Thay vì thẩm định các mắt xích riêng lẻ theo phương thức truyền thống, nền tảng SCF đa tầng của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) ứng dụng công nghệ hiện đại để đưa dòng tiền tự động luân chuyển xuyên suốt từ doanh nghiệp lớn đến nhà cung cấp cuối cùng.

Bắt đúng "căn bệnh" của mô hình đơn tầng truyền thống

Chia sẻ về thực trạng tài trợ chuỗi cung ứng tại Việt Nam, Tổng giám đốc MB, ông Phạm Như Ánh thẳng thắn nhìn nhận rằng hầu hết các tổ chức ngân hàng hiện nay mới chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ kinh tế cho 1 tầng nhà cung cấp bán hàng trực tiếp cho doanh nghiệp trung tâm (Tầng 1).

Thực tế này vô tình tạo ra nghịch lý lớn. Doanh nghiệp Tầng 1 thường có quy mô lớn, tài chính mạnh và dễ tiếp cận nhiều nguồn vốn khác nhau nên không mặn mà với các quy trình tài trợ phức tạp. Trong khi đó, các tập đoàn lớn cũng ngại xác nhận cho đối tác vì e ngại việc cung cấp danh sách đối tác sẽ làm rò rỉ bí mật kinh doanh cùng danh mục chiến lược.

Thế nhưng, càng đi sâu xuống các tầng dưới như Tầng 2, Tầng 3, Tầng 4... nhu cầu nguồn vốn lưu động lại càng trở nên cấp thiết. Càng về cuối chuỗi, doanh nghiệp càng nhỏ, tài chính yếu, thiếu tài sản đảm bảo nên rất khó tự chứng minh uy tín. Để giải ngân, ngân hàng bắt buộc họ cung cấp báo cáo tài chính cùng bộ hồ sơ cồng kềnh – đây là điểm nghẽn chí tử của nhóm doanh nghiệp SMEs khi tiếp cận dòng vốn kinh doanh thực tế.

"Toàn bộ vấn đề nằm ở chỗ: Mô hình cũ không thể đưa dòng tiền tới nơi thực sự cần tiền. Nhà cung cấp ở tầng càng sâu thì nhu cầu vốn càng lớn, nhưng nếu không có sự đảm bảo từ uy tín của doanh nghiệp trung tâm đầu chuỗi, các doanh nghiệp tầng sâu sẽ mãi mắc kẹt trong cơn khát thanh khoản", lãnh đạo MB phân tích.

Ông Phạm Như Ánh, Tổng Giám đốc MB chia sẻ. 

Đột phá công nghệ Digipo – Bơm vốn đến tận "gốc" của chuỗi cung ứng

Để giải quyết triệt để bài toán này, MB hợp tác với đối tác quốc tế triển khai nền tảng Tài trợ chuỗi cung ứng đa tầng ứng dụng công nghệ Blockchain và mô hình tự động toàn trình. Hệ thống cho phép các bên tự lên nền tảng kết nối, định danh theo từng cặp. Cơ chế này giống như mạng xã hội kinh doanh, bảo mật tuyệt đối cấu trúc chuỗi cùng danh mục đối tác của doanh nghiệp trung tâm.

Điểm cốt lõi nằm ở việc chuyển đổi khoản phải trả thành cam kết thanh toán điện tử (Digipo). Khi doanh nghiệp trung tâm nghiệm thu đơn hàng (ví dụ 100 tỉ), lượng Digipo tương ứng sẽ được khởi tạo. Doanh nghiệp Tầng 1 có thể giữ lại phần giá trị gia tăng (ví dụ 10 tỉ) rồi tiếp tục phân bổ 90 tỉ Digipo còn lại xuống các nhà cung cấp Tầng 2. Cứ như vậy, Digipo được chia nhỏ, lan tỏa theo mô hình thác nước xuống tận gốc chuỗi cung ứng.

Điểm khác biệt căn bản là ngân hàng không cho vay truyền thống mà thực hiện dịch vụ mua lại Digipo. "Bất kỳ doanh nghiệp nào ở bất kỳ tầng nào khi nắm giữ Digipo nếu cần tiền mặt ngay lập tức, đều có thể yêu cầu rút tiền từ Digipo mà không cần tài sản đảm bảo hay thủ tục cấp hạn mức. Đến hạn thanh toán, doanh nghiệp trung tâm chuyển trả tiền gốc, hệ thống tự động thu hồi công nợ theo chuỗi", đại diện MB nhấn mạnh.

Bài toán quản trị rủi ro và kỳ vọng mang lại giá trị thiết thực cho nền kinh tế

Trả lời về công tác quản trị rủi ro khi mô hình này dựa nhiều vào uy tín doanh nghiệp trung tâm, ông Phạm Như Ánh, Tổng Giám đốc MB, cho biết ngân hàng sẽ thẩm định kỹ lưỡng, cấp hạn mức dựa trên nhu cầu thực tế của từng đơn vị đầu chuỗi. Hạn mức này đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Ngân hàng Nhà nước liên quan cấp tín dụng cho khách hàng cụ thể.

Đồng thời, toàn bộ nền tảng công nghệ và hệ thống máy chủ được đặt trực tiếp tại MB, vận hành tuân thủ chặt chẽ quy định an ninh mạng. "Giống như nền tảng BIZ MBBank, tất cả khách hàng đều thực hiện chuyển tiền, thanh toán, đề nghị vay vốn trên đó. Và SCF đa tầng cũng tương tự như vậy, được đặt trên hệ thống của MB và trên máy chủ của MB. MB quản trị nghiêm ngặt theo đúng luật và các quy định về an toàn thông tin nên khách hàng không cần lo lắng về vấn đề bảo mật", ông Phạm Như Ánh khẳng định.

Đề cập mục tiêu, CEO MB cho biết ngân hàng không đặt nặng lợi nhuận ngắn hạn khi xây dựng giải pháp số mới này. Điều quan trọng nhất là giải pháp giúp cắt giảm tối đa chi phí tài chính, vận hành cho toàn hệ sinh thái. Khi chuỗi cung ứng tối ưu hóa chi phí, năng lực cạnh tranh của tập đoàn lớn lẫn hàng nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam sẽ nâng cao rõ rệt, mang lại giá trị thiết thực, bền vững cho toàn nền kinh tế Việt Nam.