Là thành phố trực thuộc Trung ương, TP Cần Thơ có ít xã xây dựng nông thôn mới (XDNTM) hơn so với các tỉnh bạn trong khu vực ĐBSCL. Tuy nhiên, thành phố xác định không “xuề xòa” mà tập trung vào chất lượng trong từng tiêu chí. Đặc biệt, quá trình XDNTM của Cần Thơ còn quan tâm đến vấn đề đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ. Thành phố xác định đô thị hóa khu vực nông thôn phải hướng tới “đô thị xanh”, “đô thị sinh thái”; phát triển nông thôn gắn với quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và tái cơ cấu lại ngành nông nghiệp.

Tại huyện Phong Điền, thực hiện Chương trình XDNTM cùng với định hướng trở thành đô thị sinh thái, huyện đang nỗ lực chỉnh trang đô thị, cải tạo cảnh quan môi trường đảm bảo đáp ứng 4 tiêu chí: sáng-xanh - sạch - an toàn. Các xã thường xuyên nâng cấp, sửa chữa, phát quang; vệ sinh cảnh quan môi trường; trồng hoa kiểng, cây xanh trên các tuyến đường tỉnh lộ, liên xã, giao thông nông thôn theo hướng đô thị sinh thái. Tại địa phương khác, phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân luôn được quan tâm. Các mô hình kinh tế mang lại hiệu quả và ngày càng được nhân rộng có thể kể đến như: “Cánh đồng lớn”; phát triển vườn cây ăn trái kết hợp với du lịch sinh thái; liên kết sản xuất theo mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác... Các huyện XDNTM mới của thành phố chủ yếu là thuần nông nên việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất rất phổ biến. Qua tuyên truyền, nhiều nông dân dần có ý thức thu gom vỏ chai thuốc bảo vệ thực vật; áp dụng “1 phải, 5 giảm”, “3 giảm, 3 tăng” trong sản xuất lúa nhằm giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường... Người dân còn phân loại rác sinh hoạt để có phương pháp xử lý phù hợp; tình trạng nước thải sinh hoạt xả thẳng xuống kênh rạch cũng giảm đi đáng kể.

Đô thị hóa đã làm cho đời sống của nhân dân ngoại thành phát triển hơn, kinh tế được cải thiện rõ rệt, hạ tầng được đầu tư khang trang. Tuy nhiên, quá trình này cũng mang lại nhiều thách thức và có thể làm XDNTM lệch lạc với chủ trương đề ra ngay từ đầu. Chính vì vậy, tháng 5-2017, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 676/QĐ-TTg phê duyệt Đề án XDNTM trong quá trình đô thị hóa trên địa bàn cấp huyện giai đoạn 2017-2020. Mục tiêu Đề án nhằm định hướng và đề xuất các giải pháp XDNTM gắn với đô thị hóa giai đoạn 2016 - 2020 phù hợp với quá trình cơ cấu lại nền kinh tế cả nước; xây dựng nông thôn theo các tiêu chí huyện nông thôn mới phù hợp với đặc điểm từng vùng miền; định hướng quy hoạch, đầu tư cơ sở hạ tầng, môi trường và các dịch vụ xã hội phù hợp với định hướng đô thị hóa. Đề án định hướng các địa phương tập trung vào các ngành, lĩnh vực như: Xây dựng các trung tâm dịch vụ hỗ trợ sản xuất trên địa bàn huyện; phát triển các điểm dân cư tập trung trên địa bàn xã, cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ thương mại, kết cấu hạ tầng khung và hệ thống hạ tầng xã hội.

Từ những định hướng này cho thấy, Chính phủ đưa ra tầm nhìn XDNTM theo hướng đô thị hài hòa, gắn kết các lĩnh vực kinh tế, xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa chứ không phải tạo ra một khuôn mẫu nông thôn mới rập khuôn, máy móc.

QUẾ LIM