Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng (Khu bảo tồn) được xem là “lá phổi xanh” của vùng ĐBSCL, nơi bảo tồn nhiều loài động thực vật, trong đó một số động vật có trong sách Đỏ. Dù đã xuất hiện những cơn mưa đầu mùa, nhưng nơi đây vẫn duy trì dự báo cháy rừng cấp IV (cấp nguy hiểm). Cán bộ Khu bảo tồn luôn tăng cường tuần tra, chủ động các phương án ứng phó, quyết tâm bảo vệ, gìn giữ “lá phổi xanh” của vùng.

Cán bộ, nhân viên Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng luôn tích cực tuần tra bảo vệ rừng.

TP Cần Thơ có tổng diện tích rừng gần 14.000ha. Vừa qua, khi nâng cấp dự báo cháy rừng lên cấp IV (cấp nguy hiểm) trên tất cả các khu rừng, qua rà soát của ngành chức năng có khoảng 1.610ha rừng có nguy cơ cháy cao, trong đó có Khu Bảo vệ nghiêm ngặt tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng.

Khu Bảo vệ nghiêm ngặt là vùng lõi của Lung Ngọc Hoàng, cảnh quan còn hoang sơ, giàu đa dạng sinh học, nơi bảo tồn nguồn gen thực vật, động vật hoang dã đặc hữu, hạn chế tối đa sự tác động của con người. Nơi đây có Lung Ba Đìa, Lung Sen… là địa điểm sinh sống, làm tổ của các loài chim hoang dã, động vật rừng, thủy sinh, thủy sản bản địa. Chính vì vậy, công tác phòng, chống cháy rừng, bảo vệ các loài động thực vật nơi đây luôn được đặt lên hàng đầu.

Ông Lê Thanh Sơn, Giám đốc Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng, cho biết: Lãnh đạo Khu bảo tồn luôn chủ động triển khai các phương án phòng cháy chữa cháy rừng; mua sắm phương tiện, thiết bị giám sát; tăng cường tuần tra canh gác bảo vệ rừng; phối hợp chặt với các cơ quan, đơn vị chức năng và địa phương giáp ranh thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân tích cực tham gia bảo vệ rừng. Khi cấp cảnh báo cháy rừng được nâng lên mức nguy hiểm, đơn vị luôn tăng cường ứng trực từ 9 giờ đến 21 giờ mỗi ngày, tổ chức tuần tra, kiểm soát chặt các khu vực trọng điểm.

Khu bảo tồn có tổng diện tích hơn 2.800ha, chia thành 3 phân khu gồm khu bảo vệ nghiêm ngặt, khu hành chính phục vụ và khu phục hồi sinh thái. Hiện trong Lung Ngọc Hoàng đang tồn tại hơn 330 loài thực vật với 224 chi, 92 họ, 206 loài động vật. Nhiều loài động vật quý hiếm, trong đó có loài đang nằm trong sách Đỏ Việt Nam và thế giới như rái cá lông mũi, rùa nắp, rắn hổ mang... Ngoài ra, nơi đây còn có các loài như bạc má, cà cuốc, cò ốc, giang sen, cò lạo xám, dơi chó, rái móng, chồn mực, cáo mèo cùng các loài quý hiếm khác như càng đước, cua đinh, rùa vàng... Bên cạnh đó, nhóm thực vật bậc cao có 286 chi, 104 họ thuộc 3 ngành thực vật như dương xỉ, thông, ngọc lan. Nơi đây còn có những mảng rừng tràm, đầm lầy và hệ thống sông rạch, nhờ vậy góp phần điều hòa khí hậu, hạn chế tác động của biến đổi khí hậu.

Ông Trần Văn Tiến, Đội bảo vệ chuyên trách Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng cho biết, xác định vai trò đặc biệt quan trọng trong việc điều hòa không khí, khí hậu, bảo tồn các loài động vật, thực vật quý hiếm nên cán bộ, nhân viên nơi đây luôn ra sức gìn giữ “lá phổi xanh” của vùng. Nhờ triển khai thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp về quản lý, bảo vệ rừng cùng với sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan, đơn vị, người dân nên 16 năm qua, Khu bảo tồn chưa để xảy ra cháy rừng. 

Với dự báo nguy cơ cháy rừng còn ở cấp nguy hiểm nên Khu bảo tồn chủ động triển khai nhiều giải pháp để phòng cháy chữa cháy rừng, nhất là công tác tuyên truyền. Tại đây được đặt các biển báo “cấm vào rừng”, “toàn dân bảo vệ rừng”, “cấm lửa”, “cấp dự báo cháy rừng” ở các điểm dân cư, đường giao thông tại ngã ba, ngã tư có đông người thường xuyên qua lại và các vùng trọng điểm thường xảy ra cháy rừng. Cán bộ, nhân viên Khu bảo tồn còn tăng cường tuyên truyền, giải thích để người dân trong khu vực hiểu rõ về tác hại của việc cháy rừng, nhất là không được vào rừng đốt ong lấy mật, đốn sậy, đốt đồng vào mùa khô, nắng nóng…

Gia đình ông Nguyễn Văn Sỹ có nhà gần Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng, cho biết: “Người dân nơi đây luôn ý thức bảo vệ Khu bảo tồn từ việc phòng cháy chữa cháy đến việc vào rừng đốt ong lấy mật. Vì khi bảo vệ được Khu bảo tồn thì mới bảo vệ được hệ sinh thái, bảo vệ được đời sống của người dân quanh vùng”.  

Biến đổi khí hậu đang ngày càng diễn biến phức tạp, việc chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực ứng phó và phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo vệ rừng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Với sự vào cuộc của các cấp, các ngành cùng tinh thần trách nhiệm của lực lượng làm nhiệm vụ và người dân địa phương, Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng đang được bảo vệ an toàn, góp phần gìn giữ hệ sinh thái đặc trưng, bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì và giữ vững “lá phổi xanh” của vùng ĐBSCL.

Bài, ảnh: HOÀI THANH