Các tháng cuối năm là mùa cao điểm sản xuất kinh doanh và cũng là thời điểm mà tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả thường có diễn biến phức tạp. Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (gọi tắt là Ban chỉ đạo 389) TP Cần Thơ về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 9 tháng đầu năm và phương hướng nhiệm vụ những tháng cuối năm 2015, các thành viên đều thống nhất tăng cường các giải pháp hành động nhằm chủ động phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, lành mạnh hóa thị trường…

Nỗ lực ổn định thị trường

Theo Ban chỉ đạo 389 thành phố, trong những tháng đầu năm 2015, tình hình buôn lậu vẫn diễn biến phức tạp trên các địa bàn thành phố, tuyến trọng điểm nhất là tuyến từ An Giang về TP Cần Thơ. Mặt hàng buôn lậu chủ yếu là thuốc lá điếu ngoại nhập lậu, hàng may mặc, đồ chơi trẻ em, rượu, bia, bánh kẹo, thực phẩm, mỹ phẩm, điện tử, đồ điện gia dụng… Đặc biệt, gần đây, hoạt động của các đối tượng vận chuyển thuốc lá ngoại ngày càng tinh vi phức tạp, sử dụng nhiều thủ đoạn khó phát hiện như: vận chuyển số lượng ít, mỗi lượt vận chuyển từ 150-300 bao thuốc lá; trước đây sử dụng xe khách nay chuyển qua sử dụng xe taxi, xe du lịch, xe tải chủ yếu đi vào ban đêm.

Gian lận thương mại cũng diễn biến phức tạp, với phương thức thủ đoạn quay vòng hóa đơn chứng từ, mua bán hóa đơn để hợp thức hóa hàng nhập lậu, gian lận trong việc kê khai giá trên hóa đơn bán hàng để giảm thuế giá trị gia tăng. Gian lận về cân đong, đo đếm, chủng loại hàng hóa, đưa hàng hóa hết hạn sử dụng, hàng giả đóng vào các gói quà Tết để bán, sửa hạn sử dụng đối với hàng hóa đã hết hạn, sử dụng phương tiện đo không có tem kiểm định hoặc sử dụng phương tiện đo bị sai về đo lường xăng dầu. Tình trạng gian lận chất lượng sản phẩm cũng còn ở một số mặt hàng như xăng dầu không đạt chất lượng, gas chiết nạp không đủ định lượng, mũ bảo hiểm không đạt chất lượng, không công bố chất lượng sản phẩm, dán tem nhãn không đúng quy định, không niêm yết giá tại điểm kinh doanh, bán sai giá quy định. Mặt khác, tình trạng quảng cáo công dụng và chất lượng sản phẩm không đúng thực tế vẫn còn xảy ra. Tổ chức khuyến mãi mà không thông báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vi phạm các quy định về ghi nhãn hàng hóa, nhất là mỹ phẩm, thực phẩm chức năng…

Trước tình hình trên, Ban chỉ đạo 389 thành phố đã bám sát chỉ đạo của Ban chỉ đạo 389 quốc gia, Thành ủy, UBND thành phố, nhanh chóng triển khai đến các lực lượng chức năng, đồng thời ban hành nhiều kế hoạch, văn bản để tổ chức chỉ đạo thực hiện, đặc biệt là những chỉ đạo đột xuất, những vấn đề nổi cộm trên thị trường. Để ngăn chặn tình trạng buôn lậu đối với một số mặt hàng trọng điểm Ban chỉ đạo 389 thành phố đã kịp thời ban hành các kế hoạch cụ thể và chỉ đạo các lực lượng chức năng theo dõi sát tình hình và các đối tượng. Tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm nên tình trạng buôn lậu thuốc lá và nhiều loại hàng cấm, hàng nhập lậu đã được kéo giảm, không còn tình trạng bày bán công khai. Các hành vi gian lận thương mại, sản xuất kinh doanh hàng giả, kém chất lượng, không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cũng kịp thời được nhắc nhở và xử lý theo pháp luật, tạo được sự răn đe, giáo dục để đẩy lùi các hành vi vi phạm. Trong 9 tháng đầu năm 2015, các lực lượng chức năng kiểm tra phát hiện hơn 1.310 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và đã xử lý 1.364 vụ (46 vụ năm 2014 chuyển sang), thu nộp ngân sách nhà nước với số tiền hơn 14 tỉ đồng.

Tiếp tục chủ động đấu tranh

Theo đánh giá chung, trong 9 tháng đầu năm 2015, dưới sự chỉ đạo của Ban chỉ đạo 389 quốc gia, Thành ủy, UBND TP Cần Thơ, Ban chỉ đạo 389 thành phố đã tích cực vào cuộc và đã tạo nhiều chuyển biến tích cực cả trong công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Thực hiện đấu tranh có hiệu quả và đẩy lùi được buôn lậu, hàng giả, hàng nhái, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh trong nước. Giá cả hàng hóa được kiểm soát, an sinh xã hội, quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng được quan tâm bảo đảm, góp phần ổn định thị trường trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn còn và dự đoán có những diễn biến phức tạp trong các tháng cuối năm, với các thủ đoạn ngày càng tinh vi đòi hỏi cần sự tiếp tục quan tâm vào cuộc của các bên có liên quan.

Ông Đỗ Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Công thương TP Cần Thơ, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố, cho rằng: "Tình hình buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại tuy bị đẩy lùi nhưng vẫn còn, các đối tượng hoạt động tinh vi hơn, với nhiều thủ đoạn hơn, thậm chí sẵn sàng chống người thi hành công vụ. Do vậy, tới đây thành phố cần quan tâm nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ quản lý thị trường, nhất là các lực lượng chuyên trách, gắn với đầu tư hiện đại hóa các trang thiết bị phục vụ công tác chuyên môn. Cần có sự phối hợp tốt hơn trong công tác liên ngành và giữa các địa phương để kiểm soát, quản lý tốt thị trường". Ông Lê Hồng Đông, Phó Chánh thanh tra Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ, cho biết: "Thời gian qua, thanh tra sở đã phối hợp với các lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra, tịch thu hơn 1.000 băng đĩa lậu và hiện việc buôn bán băng đĩa lậu tại thành phố đã giảm mạnh. Tuy nhiên, các vi phạm về bản quyền, tác quyền vẫn còn xảy ra, nhất là việc đăng, tải nhạc trên các trang mạng internet, sao lưu sách báo… Các vi phạm này rất khó xử lý đơn lẻ từng ngành, địa phương, đòi hỏi tới đây cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, sở ngành thành phố và đơn vị có liên quan". Theo ông Trần Thanh Chàng, Trưởng phòng CSĐT tội phạm về quản lý kinh tế và chức vụ Công an TP Cần Thơ, thời gian qua có một số vụ sản xuất hàng giả bị công an triệt phá, như vụ sản xuất mỹ phẩm giả ở Bình Thủy, thuốc bảo vệ thực vật giả ở Thốt Nốt. Nhìn chung các vụ làm hàng giả này có điểm chung là sản xuất, buôn bán khép kín theo quy mô gia đình, rất khó phát hiện. Do vậy tới đây, các lực lượng chức năng và địa phương phải quan tâm theo dõi sát các địa bàn. Mặt khác, không chỉ có xử phạt mà cần phải quan tâm có chính sách hỗ trợ các đối tượng vi phạm chuyển đổi nghề, giúp họ có công ăn việc làm ổn định để tránh tái phạm.

Để nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cũng rất cần phải tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân cùng tham gia, nhất là việc "nói không" với hàng không rõ xuất xứ và tích cực tố giác tội phạm. Khen thưởng kịp thời những người dân, doanh nghiệp và các lực lượng chức năng làm tốt nhiệm vụ. Đồng thời, các lực lượng chức năng phải có biện pháp xử lý kiên quyết đối với các đối tượng cố ý vi phạm nhiều lần. Thực tế cho thấy, 9 tháng đầu năm nay, số vụ vi phạm bị xử lý hình sự rất ít so với tổng số vụ vi phạm, điều này cũng làm hạn chế sức răn đe đối với các đối tượng vi phạm và bỏ lọt tội phạm. Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Quang Hoài Nam, kiêm Trưởng ban Ban Chỉ đạo 389 thành phố yêu cầu các sở ngành thành phố và địa phương tiếp tục quan tâm vào cuộc, chủ động phòng ngừa và xử lý ngay các hành vi vi phạm khi mới còn nhen nhóm, không để hình thành các vụ việc lớn, phức tạp. Cần tiếp tục quan tâm công tác thông tin, tuyên truyền gắn với tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường. Trong những tháng cuối năm, do nhu cầu tiêu thụ hàng hóa tăng, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả sẽ có diễn biến phức tạp, các lực lượng chức năng cần phải hết sức cảnh giác, theo dõi sát tình hình và các đối tượng.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG