Trong 4 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông, lâm, thủy sản cả nước cơ bản duy trì ổn định, tạo nền tảng vững chắc cung ứng cho tiêu dùng, chế biến và xuất khẩu.

Người dân ở xã Lương Tâm, TP Cần Thơ nuôi tôm sú phục vụ tiêu dùng trong nước và chế biến xuất khẩu.

Kết quả khả quan nhưng còn nhiều thách thức

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 23,04 tỉ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm 2025; nhập khẩu đạt 17,65 tỉ USD, tăng 12% so với cùng kỳ; cán cân thương mại tiếp tục duy trì thặng dư.

Về ngành hàng, 4 tháng đầu năm 2026 ghi nhận rau quả đạt 2,05 tỉ USD, tăng 21,6%. Thủy sản đạt 3,54 tỉ USD, tăng 10,4%. Hồ tiêu tăng mạnh cả lượng và giá trị, tiếp tục khẳng định vai trò của doanh nghiệp đầu tàu trong chế biến và mở rộng thị trường. Sắn và sản phẩm từ sắn tăng khá do nhu cầu tăng mạnh từ Trung Quốc. Gỗ và sản phẩm gỗ đạt 5,34 tỉ USD, giảm 1,1%; gạo giảm cả về lượng và giá trị; cà phê tăng về lượng nhưng giảm về giá trị; hạt điều giảm nhẹ; chè giảm về lượng…

Theo ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, xuất khẩu thủy sản 4 tháng đầu năm 2026 tiếp tục có tín hiệu phục hồi, ước đạt khoảng 3,7 tỉ USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm 2025. Ngành thủy sản có một số cơ hội để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 8-10%, kim ngạch trên 12 tỉ USD trong năm 2026 nếu có sự đồng hành, chỉ đạo, hỗ trợ kịp thời của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và xử lý các rào cản thương mại quốc tế.

Trong khi đó, 3 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nhân điều của Việt Nam tiếp tục duy trì tăng trưởng so với cùng kỳ năm 2025, tuy nhiên có sự biến động giữa các thị trường. Cụ thể, lượng xuất khẩu đạt 139.865 tấn, tăng 11,75%; kim ngạch đạt 953,5 triệu USD, tăng 10,88%. Giá xuất khẩu bình quân đạt 6.802 USD/tấn, giảm 1,09% so với cùng kỳ.

Theo ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội điều Việt Nam, trong các quý còn lại của năm 2026, ngành điều dự báo tiếp tục đối mặt với một số khó khăn, thách thức như chiến sự ở Trung Đông vẫn diễn biến khó lường, thị trường Trung Đông có thể sẽ tiếp tục sụt giảm mạnh, ảnh hưởng đến sản lượng xuất khẩu của toàn ngành và doanh nghiệp. Giá cước hiện ở mức cao làm ảnh hưởng đến hiệu quả xuất khẩu.

Bộ NN&MT xác định một số thách thức chủ yếu tác động trực tiếp đến xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong quý II và cả năm 2026 gồm chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - xuất khẩu còn thiếu chặt chẽ; năng lực tuân thủ các tiêu chuẩn mới của thị trường còn bất cập. Cơ cấu thị trường và cơ cấu mặt hàng còn tiềm ẩn rủi ro. Nguy cơ xuất khẩu tăng trưởng thấp do nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường chủ lực phục hồi chậm, trong khi chi phí logistics, bảo hiểm và rủi ro thị trường gia tăng dưới tác động của bất ổn địa chính trị, đặc biệt là diễn biến tại khu vực Trung Đông. Xu hướng suy giảm cầu và biến động giá trên thị trường quốc tế có thể ảnh hưởng đến giá trị xuất khẩu của một số mặt hàng chủ lực như gạo, rau quả, thủy sản, gỗ và sản phẩm gỗ...

Thực hiện nhiều giải pháp để tăng trưởng xuất khẩu

Để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026, phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt trên 74,2 tỉ USD, tăng trên 6% so với năm 2025, Bộ NN&MT cho biết sẽ theo dõi sát thị trường, chủ động điều hành linh hoạt theo tháng, theo quý. Có cơ chế cập nhật, dự báo và cảnh báo sớm về thị trường, giá cả, logistics, tác động của xung đột địa chính trị, thay đổi chính sách nhập khẩu, nhất là đối với thị trường lớn, thị trường truyền thống. Tập trung tháo gỡ khó khăn cho các ngành hàng có nguy cơ suy giảm giá trị xuất khẩu. Hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến động logistics, tín dụng, thanh toán.

Tập trung triển khai các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và xây dựng các chuỗi cung ứng nông sản bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị, sức cạnh tranh và uy tín của nông sản Việt Nam tại thị trường trong nước và quốc tế. Quản lý chặt chẽ chất lượng trong sản xuất, chế biến và chứng nhận sản phẩm đảm bảo các tiêu chuẩn, quy định của thị trường, truy xuất được nguồn gốc sản phẩm, làm cơ sở để phát triển thương hiệu nông sản Việt Nam. Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cơ cấu lại ngành trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng sản phẩm và hiệu quả sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản. Thúc đẩy tiêu thụ nông sản tại thị trường trong nước và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu...

Trong năm 2026, TP Cần Thơ phấn đấu kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước thực hiện 4,685,3 tỉ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó xuất khẩu gạo ước đạt 1,957 triệu tấn, với kim ngạch ước đạt 954 triệu USD; thủy sản ước thực hiện 289.120 tấn, với kim ngạch ước đạt 2,217 tỉ USD; nông sản và nông sản thực phẩm chế biến ước đạt 194 triệu USD.

Theo ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026, thành phố tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm, trong đó chú trọng phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, tăng cường quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói, bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và quy định an toàn thực phẩm theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Thúc đẩy chế biến sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao chất lượng và thương hiệu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Tăng cường chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến và quản lý chuỗi cung ứng nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế...

Bài, ảnh: HOÀI THANH