Để phát triển qui mô, chất lượng của ngành học mầm non, vai trò của giáo viên hết sức quan trọng. Thế nhưng, lao động vất vả, thu nhập thấp là một thực tế đang tác động, gây nên tình trạng thiếu giáo viên ở ngành học này.

Công việc nhiều - Thu nhập ít

Cô Nguyễn Thị Thu Giang, giáo viên Trường Mầm non Thị trấn Cờ Đỏ, huyện Cờ Đỏ, có trình độ tốt nghiệp trung học sư phạm mầm non và công tác tại trường hơn 7 năm. Hiện nay, thu nhập mỗi tháng của cô Giang khoảng 1,7 triệu đồng, bao gồm lương và trợ cấp. Sau khi trừ các khoản vay ngân hàng, bảo hiểm,... số tiền thực lãnh hàng tháng của cô chỉ còn 1,2 đến 1,3 triệu đồng. Vì nhà cách trường khá xa, đường đi khó khăn nên cô Giang thuê nhà trọ tại thị trấn Cờ Đỏ. Tiền nhà trọ, điện nước hết khoảng 500.000 đồng/ tháng. Như vậy, mỗi tháng cô chỉ còn khoảng 700.000 đến 800.000 đồng để lo cho cuộc sống của mình cùng mẹ già và 1 em nhỏ. Cô Giang tâm sự: “Cuộc sống rất khó khăn, cầm tiền đi chợ mỗi ngày, muốn mua món gì cũng phải đắn đo, suy tính”. Trường hợp cô Trần Hồng Kê, giáo viên Trường mầm non Thị trấn Thới Lai, cũng khó khăn không kém khi chồng mất để lại cho cô 2 đứa con nhỏ- đứa lớn đang học lớp 2, đứa nhỏ chỉ mới 4 tuổi. Với thu nhập trên dưới 1,5 triệu đồng/ tháng, cô Kê phải xoay xở đủ cách mới lo nổi cho 2 con học hành.

Cô trò Trường Mầm non Thới Đông trong giờ kể chuyện tranh.

Thu nhập thấp thế nhưng công việc của giáo viên mầm non hết sức vất vả. Cô Nguyễn Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường Mầm non Thị trấn Cờ Đỏ, cho biết: “Giáo viên các lớp bán trú phải có mặt tại trường trước 6 giờ 15 phút để làm vệ sinh lớp học và chuẩn bị đón cháu. Thông thường, các cô chỉ được ra về sau khi phụ huynh đã rước cháu hết. Nhiều lúc phụ huynh bận, đón cháu muộn, phải đến 17- 18 giờ, các cô mới được ra về. Buổi trưa, khi các cháu ngủ, cô phải thức trông cháu hoặc tranh thủ làm đồ dùng dạy học, đồ chơi...”. Làm việc cả ngày tại trường, tối về nhà, các giáo viên mầm non lại phải làm hồ sơ sổ sách, giáo án. Ở nhiều trường trọng điểm, thường giáo viên mầm non không được nghỉ thứ 7, chủ nhật vì phải tham gia họp chuyên môn, tổ chức chuyên đề, làm đồ dùng dạy học hay giặt các loại chăn màn...

Hiện nay, một giáo viên vừa tốt nghiệp trung học sư phạm mầm non, về trường giảng dạy, trong 6 tháng đầu thử việc được hưởng 85% bậc lương 1,86. Cộng với trợ cấp đứng lớp, tổng thu nhập hàng tháng của họ chỉ khoảng hơn 1 triệu đồng. Trước đây, giáo viên tham gia dạy các lớp bán trú được trợ cấp 100.000 đồng/ tháng, nhưng từ năm 2005, khoản trợ cấp này đã bị cắt. Một số trường cố gắng xoay xở để bù đắp cho giáo viên khoản tiền này, song không phải trường nào cũng có thể thực hiện được, nhất là những trường ở vùng khó khăn. Còn giáo viên không tham gia dạy lớp bán trú thường dành một buổi để làm thêm. Thế nhưng gần đây, theo qui định của thông tư liên tịch số 71/2007/ TTLT-BGDĐT-BNV ra ngày 28-11-2007, mỗi giáo viên mầm non phải làm việc đủ 8 giờ/ ngày nên ngoài giờ dạy, các cô vẫn phải đến trường, không thể làm thêm. So ra, giáo viên mầm non vất vả hơn so với giáo viên giảng dạy ở những bậc học khác. Chẳng hạn như ở bậc tiểu học, giáo viên chỉ dạy một buổi; ở bậc THCS, THPT, giáo viên chỉ phải dạy khoảng 17-19 tiết/ tuần, nếu dạy dư tiết sẽ được tính tiền thêm giờ.

Nhiều giải pháp nhưng vẫn thiếu giáo viên

Tình trạng thu nhập ít nhưng công việc nhiều đang tác động đến đội ngũ giáo viên mầm non. Trong khi nhiều bậc học khác đang rơi vào tình trạng thừa giáo viên thì ngành học mầm non lại luôn luôn thiếu giáo viên. So với qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo là 1 cô/ 8 trẻ nhà trẻ, 1,5 cô/ 30 trẻ mẫu giáo, TP Cần Thơ còn thiếu khoảng 500 giáo viên mầm non. Điển hình như ở huyện Vĩnh Thạnh, do địa bàn rộng, trường lớp mầm non phát triển khắp các xã, ấp, huyện cần trên 200 giáo viên mầm non nhưng hiện nay huyện vẫn còn thiếu khoảng 50 giáo viên.. Huyện Cờ Đỏ cũng thiếu trên 70 giáo viên... Ngay cả quận Ninh Kiều là quận trung tâm của thành phố nhưng vẫn thiếu khoảng 90 giáo viên mầm non.

Trước tình trạng thiếu giáo viên mầm non, các trường đối phó bằng cách hợp đồng thời vụ với những người ngoài ngành, những người chưa qua đào tạo chuyên môn về sư phạm, sau đó đưa đi học lớp sơ cấp rồi phân công giảng dạy ở một số điểm lẻ, nhất là những điểm lẻ học nhờ nhà dân. Cô Lê Thị Phương Tâm, cán bộ phụ trách mầm non, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: “Các trường chỉ dám phân công những giáo viên hợp đồng thời vụ dạy phụ cho giáo viên chính. Tuy nhiên, một số trường thiếu giáo viên trầm trọng vẫn phải để giáo viên thời vụ đứng lớp”. Do chưa qua sư phạm chính qui nên hầu hết giáo viên theo dạng hợp đồng thời vụ khó có thể đảm bảo các yêu cầu về chuyên môn.

Bên cạnh đó, các địa phương cũng tổ chức vận động những học sinh tốt nghiệp THPT tham gia các lớp sư phạm mầm non do Trường Cao đẳng Cần Thơ tổ chức. Các Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện cũng phối hợp với Trường Cao đẳng Cần Thơ tổ chức các lớp trung học sư phạm tại địa phương, tạo điều kiện thuận lợi thu hút học viên. Thế nhưng, khó khăn hiện nay chính là thu nhập “khiêm tốn” nhưng công việc quá vất vả khiến nhiều người rất ngán ngại khi chọn theo học ngành sư phạm mầm non. Vì vậy, nhiều cán bộ quản lý cho rằng, để giải quyết tình trạng thiếu giáo viên mầm non, cần có chế độ thỏa đáng cho giáo viên ở bậc học này để họ an tâm công tác và gắn bó với nghề.

***

Những năm gần đây, ngành giáo dục TP Cần Thơ đã nỗ lực xây dựng đội ngũ giáo viên mầm non. Trình độ đội ngũ ngày càng được nâng cao. Hiện nay, trên 80% giáo viên mầm non của thành phố đạt và vượt chuẩn. Kết quả đó đã góp phần nâng cao chất lượng nuôi dạy trẻ. Thế nhưng, tình trạng thiếu giáo viên cũng đang gây khó khăn cho sự phát triển của ngành học mầm non. Nếu không có sự quan tâm, chế độ thỏa đáng để giải quyết khó khăn cho đời sống của giáo viên thì về lâu dài khó có thể tiếp tục mở rộng qui mô, nâng cao chất lượng của ngành học mầm non.

Bài, ảnh: HÀ THANH