Bài, ảnh: TÂM  KHOA

Ủy ban Trung ương MTTQVN vừa tổ chức hội nghị phản biện xã hội dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (THDCƠCS). Hội nghị được tổ chức trực tuyến tới 64 điểm cầu trong cả nước, gần 4.000 đại biểu tham dự. Hội nghị đã ghi nhận nhiều ý kiến phản biện sâu sắc, tâm huyết, góp phần giúp cơ quan soạn thảo hoàn chỉnh dự thảo Luật…

Tại TP Cần Thơ, nhờ thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, nhân dân đã đóng góp xây dựng nhiều công trình phúc lợi công cộng. Trong ảnh: Tuyến đường rạch Giồng Ổi, khu vực Phú Hưng, phường Phú Thứ, quận Cái Răng do nhân dân hiến đất, hoa màu, vật kiến trúc xây dựng.

Đồng chí Ngô Sách Thực, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQVN, nhấn mạnh: Luật THDCƠCS là bước thể chế theo tinh thần Ðại hội XIII của Ðảng về phát huy quyền làm chủ của nhân dân, về trách nhiệm bảo đảm thực hiện của các cơ quan nhà nước và vai trò nòng cốt của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình. Theo đồng chí Ngô Sách Thực, thời gian qua, việc thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18-12-1998 của Bộ Chính trị về xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và Kết luận số 120-KL/TW ngày 7-1-2016 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, các văn bản pháp luật về dân chủ ở cơ sở đã thúc đẩy THDCƠCS; tăng sự đồng thuận của nhân dân trong thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nảy sinh nhiều hạn chế, một số nơi thực hiện còn hình thức, thậm chí vi phạm dân chủ, gây bức xúc trong bộ phận nhân dân...

Dự thảo Luật THDCƠCS có 7 chương, 74 điều, với các nội dung cơ bản thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn, trong cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; quy định trách nhiệm của thanh tra nhân dân; trách nhiệm tổ chức thực hiện pháp luật về THDCƠCS... Trong quá trình phản biện, theo nhiều đại biểu, dự thảo luật chưa phát huy được vai trò của Ủy ban MTTQVN và các tổ chức chính trị - xã hội nên cần phải bổ sung, quy định rõ hơn. PGS.TS Phạm Hữu Nghị, Ủy viên Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban Trung ương MTTQVN, đề nghị: “Cơ quan soạn thảo dự thảo luật cần bổ sung các quy định xác định rõ vai trò trách nhiệm của Ủy ban MTTQ các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội trong tổ chức, bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở”.

GS. Hoàng Chí Bảo, nguyên chuyên gia cao cấp Hội đồng Lý luận Trung ương, cho rằng: “Dân chủ phải chịu sự kiểm soát, điều chỉnh của luật pháp, luật pháp là tối cao, nhất là trong nhà nước pháp quyền. Do đó, dự thảo luật cần làm rõ mối quan hệ giữa luật pháp và dân chủ. Nguyên tắc hàng đầu là dân chủ phải thuận với pháp luật, đúng với pháp luật và pháp luật bảo vệ quyền dân chủ của người dân”. Nêu lên các chủ thể thực hiện quyền dân chủ là người dân, doanh nghiệp, công chức, viên chức các cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp, GS. Hoàng Chí Bảo đề nghị dự thảo luật chú trọng vào người dân ở xã (địa bàn nông thôn, chiếm tỷ lệ lớn trong cộng đồng dân cư), nhưng cũng không xem nhẹ dân chủ ở đô thị khi mà một số nơi không còn tổ chức HÐND phường, HÐND quận.

Ðại biểu cũng thảo luận, góp ý về vai trò, trách nhiệm của các chủ thể trong dự thảo Luật THDCƠCS; các điều kiện đảm bảo thực hiện dân chủ trong dự thảo Luật... Ban Thường trực Ủy ban MTTQVN TP Cần Thơ có ý kiến bằng văn bản: Dự thảo Luật cần thêm một chương dành riêng cho MTTQVN các cấp trong việc tham gia thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn với tư cách là đại diện, từ đó, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân được bảo vệ chính đáng; cần quy định cụ thể trách nhiệm của UBND xã, phường, thị trấn trong việc thông báo kết quả tiếp thu các ý kiến góp ý của nhân dân cụ thể bằng văn bản hay trên phương tiện truyền thông để người dân biết được quyền của mình trong việc góp ý cho chính quyền địa phương. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng cần giải thích rõ nội dung “dân biết, dân bàn, dân làm, dân giám sát” vào trong thực tế đời sống, bởi đây là thước đo cho sự hiệu quả của chính sách này khi được ban hành…

Ðồng chí Lê Tiến Châu, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQVN khẳng định sự cần thiết, cấp thiết phải ban hành Luật THDCƠCS. Ðồng thời khẳng định, nếu Luật THDCƠCS được thông qua và tổ chức thực hiện tốt, sẽ góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền, là cơ sở pháp lý đẩy mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Ðảng, đối với chế độ XHCN. Ðồng chí đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp các cơ quan hữu quan nghiên cứu, rà soát kỹ để đảm bảo dự thảo luật liên thông, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.