Ngày càng nhiều quốc gia siết chặt quản lý việc sử dụng mạng xã hội (MXH) đối với người dùng trẻ tuổi, cho thấy xu hướng tăng cường giám sát đối với các nền tảng công nghệ sau nhiều năm phát triển nhanh chóng. 

Thanh thiếu niên ở Toronto (Canada) lướt mạng xã hội. Ảnh: Canva

Phóng viên TTXVN tại Canada dẫn nhận định của giới chuyên gia cho rằng xu hướng này xuất phát từ những lo ngại ngày càng gia tăng về tác động của MXH đối với sức khỏe tâm thần của giới trẻ, cùng áp lực buộc các công ty công nghệ phải nâng cao trách nhiệm đối với sản phẩm của mình. 

Theo đánh giá của ông Carmi Levy, chuyên gia tích công nghệ đồng thời là nhà báo đến từ thành phố London thuộc tỉnh bang Ontario của Canada, các chính phủ đã quá chậm trong việc điều chỉnh lĩnh vực MXH, trong bối cảnh ngày càng có nhiều nghiên cứu liên hệ việc sử dụng các nền tảng này với những tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của giới trẻ. Theo ông, sau hơn 2 thập kỷ phát triển với ít ràng buộc, các công ty công nghệ đang phải đối mặt với áp lực giám sát ngày càng lớn từ xã hội và cơ quan quản lý. 

Giáo sư nghiên cứu xã hội học, bà Kaitlynn Mendes, từ Đại học Western nhận định làn sóng siết chặt quản lý MXH trên toàn thế giới hiện nay là kết quả của nhiều năm tranh luận về tác động của MXH, cùng với yêu cầu ngày càng cao về trách nhiệm giải trình đối với các công ty công nghệ. Bà Mendes cho rằng các nền tảng số cần được áp dụng các tiêu chuẩn an toàn tương tự những sản phẩm tiêu dùng khác.

Úc đã tạo tiền lệ khi vào tháng 12-2025 ban hành lệnh cấm người dùng dưới 16 tuổi sử dụng MXH. Theo các chuyên gia, những quốc gia tiếp theo khi thảo luận hoặc ban hành quy định mới đều đang điều chỉnh và hoàn thiện cách tiếp cận của mình. Canada là quốc gia mới nhất cố gắng hạn chế việc trẻ em tiếp xúc với MXH, nhưng dự luật mới cho phép các nền tảng có không gian để thay đổi.   

Hôm 15-6, Thủ tướng Anh Keir Starmer công bố kế hoạch cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng MXH vì các nền tảng này có thể khiến trẻ em tiếp xúc với những nội dung nguy hiểm và được thiết kế để gây nghiện. Lệnh cấm sẽ ảnh hưởng đến các nền tảng như Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook và X, nhưng không bao gồm các ứng dụng nhắn tin như WhatsApp. Thủ tướng Starmer hy vọng quy định này sẽ được thông qua vào cuối tháng 12 năm nay và lệnh cấm sẽ có hiệu lực từ năm sau.  

Theo ông Justin Hendrix, Giám đốc điều hành kiêm biên tập viên của Tech Policy Press, một nền tảng truyền thông và cộng đồng phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu sự giao thoa giữa công nghệ và dân chủ, mối lo ngại về tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên là động lực chính thúc đẩy các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới xem xét các hạn chế đối với MXH.

Giáo sư Mendes cho rằng, các quốc gia nên áp dụng các biện pháp có mục tiêu xung quanh việc điều chỉnh nền tảng và các nguyên tắc an toàn ngay từ khâu thiết kế, thực sự hỗ trợ sức khỏe tâm thần của người dùng trẻ tuổi thay vì chỉ đơn giản là cấm dựa trên độ tuổi. Theo bà, nếu ngày càng nhiều quốc gia cùng áp dụng các quy định tương tự, các công ty công nghệ có thể buộc phải điều chỉnh mô hình hoạt động và tăng cường các biện pháp bảo vệ người dùng trẻ tuổi. Xu hướng này được cho là có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa trên phạm vi toàn cầu đối với việc quản lý MXH và các nền tảng số.

THANH HẢI