Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố Dự thảo phương án thi, xét tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2017 (gọi tắt Dự thảo), nhiều học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục phổ thông, cao đẳng... tỏ ra lo lắng về điểm mới.

* Mừng ít, lo nhiều

Theo dự thảo, Kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017 cơ bản được thực hiện như năm 2016, song có một số nội dung điều chỉnh về tổ chức cụm thi, bài thi, hình thức thi, thời gian làm bài và lịch thi. Như về tổ chức cụm thi, mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức một cụm thi do Sở GD&ĐT chủ trì, dành cho các thí sinh của địa phương. Bộ GD&ĐT cử cán bộ, giảng viên từ các trường đại học, cao đẳng đến địa phương để phối hợp, hỗ trợ và giám sát công tác tổ chức thi, coi thi và chấm thi. Thạc sĩ Huỳnh Ngọc Chinh, Trưởng phòng Quản lý Đào tạo, Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ, cho biết: "Việc tổ chức một cụm thi giúp thí sinh chọn địa điểm thi phù hợp với điều kiện và yêu cầu cá nhân. Thí sinh có nhiều cơ hội chọn xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng; trường thuận lợi hơn khi xét tuyển thí sinh".

Trong dự thảo có thêm điều chỉnh mới, về bài thi gồm 5 bài: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Khoa học Tự nhiên (tổ hợp các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học) và Khoa học Xã hội (tổ hợp các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân). Để được xét công nhận tốt nghiệp THPT, thí sinh THPT thi 4 bài thi (3 bài thi bắt buộc Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và 1 bài thi tự chọn: bài thi Khoa học Tự nhiên hoặc bài thi Khoa học Xã hội); với bài thi Ngoại ngữ, thí sinh có thể chọn thi một trong các thứ tiếng: Anh, Nga, Pháp, Trung, Đức, Nhật. Thí sinh có thể dự thi cả 5 bài thi để sử dụng kết quả xét tuyển vào đại học, cao đẳng. Các bài thi Toán, Ngoại ngữ, Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan. Theo thầy Ngô Hoàng Minh, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Phan Văn Trị (huyện Phong Điền TP Cần Thơ), việc điều chỉnh về bài thi, nhằm giúp học sinh học đều các môn thi, tránh học lệch. Các bài thi trắc nghiệm sẽ gọn nhẹ, giảm áp lực về thời gian, học tập của học sinh và chấm bài thi chính xác, công bằng hơn…". Tuy nhiên, nhiều giáo viên, học sinh vẫn lo ngại về bài thi theo tổ hợp môn thi. Bởi bài thi tổ hợp sẽ khó có thể đánh giá hết năng lực học sinh; nhất là kết quả này không chỉ xét công nhận tốt nghiệp THPT mà còn xét vào đại học, cao đẳng.

Năm học 2016-2017, Trường THPT Phan Văn Trị có hơn 350 học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi THPT Quốc gia 2017. Việc thay đổi cách thi nhưng cách dạy, cách học chưa thay đổi kịp khiến nhiều học sinh, giáo viên băn khoăn. Em Nguyễn Oanh Nhi, học sinh Trường THPT Phan Văn Trị, cho biết: "Em rất lo kỳ thi THPT tới, vì thi tổ hợp 3 môn trong bài thi khoa học tự nhiên, do em chỉ học khá 2 trong 3 môn". Theo thầy Phạm Quốc Hưng, giáo viên dạy môn Toán, Trường THPT Phan Văn Trị, chương trình sách giáo khoa môn Toán thiêng về hàn lâm; học sinh vận dụng kiến thức tư duy lập luận để giải bài tập. Bây giờ, thi theo hình thức trắc nghiệm, học sinh khó kịp thời làm quen. Trong khi, đề thi môn Toán trắc nghiệm 50 câu/bài thi, học sinh cần suy nghĩ mới có thể kịp thời gian làm bài.

Đồng tình quan điểm này, thầy Đoàn Khoa Thọ, Tổ trưởng Tổ bộ môn Toán, Trường THPT Châu Văn Liêm, băn khoăn: "Nếu thực hiện bài thi trắc nghiệm Toán sẽ khó đánh giá hết năng lực học sinh. Bởi vì, môn Toán đòi hỏi phải lập luận trong giải bài tập, học sinh hơn nhau điểm thi để xét vào đại học nhờ giải lập luận này. Đó là chưa nói đến trường hợp học sinh đánh dấu ngẫu nhiên, nên may rủi trong giải bài thi sẽ xảy ra". Trong các bài thi, môn tiếng Anh là môn thi điều chỉnh nội dung hoàn toàn thi trắc nghiệm (trước đây vừa trắc nghiệm vừa tự luận). Cô Vương Trúc Ty, Tổ trưởng Tổ bộ môn ngoại ngữ, Trường THPT Châu Văn Liêm, cho rằng: Thi trắc nghiệm, giáo viên chuẩn bị bài học nhẹ nhàng hơn, nhưng khó để học sinh thể hiện hết năng lực của mình, trong khi đây là kỳ thi lấy kết quả thi vừa xét tốt nghiệp THPT và đại học, cao đẳng. Mặt khác, học sinh hạn chế kỹ năng viết- kỹ năng giúp các em tiếp cận các bài thi tiếng Anh chuẩn quốc tế".

* Cần lộ trình phù hợp

Cô Lê Di Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Châu Văn Liêm, cho biết: Năm nay, trường có gần 600 học sinh lớp 12 (trong hơn 1.600 học sinh toàn trường). Hai năm gần đây, Bộ GD&ĐT thay đổi liên tục trong thi, xét THPT. Bộ GD&ĐT cần có lộ trình thay đổi phù hợp hơn; còn nếu thay đổi nên công bố sớm và quy định cụ thể, rõ ràng, để các trường, nhất là giáo viên, học sinh chuyển đổi cách dạy và học phù hợp, hiệu quả. Theo thầy Ngô Hoàng Minh, phương án mới của Bộ GD&ĐT nên chăng áp dụng năm 2018 sẽ phù hợp hơn. Bởi, đầu năm học, nhà trường triển khai kế hoạch năm học cho giáo viên, học sinh, nếu thay đổi nữa sẽ rất khó. Đối với môn Toán có thể kết hợp vừa thi trắc nghiệm vừa tự luận trong một bài thi, sau đó chuyển sang hoàn toàn trắc nghiệm.

Với học sinh, đối tượng chịu ảnh hưởng nhiều nhất mỗi khi thay đổi về phương án thi, xét tốt nghiệp phổ thông. Em Phạm Đỗ Ngọc Mỹ, học sinh lớp 12A1, Trường THPT Châu Văn Liêm, bày tỏ: "Em học trội môn Hóa và Toán, sợ nhất là môn Vật lý. Trong khi đó có đến 3 môn học (Vật lý, Hóa học, Sinh học) trong một bài thi. Đến thời điểm này, em và các bạn chưa hình dung đề thi môn Toán và đề thi tổ hợp… nên lại càng lo hơn. Chúng em hy vọng, kỳ thi mới dời lại áp dụng năm học sau hoặc nếu năm nay thì sớm cho chúng em biết dạng đề thi". Theo cô Vương Trúc Ty, mọi thay đổi trong giáo dục cũng nên cân nhắc và có lộ trình phù hợp hơn, tránh để học sinh sốc!

Có nhiều ý kiến khác nhau xoay quanh dự thảo mới của Bộ GD&ĐT, việc tổ chức bài thi trắc nghiệm các môn học (trừ môn Văn) phù hợp với xu hướng giáo dục thế giới. Tuy nhiên, góc độ nào đó, sự thay đổi đột ngột khiến giáo viên, học sinh, phụ huynh không khỏi hoang mang, lo lắng.

Bài, ảnh: B.Kiên