiệp. Theo ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, trong sắp xếp ĐVHC và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp có ưu điểm là tăng cường tính thống nhất và hiệu quả, đồng thời tinh gọn bộ máy hành chính, giảm bớt sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ. Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giúp việc ra quyết định nhanh chóng và hiệu quả hơn, cũng như tăng cường tính thống nhất trong quản lý nhà nước; tiết kiệm ngân sách nhà nước, tạo nguồn lực đầu tư cho phát triển.

Tại Lễ công bố Nghị quyết, Quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập ĐVHC cấp tỉnh, cấp xã, kết thúc hoạt động cấp huyện, thành lập tổ chức đảng, chỉ định cấp ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, xã, phường tại TP Cần Thơ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc sắp xếp ĐVHC là chủ trương lớn, nhất quán, xuyên suốt và đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan trong hệ thống chính trị tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai đồng bộ, khẩn trương, quyết liệt trên toàn quốc với mục tiêu đưa vào vận hành chính thức chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1-7-2025; đảm bảo giảm tầng lớp trung gian, gần dân, sát dân, chính quyền hành động nhanh, linh hoạt, tập trung, trách nhiệm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, kiến tạo không gian phát triển mới, bộ máy của hệ thống chính trị tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Những kết quả bước đầu sau hơn 6 tháng vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ, mà còn đặt nền tảng quan trọng cho đổi mới quản trị quốc gia, phân cấp, phân quyền và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành từ ngày 1-7-2025 đến nay, đang ngày càng khẳng định rõ một nền hành chính “công bộc” vì dân: tinh gọn bộ máy nhưng không xa dân, phân cấp mạnh mẽ những vẫn giữ trọn trách nhiệm phục vụ. Cùng với cả nước, TP Cần Thơ quyết liệt triển khai cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, vận hành tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đạt nhiều kết quả nổi bật. Từ việc giải quyết TTHC ngay tại cơ sở đến thái độ tận tụy của đội ngũ cán bộ, công chức các cấp, người dân cảm nhận rõ sự thay đổi - khi chính quyền không chỉ quản lý, mà thực sự đồng hành, lắng nghe và hành động vì quyền lợi, sự thuận tiện của mỗi người dân.

Bà Trần Thị Nên ở khu vực Cà Lăng A, phường Vĩnh Châu (TP Cần Thơ) vẫn nhớ như in khi được cán bộ phường đến tận nhà hỗ trợ thực hiện thủ tục đăng ký nhận trợ cấp hưu trí xã hội. “Tôi già yếu, hoàn cảnh cũng khó khăn, nay cán bộ về tận nơi hỗ trợ làm hồ sơ, tôi rất là vui, thủ tục làm cũng nhanh gọn. Các khoản trợ cấp an sinh xã hội mừng Quốc khánh 2-9, hay tiền trợ cấp Tết cũng được cán bộ thông báo, hướng dẫn nhận kịp thời”.

Không riêng trường hợp bà Nên, anh Huỳnh Thái ở khu vực Lền Buối, bày tỏ sự hài lòng khi nhận tin nhắn điện thoại từ Trung tâm PVHCC phường đến trụ sở Trung tâm để nhận kết quả giải quyết hồ sơ điều chỉnh thông tin bảo hiểm xã hội. Anh Thái làm công nhân ở TP Hồ Chí Minh, vì vậy anh xin nghỉ phép 2 ngày để về quê thực hiện TTHC. “Việc chính quyền chủ động nhắn tin, đặt lịch hẹn tiếp nhận và thời gian trả kết quả giải quyết hồ sơ, giúp tôi chủ động sắp xếp công việc, tôi rất là hài lòng” - anh Thái nói.

Theo ông Nguyễn Minh Chí, Phó Chủ tịch UBND phường Vĩnh Châu, phường Vĩnh Châu được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của Phường 1, Phường 2 và xã Lạc Hòa (thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng cũ), với diện tích tự nhiên trên 98km² và dân số trên 68.000 người. Không gian rộng, địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, ngay từ khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, UBND phường triển khai nhiều mô hình hỗ trợ người dân thực hiện TTHC. Nổi bật các mô hình “Dịch vụ công lưu động phục vụ người dân, doanh nghiệp”. Người dân, doanh nghiệp được cán bộ, công chức phường tiếp nhận và giải quyết vào ngày chủ nhật (1 lần/tháng) tại các điểm trường, nhà văn hóa khu vực và vào thứ bảy hằng tuần tại Trung tâm PVHCC phường. Việc áp dụng mô hình và các giải pháp trên đã giúp công tác CCHC của phường có nhiều kết quả rõ rệt góp phần đưa dịch vụ hành chính công đến phục vụ người dân và hạn chế tình trạng ùn tắc vào giờ cao điểm, để công chức tập trung xử lý các hồ sơ phức tạp.

Ở phường Phú Lợi, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ phường triển khai nhiều mô hình lắng nghe, hỗ trợ người dân về TTHC, như: “Cà phê với nhân dân và doanh nghiệp”, “Tiếp công dân tại nhà công dân” và mới đây vào đầu tháng 1-2026, tiếp tục ra mắt mô hình “Tiếp doanh nghiệp tại doanh nghiệp”. Các ý kiến, kiến nghị thuộc thẩm quyền được giải quyết ngay; những nội dung không thuộc thẩm quyền sẽ ghi nhận, tổng hợp báo cáo cấp trên xem xét, giải quyết theo quy định. Các mô hình được thực hiện thường xuyên, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh hình thức, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, giải quyết việc làm và phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn phường.

Tại xã Châu Thành, ông Nguyễn Văn Vẫn, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội thuộc UBND xã, cho biết: “Thống kê cho thấy trên địa bàn xã có hơn 9.200 công nhân đang làm việc tại các khu công nghiệp. Do đó, ngoài việc làm thêm giờ tại Trung tâm PVHCC xã, UBND xã triển khai mô hình “Ngày thứ bảy vì dân phục vụ”. Các TTHC được tiếp nhận và giải quyết gồm: đề nghị hưởng bảo trợ xã hội, mở tài khoản nhận chi trả trợ cấp; đăng ký thường trú, xóa đăng ký thường trú và các thủ tục liên quan đến cư trú. Trường hợp thuộc diện đối tượng bảo trợ xã hội cũng được cán bộ hỗ trợ mở tài khoản ngân hàng nhận chi trả theo quy định, được hướng dẫn cài đặt các ứng dụng số như VNeID và các dịch vụ số khác.

Bà Nguyễn Thị Quỳnh làm công nhân một công ty chế biến thủy sản ở Khu công nghiệp Sông Hậu, bày tỏ: “Tôi thường xuyên phải tăng ca, hầu như chỉ được nghỉ 1 ngày vào thứ bảy hoặc chủ nhật, vì vậy khi cán bộ xã đến tận địa bàn dân cư giải quyết hồ sơ cho người dân vào ngày nghỉ, tôi khá bất ngờ. Càng ý nghĩa hơn khi lãnh đạo UBND xã trực tiếp thăm hỏi, động viên và theo dõi quá trình xử lý hồ sơ của người dân; cán bộ và người dân không còn khoảng cách, mà gần gũi hơn và trao đổi công việc thân tình”.

Trong phiên thảo luận của Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội (29-10), Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho rằng, bản chất của mô hình mới là chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo, phục vụ nhân dân, từ trạng thái thụ động sang chủ động, hướng đến mục tiêu cao nhất là sự phát triển của đất nước và hạnh phúc của nhân dân. “Để thích ứng với sự thay đổi rất lớn này, mỗi cán bộ, công chức, viên chức phải thực hiện cuộc cách mạng trong chính bản thân mình, từ tư tưởng, nhận thức đến thái độ làm việc, tinh thần và văn hóa công vụ” - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Tại TP Cần Thơ, triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác điều động, luân chuyển cán bộ về xã không chỉ là yêu cầu tổ chức bộ máy mà còn là chiến lược bồi dưỡng nguồn nhân lực lâu dài. Khi những cán bộ trẻ, cán bộ có năng lực được đưa về cơ sở, họ được rèn luyện trong môi trường gần dân, sát việc, trực tiếp giải quyết những vấn đề cụ thể của đời sống, từ đó tích lũy trải nghiệm quản lý, kỹ năng điều hành và tinh thần phục vụ. Ngược lại, các địa phương cũng được tiếp thêm “luồng gió mới” về tư duy, phương pháp làm việc và chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Chính sự luân chuyển ấy đã tạo nên vòng tuần hoàn tích cực: cán bộ trưởng thành từ thực tiễn, còn quê hương được hưởng lợi từ những con người dám dấn thân và cống hiến.

Theo bà Huỳnh Phương Kiều, Chủ tịch UBND xã Phong Nẫm, những ngày đầu thành lập, địa phương thiếu 14 biên chế (xã được giao 25 biên chế), nhất là công chức chuyên môn giải quyết TTHC cho người dân. Vì vậy, UBND xã phân công 1 công chức phụ trách hành chính công, 1 cán bộ không chuyên trách hỗ trợ tiếp nhận hồ sơ tại Bộ phận Một cửa. Ngoài ra, có 1 viên chức của Bưu điện xã hỗ trợ tiếp nhận các hồ sơ lĩnh vực y tế, xã hội. Đoàn Thanh niên xã thành lập Đội thanh niên tình nguyện “Bình dân học vụ số”, phân công đoàn viên trực để hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, trực tiếp đến nhà dân tuyên truyền và vận động người dân cài đặt các ứng dụng số. Riêng bà Kiều trực tiếp hỗ trợ và san sẻ công việc với công chức chuyên môn để hoàn thành nhiệm vụ. 

Anh Trương Minh Đức, từ cương vị Bí thư Quận đoàn Bình Thủy (cũ) được điều động về làm Phó Chủ tịch UBND phường Long Tuyền, đã nhanh chóng chứng minh sự trưởng thành và bản lĩnh của một cán bộ trẻ. Môi trường cơ sở với bộn bề công việc dân sinh, TTHC, tiếp dân… không chỉ là thử thách mà còn là “lò rèn” quý giá giúp anh rèn luyện tư duy quản lý, kỹ năng điều hành và tinh thần phục vụ nhân dân. Nhờ tinh thần cầu thị, chịu khó học hỏi và phong cách làm việc sâu sát, anh Đức nhanh chóng nắm bắt công việc, xử lý hiệu quả từng nhiệm vụ, từng bước khẳng định mình là một cán bộ trưởng thành, vững vàng hơn qua thực tiễn.

Vượt qua những khó khăn ban đầu, bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, hiệu lực - hiệu quả được nâng cao, nhất là ở cấp cơ sở, nơi gần dân, sát với dân nhất. Ở đó, mỗi cán bộ, công chức không còn là “người quản lý” mà là “người phục vụ”; không phải làm thay dân mà làm cùng dân, vì dân.

Tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đặt ra là làm thế nào để bảo đảm sự thông suốt trong chỉ đạo, điều hành, phục vụ người dân và doanh nghiệp nhanh chóng, không gián đoạn. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số (CĐS) không chỉ là lựa chọn, mà trở thành điều kiện tất yếu để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả. Trong giai đoạn 2021-2025, xây dựng và phát triển chính phủ điện tử, chính phủ số được Đảng và Nhà nước đặc biệt coi trọng, quan tâm chỉ đạo và triển khai thực hiện thường xuyên, liên tục. Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng cũng xác định đẩy mạnh CĐS, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị; nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, hiệu lực quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Ông Huỳnh Văn Bảo, Giám đốc Công ty TNHH An Bảo (ở phường Tân An, TP Cần Thơ), chia sẻ hầu như các TTHC liên quan đến thuế, đăng ký thành lập doanh nghiệp, ông đều thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến. Các sản phẩm do công ty của ông sản xuất cũng được niêm yết trên sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội. “Nếu như trước đây, cấp huyện là đầu mối tiếp nhận và giải quyết nhiều TTHC, thì nay, các nền tảng số đóng vai trò thay thế chức năng kết nối đó. Hệ thống quản lý văn bản điện tử, cổng dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu dùng chung, giúp tôi thực hiện hoàn toàn qua mạng, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại. Tôi cũng có thể phản ánh, kiến nghị và đánh giá việc xử lý hồ sơ qua cổng dịch vụ công” - ông Bảo cho biết.

Các chuyên gia đánh giá CĐS là “chìa khóa” để nâng cao chất lượng phục vụ người dân trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Khi không còn cấp huyện làm “điểm dừng”, nếu vẫn xử lý TTHC theo phương thức thủ công, người dân sẽ phải đi xa hơn, chờ đợi lâu hơn. Ngược lại, với dịch vụ công trực tuyến toàn trình, người dân có thể nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ, nhận kết quả ngay tại nhà hoặc tại bộ phận một cửa cấp xã. Công nghệ giúp “xóa nhòa” ranh giới địa lý, bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ công bình đẳng cho mọi người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Ở góc độ quản lý, CĐS tạo nền tảng cho việc phân cấp, phân quyền rõ ràng nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ. Dữ liệu được số hóa, liên thông từ cấp tỉnh đến cơ sở giúp lãnh đạo các cấp nắm bắt kịp thời tình hình kinh tế - xã hội, an ninh trật tự, giải quyết khiếu nại, phản ánh của người dân.

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long cho biết Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ CĐS quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06) đã khẳng định vai trò đầu tàu trong công cuộc CĐS, thúc đẩy sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy và nhận thức, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, người dân vừa là chủ thể, là mục tiêu, là động lực đồng thời cũng là nguồn lực của quá trình CĐS. Đề án 06 đã xây dựng được các công cụ chiến lược, giúp CĐS từ nền hành chính truyền thống, dựa trên giấy tờ và tiếp xúc trực tiếp, sang quản trị số hiện đại, dựa trên dữ liệu và kết nối thông suốt. Một là, bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy thủ công kéo dài nhiều thập kỷ, chuyển sang quản lý dân cư bằng phương thức điện tử và dữ liệu số, từ “người dân chạy theo thủ tục” sang “dữ liệu chạy thay cho người dân”. Hai là, phát triển thành công ứng dụng định danh quốc gia VNeID là công cụ trung tâm kết nối giữa nhà nước với người dân và doanh nghiệp; tích hợp ngày càng nhiều giấy tờ và dịch vụ thiết yếu, là “điểm truy cập số” để người dân thực hiện TTHC, dịch vụ công, tiếp cận các tiện ích trong y tế, giáo dục, an sinh xã hội, tài chính - ngân hàng và nhiều lĩnh vực khác. Ba là, hình thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là “trái tim” của CĐS, cung cấp cơ sở thực tiễn cho chiến lược phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS quốc gia. Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã cung cấp nguồn dữ liệu đúng, đủ, sạch sống cho các bộ, ngành, địa phương khai thác, thực hiện hơn 4.000 dịch vụ công trực tuyến, trong đó có hơn 2.000 dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Có thể khẳng định sau 5 năm triển khai CĐS, đặc biệt là năm 2025, Việt Nam đã đạt được những kết quả rõ nét, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế số, xã hội số trong giai đoạn tới. Nhiều địa phương đã chủ động triển khai CĐS và đổi mới sáng tạo, hình thành các trung tâm, nền tảng, mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn. Điều này cho thấy chủ trương của Đảng đã được cụ thể hóa đến cấp cơ sở, tạo sự lan tỏa trong toàn hệ thống.

Tại TP Cần Thơ, thành phố đã tập trung đầu tư hạ tầng số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và bố trí nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đảm bảo hoạt động thông suốt và hiệu quả. Hạ tầng mạng truyền số liệu chuyên dùng và Internet: duy trì và mở rộng hạ tầng kết nối phục vụ cơ quan nhà nước. Theo đó, 100% sở, ban, ngành và UBND cấp xã kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng, bảo đảm thông suốt, an toàn và là nền tảng liên thông dữ liệu. Tất cả các cơ quan, đơn vị được cung cấp Internet băng rộng theo nhu cầu sử dụng, đáp ứng vận hành hệ thống và dịch vụ công trực tuyến. Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, đến thời điểm hiện tại, tất cả 103 xã, phường đã mua sắm, bố trí đầy đủ máy tính và các thiết bị công nghệ thông tin cơ bản khác cho cán bộ, công chức. Đối với các thiết bị phục vụ hoạt động của Trung tâm PVHCC cấp xã: 74% xã, phường đã có máy lấy số xếp hàng tự động, 75% xã, phường đã có màn hình hiển thị số, 90% xã, phường đã có thiết bị tra cứu thông tin hồ sơ TTHC, 100% xã phường đã bố trí đủ máy scan phục vụ số hóa TTHC.

Không dừng lại ở đó, CĐS còn góp phần thay đổi tư duy quản trị của đội ngũ cán bộ, công chức trong chính quyền địa phương 2 cấp, từ phương thức làm việc hành chính truyền thống sang môi trường số. Do đó, đội ngũ cán bộ, công chức phải chủ động học hỏi, thích ứng, lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Đây chính là động lực quan trọng để xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch.

Trong tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, CĐS là “xương sống” bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả và gần dân hơn. Đầu tư cho CĐS không chỉ là đầu tư cho công nghệ, mà là đầu tư cho tương lai của nền quản trị quốc gia, nơi người dân và doanh nghiệp được phục vụ nhanh hơn, tốt hơn và công bằng hơn.

Thời gian tới, Đảng và Nhà nước tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS quốc gia. Qua đó, góp phần xây dựng nền hành chính, quản trị quốc gia hiện đại, chuyên nghiệp, kỷ cương, năng động, hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm công khai, minh bạch, dựa trên công nghệ số và dữ liệu số, xây dựng chính phủ số, chính quyền số và trách nhiệm giải trình của các cơ quan hành chính nhà nước, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Nội dung, Ảnh: QUỐC THÁI

Trình bày: QUÁCH HÙNG