Liên kết để gắn sản xuất với tiêu thụ giữa hợp tác xã (HTX) thương mại dịch vụ với nông hộ và HTX chuyên canh rau màu là hướng đi được nhiều HTX ở TP Cần Thơ triển khai. Hướng hợp tác này vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nông sản an toàn, chất lượng cho người tiêu dùng, vừa nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho nông dân làm ăn cùng với HTX.

Chăm sóc rau màu trong nhà lưới tại HTX rau an toàn Long Tuyền, quận Bình Thủy.

Để có nguồn thực phẩm phong phú, đảm bảo chất lượng an toàn, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, nhiều HTX làm dịch vụ tiêu thụ nông sản an toàn trên địa bàn TP Cần Thơ đã đẩy mạnh liên kết trực tiếp với các tổ hợp tác, nông hộ trồng rau màu, hộ sản xuất… trong và ngoài thành phố. Điển hình như: HTX nông sản xanh Cần Thơ chủ động liên kết với nhiều HTX, tổ hợp tác chuyên canh rau an toàn ở TP Cần Thơ và Đà Lạt, cung ứng đủ loại rau củ, quả tươi được sản xuất theo quy trình an toàn với chứng nhận xuất xứ hàng hóa rõ ràng. Không những vậy, để đảm bảo tiêu chí an toàn vệ sinh thực phẩm đến tay người dùng, các sản phẩm nông đặc sản trước khi đưa lên quầy kệ bày bán tại cửa hàng của HTX đều được kiểm soát chất lượng đầu vào, đã qua sơ chế và đóng gói, với truy xuất nguồn gốc xuất xứ rõ ràng… Cùng với đó, HTX còn mở rộng liên kết, hợp tác đầu tư trực tiếp cho các tổ hợp tác chuyên trồng rau màu.

Ông Hà Văn Thống, Phó Giám đốc HTX Nông sản xanh Cần Thơ, cho biết: Hiện, HTX đang đầu tư 3 nhà lưới với diện tích hơn 2.000m² và cung cấp giống, vật tư cho các tổ hợp tác trên địa bàn quận Thốt Nốt trồng rau màu theo quy trình an toàn. Theo đó, các tổ hợp tác và nông dân canh tác rau màu phải cam kết sản xuất theo quy trình của HTX từ khâu chăm sóc, bón phân, thuốc đến thu hoạch và HTX sẽ thu mua lại toàn bộ sản lượng rau màu với giá cao hơn giá thị trường là 20%. Hiện, bình quân, mỗi ngày HTX Nông sản xanh Cần Thơ cung ứng ra thị trường khoảng 1 tấn rau củ, quả an toàn.

Hiệu quả liên kết giữa HTX thương mại dịch vụ với tổ hợp tác và nông hộ canh tác rau màu không chỉ là kiểm soát tốt các khâu từ sản xuất đến tiêu thụ mà còn góp phần thúc đẩy các HTX sản xuất rau an toàn gia tăng hiệu quả sản xuất. Ông Nguyễn Văn Bi, Giám đốc HTX rau an toàn Hòa Phát, quận Ô Môn, cho biết: Để rau muống đạt chất lượng an toàn đến tay người tiêu dùng, HTX thường xuyên nhắc nhở và hướng dẫn nhà nông thực hiện tốt các khâu làm đất, tránh vi khuẩn gây bệnh, cách ly phân thuốc trước khi thu hoạch… theo đúng quy trình sản xuất an toàn. Nhờ đó, rau muống của HTX rau an toàn Hòa Phát được ngành chức năng thành phố chứng nhận đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong nhiều năm liền. Hiện, với năng lực sản xuất trên 3 tấn rau muống/ngày, rau muống của HTX không chỉ góp mặt ở các cửa hàng nông sản an toàn của nhiều HTX thương mại dịch vụ trên địa bàn thành phố mà còn được đưa đi tiêu thụ ở chợ đầu mối ở các tỉnh lân cận trong vùng ĐBSCL.

Hầu hết nông dân ở HTX rau an toàn Long Tuyền, quận Bình Thủy đều có thâm niên trong canh tác rau màu và biết luân canh cây trồng “mùa nào cây đó” phù hợp với nhu cầu thị trường. Cùng với đó, sự năng động xây dựng mối liên kết tiêu thụ nông sản an toàn với doanh nghiệp của Ban Giám đốc HTX đã giúp nông dân tham gia HTX không còn lo về đầu ra, an tâm tập trung nâng cao chất lượng rau màu. Theo ông Triệu Công Đỉnh, Giám đốc HTX rau an toàn Long Tuyền, quận Bình Thủy, HTX đã tìm kiếm được doanh nghiệp đầu tư hệ thống canh tác rau ăn lá trong nhà lưới với diện tích 8.000m² và bao tiêu toàn bộ đầu ra với giá cao hơn giá thị trường. Nhờ có hợp đồng bao tiêu từ phía doanh nghiệp, các thành viên của HTX chú trọng sản xuất theo nguyên tắc, từ khâu chọn giống, gieo trồng, tới chăm sóc rau màu đều tuân theo quy trình VietGAP. Điều này, không chỉ giúp HTX thực hiện đúng cam kết với doanh nghiệp mà còn đảm bảo đầu ra cho rau màu và tăng thu nhập cho xã viên, tạo động lực cho xã viên nâng cao năng lực sản xuất, đảm bảo chất lượng nông sản sạch và an toàn cung ứng cho thị trường.

Theo ông Nguyễn Đức Phương, Chủ tịch Liên minh HTX TP Cần Thơ, nhiều HTX nông nghiệp trong lĩnh vực chuyên canh rau củ, quả an toàn tại TP Cần Thơ đã năng động, tìm kiếm đối tác kinh doanh, tiếp cận được các kênh bán hàng hiện đại, như: siêu thị, cửa hàng nông sản an toàn, nhà hàng, khách sạn lớn… để nâng cao hiệu quả liên kết trong sản xuất và tiêu thụ.

Các mô hình trên cho thấy liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản giữa doanh nghiệp với HTX và giữa các HTX thương mại dịch vụ với tổ hợp tác và nông dân được hình thành, từng bước mang lại giá trị kinh tế cao, khuyến khích nông dân tham gia liên kết hợp tác. Song, muốn xây dựng và phát triển mối liên kết hiệu quả bền vững giữa các bên, đòi hỏi các HTX chủ động cần phát huy sức mạnh gắn kết cùng nhau, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, tạo ra nguồn hàng phong phú, đồng nhất về chất lượng. Sản phẩm rau củ, quả an toàn phải có thương hiệu, có chứng nhận và truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Doanh nghiệp cũng như các HTX kinh doanh hàng nông sản an toàn cần quan tâm lợi ích của người sản xuất, đảm bảo ký kết tiêu thụ hàng hóa ổn định cho HTX sản xuất rau an toàn... Ngoài ra, Nhà nước, nhà khoa học cần nâng cao vai trò định hướng, tư vấn kỹ thuật và hỗ trợ xây dựng thương hiệu cho nông sản, góp phần gia tăng chuỗi giá trị nông sản và thu nhập cho nông dân.  

Bài, ảnh: M.Hoa