Bài, ảnh: HIẾU NGHĨA
Hằng năm, cứ đến mùa mưa bão, tình hình sạt lở bờ biển tại Cà Mau lại diễn biến phức tạp, trong đó bờ biển Tây có nhiều đoạn sạt lở rất nghiêm trọng uy hiếp đê phòng hộ. Một số giải pháp công trình được cơ quan chức năng địa phương triển khai đang góp phần bảo vệ bờ biển, đê biển và an toàn cho người dân bên trong.

Kè đá khan phát huy hiệu quả bảo vệ bờ biển ở Cà Mau.
Gia đình bà Phan Thị Kiều đã sống ở cửa biển Khánh Hội, xã Khánh Hội, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau, 10 năm nay. Khi mới về, rừng phòng hộ bên ngoài nhà bà còn vài trăm mét. Nhưng sau đó biển cứ lở không bồi, không chỉ mất hết rừng mà nhiều hộ dân sống bên ngoài nhà bà cũng phải dời đi hết. Hiện căn nhà của gia đình bà Kiều chỉ còn cách biển vài bước chân. Năm trước, cơ quan chức năng đã triển khai kè đá khan phía bên ngoài nhà bà, bước đầu ngăn được tình trạng sạt lở. “Sóng gió cứ làm lở miết vô tới sát nhà tôi. Bình thường thì không sao nhưng khi biển động, sóng to gió lớn thì gia đình tôi phải kiếm đường chạy. Mới năm trước khi chưa có bờ kè tôi sống khổ, mất ăn mất ngủ. Từ ngày có bờ kè thì yên tâm hơn nhiều, không lo sóng lớn, chỉ sợ triều cường dâng quá cao tràn qua kè mới nguy hiểm” - bà Kiều chia sẻ.
Kè đá khan mới được cơ quan chức năng tỉnh Cà Mau triển khai những năm gần đây để ứng phó với sạt lở ven biển. Hiện có 5 vị trí sạt lở, dài khoảng 7km được làm kè đá khan, góp phần chắn sóng, bảo vệ rừng phòng hộ bên trong. Ông Bùi Văn Ðông, Hạt trưởng Hạt Quản lý đê điều Cà Mau, cho biết: “Làm kè này sẽ phối hợp với lớp vải địa kỹ thuật ở dưới. Kè được thiết kế có cao độ 1.5, mái kè phía biển 1.5, còn mái kè phía rừng là 1. Kè được làm chủ yếu bằng các loại đá hộc, khi xác định được luồng cần bảo vệ thì thi công theo đường viền lở để vừa chống sạt lở, vừa bảo vệ đai rừng còn lại”.
Theo Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau, ưu điểm của kè đá khan là thi công nhanh, giá trị đầu tư thấp, khoảng 8 tỉ đồng/km nên rất phù hợp để xử lý khẩn cấp và bảo vệ những vị trí còn rừng phòng hộ bên ngoài. Tuy nhiên, nhược điểm của kè là không tạo được bãi bồi như loại kè ly tâm. Chính vì vậy ở những nơi cần bảo vệ từ xa, hướng tới tạo bãi bồi, tái sinh rừng, cơ quan chức năng địa phương sử dụng kè ly tâm.
Ðê biển Tây của tỉnh Cà Mau dài hơn 100km nhưng có nhiều vị trí bị sạt lở nghiêm trọng. Dọc tuyến đê, dãy rừng phòng hộ ven biển còn thưa thớt. Trong đó có khoảng 14km không còn đai rừng phòng hộ, hoặc đai rừng chỉ còn từ 2-10m là đến đê. Từ năm 2012 đến nay, ngành chức năng Cà Mau đã triển khai nhiều giải pháp công trình bảo vệ đê biển Tây, nhưng hiệu quả nhất vẫn là loại kè ly tâm và hiện đã đầu tư được hơn 20km. Nhiều vị trí có công trình kè đã tạo bãi bồi, khôi phục đai rừng phòng hộ như vị trí kè ở xã Khánh Tiến, huyện U Minh, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời…
Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết: Hằng năm địa phương đều triển khai đánh giá cụ thể từng giải pháp để rút kinh nghiệm, hướng tới đầu tư đạt hiệu quả cao nhất. Việc đầu tư cũng phải căn cơ, dài hạn nhằm ứng phó với sạt lở ngày càng nghiêm trọng. Ðặc biệt việc triển khai bảo vệ đê biển Tây vẫn cấp bách và từng nơi, từng vị trí sẽ có từng giải pháp phù hợp. Ðối với những đoạn bờ biển đang bị xói lở mà đã có dự án đầu tư thì đầu tư bằng các giải pháp, công trình cơ bản, lâu dài. Hiện Cà Mau đang đi theo hướng đầu tư kè phá sóng bên ngoài để vừa bảo vệ đai rừng còn lại, đồng thời bảo vệ công trình đê biển phòng chống thiên tai ở bên trong.