BS Nguyễn Thị Bảo Ngọc
(Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ)

Giữ vệ sinh môi trường sống, loại bỏ nơi trú ẩn của muỗi để phòng bệnh viêm não Nhật Bản B. Ảnh: K.L

Viêm não là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính hệ thần kinh trung ương chủ yếu do virut. Trong đó, thường gặp nhất là viêm não Nhật Bản B. Bệnh lưu hành ở hầu hết các tỉnh, xảy ra rải rác quanh năm và có thể bùng phát thành dịch vào các tháng 5, 6, 7. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nhiều nhất là ở trẻ em từ 2- 8 tuổi.

Chim và một số loài động vật có vú khác, đặc biệt heo là những ký chủ mang mầm bệnh trong máu nhưng bản thân chúng thường không biểu hiện bệnh. Muỗi là trung gian truyền bệnh bằng hình thức đốt con vật mang mầm bệnh rồi truyền sang người. Thời gian ủ bệnh thường từ 5 - 15 ngày. Sau đó, bệnh sẽ khởi phát với các biểu hiện như sốt cao 39- 40oC, đau đầu (trẻ còn bú thường có những cơn khóc thét), đôi khi bị tiêu chảy và nôn mửa. Sau giai đoạn khởi phát, bệnh nhân sẽ nhanh chóng xuất hiện các triệu chứng thần kinh như: ngủ gà, li bì, đờ đẫn, co giật, hôn mê, yếu, liệt chi. Bệnh nhân có thể bị suy hô hấp hoặc sốc.

Viêm não Nhật Bản B là một bệnh nặng, nguy cơ tử vong và di chứng cao. Vì vậy, khi thấy trẻ sốt cao kèm theo li bì, nôn ói nhiều, yếu tay chân thì nghi ngờ viêm não và nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để điều trị. Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh viêm não Nhật Bản B mà chỉ có thể điều trị triệu chứng, hỗ trợ như: hạ nhiệt, chống co giật, chống phù não, chống suy hô hấp, phòng tránh bội nhiễm và hỗ trợ dinh dưỡng.

Bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu nên biện pháp tốt nhất để bảo vệ trẻ trước nguy cơ mắc bệnh là phòng bệnh. Mỗi gia đình cần giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ (nuôi gia súc phải xa nơi ở), tránh để muỗi đốt (diệt muỗi, diệt lăng quăng, ngủ mùng). Ngoài ra, tiêm vắc-xin phòng bệnh cũng là giải pháp tốt để bảo vệ trẻ khỏi mắc bệnh. Vắc-xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản B là loại vắc-xin đã được áp dụng tiêm phòng cho trẻ em từ nhiều năm, tỏ ra có hiệu quả và an toàn.