Cuối năm, cao điểm mùa kinh doanh của doanh nghiệp (DN), các cơ sở sản xuất kinh doanh, tổ chức kinh tế; tuy nhiên, nhiều DN cho rằng, đầu tư thời điểm này rất phiêu lưu vì tổng cầu vẫn chưa sáng sủa. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh TP Cần Thơ, ước đến cuối tháng 11-2013, tổng dư nợ cho vay của các tổ chức tín dụng (TCTD) đạt 43.400 tỉ đồng, tăng 1,82% so với tháng 10-2013, tăng 2,27% so với cuối năm 2012; nợ xấu là 1.610 tỉ đồng, chiếm 3,71% trong tổng dư nợ cho vay. Tăng trưởng tín dụng trên địa bàn chậm do nhiều nguyên nhân, trong đó tổng cầu thị trường thấp và xếp hạng nợ tín dụng của ngân hàng là khó khăn lớn nhất của DN.

Bà Nguyễn Mỹ Thuận, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội DN TP Cần Thơ (CBA), nhận xét: "Sở dĩ tín dụng tăng chậm có nhiều lý do: DN không kinh doanh được do thị trường sụt giảm, hàng ứ đọng, kinh doanh lỗ lã hoặc lợi nhuận rất thấp nên không muốn vay, vì có vay cũng không để làm gì. Mặt khác, lãi suất cho vay của ngân hàng dù có thấp, nhưng DN kinh doanh lỗ thì cũng không trả nổi lãi ngân hàng. Có DN muốn vay nhưng không đáp ứng được các tiêu chí và điều kiện của ngân hàng (tài chính lành mạnh, dự án kinh doanh khả thi, tài sản đảm bảo, không có nợ xấu...). Hiện nay có mấy DN đáp ứng được các tiêu chí và điều kiện này khi mà tài sản thế chấp phần lớn nằm trong ngân hàng, nợ xấu có, báo cáo tài chính không đẹp- kinh doanh lỗ!". Có 5 khó khăn lớn mà phần lớn DN đều vướng phải, đó là: vốn, kết cấu hạ tầng, thủ tục hành chính, chất lượng nguồn nhân lực và thuế. Trong đó, vốn và thuế là vấn đề quan trọng nhất mà các DN cần lời giải đáp thỏa đáng từ các cơ quan chức năng, ngành ngân hàng.

Chu kỳ khủng hoảng kinh tế thế giới kéo dài, nền kinh tế trong nước tăng trưởng chậm nhất trong vòng 13 năm trở lại đây, khiến niềm tin của DN vào nền kinh tế giảm sút mạnh. Theo các chuyên gia kinh tế, những DN tồn tại đến thời điểm này đã là nỗ lực rất đáng trân trọng, nhiều DN đã suy kiệt nguồn lực nghiêm trọng, nhưng vẫn duy trì sản xuất kinh doanh để đảm bảo đời sống của người lao động, duy trì thị trường truyền thống. Các giải pháp vĩ mô về tài chính, tiền tệ được Chính phủ, NHNN ban hành thời gian qua có tác động tích cực đến nền kinh tế trong nước và các DN. Theo báo cáo của NHNN chi nhánh TP Cần Thơ, lãi suất cho vay đối với 5 lĩnh vực ưu tiên hiện phổ biến từ 8% - 9%/năm; cho vay lĩnh vực sản xuất kinh doanh phổ biến từ 9% - 11,5%/năm đối với ngắn hạn, 11% - 13%/năm đối với trung, dài hạn. Lãi suất của các khoản vay cũ được các TCTD điều chỉnh giảm, đến ngày 31-10-2013, dư nợ cho vay bằng đồng Việt Nam với lãi suất từ 13%/năm trở xuống chiếm tỷ trọng 76,03% (đầu năm là 38,9%) tổng dư nợ. Riêng các Ngân hàng Thương mại Nhà nước dư nợ với lãi suất từ 13%/năm trở xuống chiếm 97,51% trong dư nợ. Lãi suất cho vay USD phổ biến 4,0% - 7,0%/năm.

Song, trên thực tế việc tiếp cận vốn tín dụng từ các chương trình, gói vay ưu đãi lãi suất của DN chưa nhiều. Thêm vào đó, chính sách miễn, giảm, giãn thuế, hoàn thuế triển khai thiếu đồng bộ, nhất là các DN xuất khẩu gặp rất nhiều khó khăn trong hoàn tất các thủ tục, hồ sơ để được hoàn thuế. Thời điểm này, DN rất thận trọng trong đầu tư mùa kinh doanh cuối năm, ngại mạo hiểm. Một số chuyên gia kinh tế cho rằng, nếu kích cầu tín dụng, vốn không đến đúng địa chỉ sẽ nảy sinh nợ xấu mới, hệ thống ngân hàng sẽ chật vật khi nợ xấu cũ chưa giải quyết xong, do vậy, cần có giải pháp kích cầu tiêu dùng, giúp DN bán được hàng. Tổng cầu tăng, thị trường sáng hơn, tự khắc DN sẽ biết cách đầu tư vào đâu và đầu tư như thế nào để không phiêu lưu.

Gia Bảo