Quan điểm thứ năm chỉ rõ: Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; giữ vững đoàn kết, thống nhất; vận hành thông suốt, đồng bộ, hiệu quả tổ chức bộ máy mới; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và năng lực quản lý, quản trị, kiến tạo phát triển của Nhà nước; không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực, uy tín.

Thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân; tăng cường kiểm soát quyền lực; kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ. Đây được coi là nhân tố quyết định bảo đảm vai trò cầm quyền và năng lực kiến tạo phát triển.

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị: Yêu cầu tất yếu của Đảng cầm quyền

Trong điều kiện Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo toàn diện sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng giữ vai trò quyết định đối với sự ổn định chính trị và phát triển bền vững của đất nước. Thực tiễn cho thấy, mọi chủ trương đúng đắn nếu không được tổ chức thực hiện bởi một hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh thì khó có thể đi vào cuộc sống.

Bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, quản trị quốc gia và niềm tin xã hội, Đại hội XIV của Đảng đã xác định quan điểm chỉ đạo thứ năm, đặt nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị lên tầm chiến lược, coi đây là điều kiện tiên quyết để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng cầm quyền. Đại hội XIV tiếp tục khẳng định nhiệm vụ này với yêu cầu toàn diện, thường xuyên, liên tục, không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ. Việc mở rộng phạm vi sang xây dựng, chỉnh đốn toàn bộ hệ thống chính trị thể hiện tư duy nhất quán: Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, do đó sự trong sạch, vững mạnh của hệ thống chính trị là sự phản ánh trực tiếp năng lực lãnh đạo của Đảng.

Quan điểm chỉ đạo thứ năm nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Đây là nền tảng để Đảng giữ vững vai trò lãnh đạo, cầm quyền trong điều kiện mới, trước những tác động đa chiều của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Một nguyên tắc sống còn, là cội nguồn sức mạnh của Đảng Cộng sản Việt Nam, là tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng. Đại hội XIV tiếp tục đặt yêu cầu giữ vững đoàn kết, thống nhất lên hàng đầu trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Đoàn kết không phải là hình thức, mà là sự thống nhất về mục tiêu, lý tưởng, đường lối và hành động trên cơ sở nguyên tắc tập trung dân chủ. Trong bối cảnh xuất hiện những biểu hiện lợi ích nhóm, cục bộ, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, việc giữ vững đoàn kết, thống nhất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để bảo đảm sự lãnh đạo thông suốt, hiệu quả của Đảng.

Quang cảnh Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: qdnd.vn 

Vận hành thông suốt, hiệu quả tổ chức bộ máy: Yêu cầu của quản trị hiện đại

Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu vận hành thông suốt, đồng bộ, hiệu quả tổ chức bộ máy mới của hệ thống chính trị. Đây là nội dung gắn chặt với quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đổi mới phương thức hoạt động của Đảng, Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị. Tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, giảm chi phí xã hội, khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ. Quan điểm chỉ đạo này thể hiện tư duy cải cách mạnh mẽ, phù hợp với yêu cầu của một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại.

Một nội dung trọng tâm của quan điểm chỉ đạo thứ năm là nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, quản trị và kiến tạo phát triển của Nhà nước. Đây là hai mặt gắn bó hữu cơ, bổ sung cho nhau trong quá trình lãnh đạo đất nước. Năng lực lãnh đạo của Đảng thể hiện ở khả năng hoạch định đường lối đúng đắn, tổ chức thực hiện hiệu quả và kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Trong khi đó, Nhà nước kiến tạo phát triển đòi hỏi bộ máy hành chính chuyên nghiệp, minh bạch, liêm chính, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Đảng lãnh đạo và Nhà nước quản lý là điều kiện để chuyển hóa chủ trương thành kết quả phát triển cụ thể.

Để nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng, yêu cầu quan trọng là xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và uy tín trong nhân dân. Trong điều kiện mới, cán bộ không chỉ cần “đúng” về chính trị, mà còn phải “giỏi” về quản trị, “sạch” về đạo đức, “gần” dân và “hiểu” dân. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đòi hỏi phải đổi mới đồng bộ công tác cán bộ từ tuyển chọn, đào tạo, bố trí, sử dụng đến đánh giá, kiểm soát quyền lực và xử lý trách nhiệm.

Thắt chặt mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân: Cội nguồn của niềm tin và sức mạnh

Quan điểm chỉ đạo thứ năm đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Đây là sự kế thừa sâu sắc tư tưởng “dân là gốc”, đồng thời là điều kiện tiên quyết để củng cố niềm tin xã hội. Mối quan hệ máu thịt với nhân dân là thước đo năng lực lãnh đạo và uy tín cầm quyền của Đảng. Khi Đảng và Nhà nước thực sự dựa vào dân, lắng nghe dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thì mọi chủ trương, chính sách sẽ có sức sống bền vững.

Đại hội XIV cũng xác định phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa phải gắn chặt với tăng cường kiểm soát quyền lực. Dân chủ là bản chất của chế độ ta, nhưng nếu không được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và kỷ cương, dân chủ có thể bị lợi dụng, làm suy yếu kỷ luật, kỷ cương. Kiểm soát quyền lực là yêu cầu tất yếu để ngăn ngừa lạm quyền, tha hóa quyền lực, bảo đảm quyền lực thực sự thuộc về nhân dân. Quan điểm chỉ đạo này thể hiện tư duy tiến bộ, hiện đại trong xây dựng Đảng và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Đi cùng với đó là quyết tâm chính trị cao của Đảng trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Đây không chỉ là nhiệm vụ cấp bách, mà còn là nhiệm vụ lâu dài, thường xuyên. Cuộc đấu tranh này nhằm làm trong sạch đội ngũ, củng cố niềm tin của nhân dân, nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng. Sự kiên quyết, kiên trì thể hiện rõ bản lĩnh của một Đảng cầm quyền chân chính, đặt lợi ích của nhân dân và dân tộc lên trên hết.

Quan điểm chỉ đạo thứ năm do Đại hội XIV của Đảng xác định là trụ cột bảo đảm sự lãnh đạo vững chắc của Đảng và hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị trong giai đoạn phát triển mới, là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước nhanh, bền vững, vì hạnh phúc của nhân dân và tương lai của dân tộc.

NGUYỄN VĂN SÁU-NGUYỄN VĂN DUYÊN (Báo Quân đội Nhân dân)