Sau thời gian triển khai Đề án dạy và học Ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020 (gọi tắt là Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020 - NNQG 2020) cho thấy, chất lượng dạy và học ngoại ngữ trong các trường đạt nhiều kết quả khả quan. Số trường dạy học tiếng Anh theo chương trình mới ngày càng mở rộng, lượng giáo viên đạt yêu cầu theo Khung chuẩn châu Âu tăng lên...
Tuy nhiên, quá trình thực hiện còn không ít khó khăn cần được ngành chức năng quan tâm tháo gỡ.

Nhiều nỗ lực

Giờ học tiếng Anh của lớp 3B, Trường Tiểu học thị trấn Cờ Đỏ 1 (huyện Cờ Đỏ) diễn ra khá sôi nổi, hào hứng, chủ đề giáo viên yêu cầu học sinh trình bày những vấn đề liên quan bằng tiếng Anh. Em Lê Thị Vân Anh nói: "Qua tiết học, em và các bạn cùng trao đổi để dạn dĩ hơn trong giao tiếp bằng tiếng Anh. Chúng em còn được chơi trò chơi bằng tiếng Anh rất thú vị, với sách học nhiều màu sắc hấp dẫn". Cô Hà Thanh Tao, giáo viên dạy tiếng Anh, cho biết: "Khác với chương trình cũ 2 tiết/tuần, chỉ quan tâm việc đọc và viết cho học sinh, chương trình mới 4 tiết/tuần chú ý 4 kỹ năng nghe, nói, đọc và viết. Qua đó khi hoàn thành bậc học, học sinh tiểu học có thể nghe và nói tốt tiếng Anh".

Năm học này, Trường THPT Hà Huy Giáp (huyện Cờ Đỏ) tổ chức 2 lớp tiếng Anh thí điểm 10 và 11. Nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên học đúng chuẩn, có 3 giáo viên đạt chuẩn C1 châu Âu. Bên cạnh đó, Ban giám hiệu tăng cường hỗ trợ bộ môn tiếng Anh trang bị máy tính, máy chiếu, cát-sét; bố trí giáo viên đạt chuẩn có kinh nghiệm dạy lớp thí điểm.

Giờ học tiếng Anh của học sinh lớp 3B Trường Tiểu học thị trấn Cờ Đỏ 1 (huyện Cờ Đỏ).

Huyện ngoại thành Cờ Đỏ luôn quan tâm triển khai thực hiện Đề án NNQG 2020, bố trí giáo viên tiếng Anh ở các trường. Ngành giáo dục huyện tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên chuẩn theo quy định; thành lập tổ mạng lưới bộ môn chuyên, trong đó có bộ môn tiếng Anh, giúp giáo viên chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy môn tiếng Anh.

Để triển khai Đề án NNQG 2020 đúng lộ trình, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thành phố xây dựng kế hoạch cụ thể từng năm. Song song đó, lãnh đạo thành phố quan tâm bổ sung, cải thiện cơ sở vật chất để ngành phục vụ tốt việc triển khai Đề án NNQG 2020 minh chứng qua công tác xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia các địa phương ngày càng được chú trọng về chất lẫn lượng cũng như môi trường giảng dạy tiếng Anh được tập trung đầu tư. Thành phố tập trung xây dựng điển hình về dạy và học tiếng Anh ở các bậc học nhằm đạt mục tiêu đề án ngoại ngữ đặt ra đến năm 2020.

Theo Sở GD&ĐT thành phố, năm học qua, cấp tiểu học tổ chức rà soát trình độ, lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Anh để đạt trình độ B1 đáp ứng yêu cầu giảng dạy (thành phố có 286 giáo viên dạy tiếng Anh, trong đó có 130 giáo viên đạt trình độ B1, 78 giáo viên đạt trình độ B2); 87 trường tiểu học trên địa bàn thành phố có đủ điều kiện về giáo viên và cơ sở vật chất tổ chức dạy tiếng Anh theo chương trình 4 tiết/tuần từ lớp 3 đến 5 (tăng 58 trường so với năm học 2013-2014). Ngoài ra, 3 trường tham gia thí điểm Chương trình tiếng Anh cấp tiểu học với 3.462 học sinh, triển khai đầy đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết; tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Kết quả 100% học sinh được đánh giá hoàn thành chương trình thí điểm Tiếng Anh tiểu học.

Đối với cấp trung học, ngành tổ chức rà soát, đánh giá năng lực giáo viên ngoại ngữ (môn tiếng Anh); động viên, khuyến khích giáo viên tự bồi dưỡng theo chuẩn quy định của Bộ GD&ĐT, đáp ứng việc triển khai Đề án NNQG 2020 tại các cơ sở giáo dục trong thành phố. Hiện có 20 giáo viên đã hoàn thành khóa học ở Malaysia; 272 giáo viên đang học ở Trường Đại học Cần Thơ. Thầy Võ Minh Lợi, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT thành phố, cho biết: "Đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh của thành phố trẻ, nhiệt tình, tiếp thu nhanh các phương pháp mới trong dạy và học tiếng Anh qua các lớp bồi dưỡng, tập huấn. Đến thời điểm này, Sở hoàn thành việc khảo sát, đánh giá chất lượng giáo viên cũng như kế hoạch bồi dưỡng giáo viên đạt chuẩn trong trường học, nhất là cấp THCS và THPT. Ngành tập trung chỉ đạo và thực hiện nâng cấp cơ sở vật chất, các phương tiện phục vụ việc dạy và học tiếng Anh các trường.

Còn không ít khó khăn

Đối với các trường vùng ven, việc dạy và học tiếng Anh khá nan giải về giáo viên, biên chế, trang thiết bị, điều kiện học tập… Thầy Dương Hùng Dũng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học thị trấn Cờ Đỏ 1, nói: "Trường chỉ có 1 giáo viên tiếng Anh phải đảm nhận 12 lớp 2 tiết/tuần và 2 lớp 4 tiết/tuần; thiếu phòng học tiếng Anh. Mong ngành tạo điều kiện cơ sở vật chất, tăng thêm 1 biên chế để trường tháo gỡ khó khăn trong việc giảng dạy của giáo viên. Ngoài khó khăn về cơ sở vật chất, Trường THPT Hà Huy Giáp còn vướng mắc về trình độ tiếng Anh của học sinh chưa đồng đều; tâm lý giáo viên ngán ngại khi tham gia dạy lớp thí điểm giảng dạy nâng cao hơn. Thời gian tới, nhà trường cần Sở GD&ĐT thành phố hỗ trợ thiết bị dạy và học tiếng Anh, tăng cường các khóa đào tạo hỗ trợ giáo viên đúng chuẩn, đáp ứng yêu cầu chương trình thí điểm.

Trên thực tế, huyện Cờ Đỏ hiện còn thiếu giáo viên tiếng Anh ở các trường, thiếu phòng chuyên biệt dùng để dạy tiếng Anh (phòng Lab); một số trường chưa đủ phòng học để tổ chức dạy 2 buổi/ngày kết hợp dạy tiếng Anh 4 tiết/tuần. Ngành giáo dục quận Ô Môn cũng trong tình trạng thiếu cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên tiếng Anh. Theo lãnh đạo Phòng GD&ĐT quận Ô Môn, để thực hiện Đề án NNQG 2020 chương trình thí điểm 4 tiết/tuần, cần 19 giáo viên tiếng Anh tiểu học và 4 giáo viên bậc THCS, đáp ứng yêu cầu và "phủ kín" giáo viên tiếng Anh ở các trường…

Theo Sở GD&ĐT, khó khăn trong triển khai Đề án NNQG 2020 tập trung ở cấp tiểu học, bởi khi thực hiện đề án ở cấp học này chưa có biên chế giáo viên tiếng Anh. Ngành giáo dục nhiều lần kiến nghị bổ sung biên chế tiếng Anh nhưng chưa được giải quyết, việc tuyển dụng giáo viên gặp khó khăn; đồng thời số trường dạy 2 buổi/ngày chưa cao. Theo thầy Võ Minh Lợi, để giải quyết khó khăn trên, Sở GD&ĐT tiếp tục kiến nghị Bộ GD&ĐT bố trí biên chế giáo viên chính thức cho các trường tiểu học và tham mưu với UBND thành phố có cơ chế đặc thù, giúp địa phương tuyển dụng được giáo viên.

Bài, ảnh: MINH HOÀNG