“Lặng lẽ, ...” là từ có thể dùng để miêu tả không khí của Điểm hẹn việc làm (ĐHVL) cụm liên xã huyện Vĩnh Thạnh vừa diễn ra tại Trường THCS thị trấn Vĩnh Thạnh, do Sở Lao động – Thương binh và Xã hội TP Cần Thơ kết hợp UBND huyện Vĩnh Thạnh tổ chức.

Xác định đây là huyện ngoại ô, người lao động ít có điều kiện tiếp xúc với doanh nghiệp, phương tiện đi lại khó khăn, nên ngành chức năng thành phố đã chọn làm điểm tổ chức mô hình này, mời gọi doanh nghiệp trong và ngoài thành phố tham gia tư vấn, tuyển dụng lao động, đa số là lao động phổ thông. Gần 20 doanh nghiệp trong và ngoài thành phố tham gia tuyển dụng trực tiếp và ủy thác, trong đó có các doanh nghiệp ở TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, với nhu cầu tuyển trên 5.000 lao động phổ thông và các chức danh khác. Cụ thể, Công ty TNHH Nitto Denko Việt Nam tuyển 300 lao động, Công ty TNHH Hải Ân tuyển 300 lao động ngành chế biến thủy sản, Công ty TNHH May Nhật Tân tuyển 1.000 lao động có tay nghề và lao động học việc... Các doanh nghiệp trong tư thế sẵn sàng tư vấn, tuyển dụng, chuẩn bị nhiều tờ rơi với đầy đủ thông tin về doanh nghiệp, tiêu chuẩn tuyển dụng và các quyền lợi để cung cấp cho người lao động. Mục đích chính của các doanh nghiệp khi “đổ đường” đến ĐHVL là tuyển được lao động phục vụ sản xuất.

Sau lễ khai mạc có thể gọi là khá bài bản (nếu bỏ qua sự ồn ào, lộn xộn nói, cười như chỗ không người, đủ kiểu tóc tai, quần áo của nhiều lao động các xã, thị trấn phía cuối hội trường) là lời mời đại biểu và người lao động (trong đó có nhiều học sinh của trường) đến các bàn tuyển dụng đã được bố trí sẵn ở dãy hành lang các lớp học. Lúc đầu, một số lao động tham khảo các thông tin tuyển dụng niêm yết tại bảng, một số khác ghé vào các doanh nghiệp ở Bình Dương vào đăng ký đi làm. Tuy nhiên, không lâu sau, sân trường đã vắng lặng trong sự ngạc nhiên của doanh nghiệp và các đại biểu. Đại diện Công ty TNHH Hải Ân, cho biết: “Công ty đang mở rộng sản xuất, cần tuyển từ 300-500 công nhân chế biến thủy sản. Nhận được thông báo và lời mời tham gia ĐHVL, chúng tôi đến đây từ hôm qua và rất hy vọng tuyển được người. Vì qua tìm hiểu thông tin, biết rằng TP Cần Thơ có lực lượng lao động khá dồi dào và tỷ lệ lao động chưa có việc làm khá cao. Thế nhưng, đến giờ này, chúng tôi chỉ nhận được 1 bản đăng ký việc làm nghiêm túc, trong tổng số gần 20 lao động đến tìm hiểu thông tin và hầu hết đều lắc đầu từ chối công việc...”. Đại diện Công ty TNHH Hải Ân rất bức xúc về thái độ thờ ơ với việc làm, cách ăn mặc, đầu tóc khi đến với ĐHVL của một số lao động và cho rằng địa phương chưa làm tốt công tác tuyên truyền vận động, chưa tập hợp hết và đúng số lao động chưa có việc làm và có khả năng sẽ không tham gia những lần sau. Còn theo ông Mai Quang Khải, đại diện Công ty Xuất khẩu lao động – Thương mại và Du lịch Sovilaco, TP Hồ Chí Minh, là do người lao động chưa quen với hình thức tìm việc làm này, thiếu thông tin trong khi chính quyền đoàn thể cơ sở chưa làm tốt công tác tuyên truyền vận động.

Theo báo cáo của Ban tổ chức thì công tác này đã được triển khai và chuẩn bị từ tháng 4-2009, trong đó có hoạt động thông tin, tuyên truyền về ý nghĩa, tầm quan trọng của ĐHVL là giúp cho người lao động (ưu tiên lao động chưa có việc làm, việc làm chưa ổn định, có nhu cầu tìm việc làm, học nghề) trực tiếp gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi với doanh nghiệp để tìm cho mình việc làm phù hợp với trình độ, khả năng của mình và cũng là làm quen với hình thức tìm việc làm. Thế nhưng, thực tế diễn ra hoàn toàn ngược lại, việc thông tin, quảng bá bằng hình ảnh trực quan, băng rôn và cờ, phướn rất... khiêm tốn. Hoạt động diễn ra lẻ tẻ, sơ sài, giống như làm cho có, không quan tâm đến tính hiệu quả. Gần 150 lao động trong độ tuổi tham gia ĐHVL có thực sự tương xứng với tổng số lao động trong độ tuổi đang thất nghiệp, thiếu việc làm của cụm liên xã này?

Tình trạng này không chỉ mới phát sinh mà đã tồn tại từ những ĐHVL những năm trước ở hầu hết các huyện, mà “ảm đạm” và ấn tượng khó phai nhất là ĐHVL xã Trường Xuân, huyện Cờ Đỏ (cũ), xã Trường Long, huyện Phong Điền... lác đác lao động tham dự, mặc dù tổ chức tại các điểm trung tâm xã, thị trấn. Người lao động đến ĐHVL với phong cách thong thả, giống như một cuộc dạo chơi... cho biết. Không cần cầu kỳ nhưng phải tươm tất, chớ không phải là những lao động nữ với trang phục đồ bộ, quần lửng, áo thun đủ loại, còn lao động nam thì đủ kiểu tóc, màu sắc. Thiết nghĩ, ĐHVL cũng là nơi cần thể hiện sự văn hóa, văn minh trong ăn mặc, ứng xử?

Còn nhớ, từ thực tiễn hoạt động kém hiệu quả này, lãnh đạo ngành chức năng đã rút kinh nghiệm và chỉ đạo, nếu thấy mô hình không đạt hiệu quả thì không tổ chức nữa. Đưa việc làm đến với lao động ngoại thành là chủ trương đúng đắn, song cần phải nghiên cứu để tìm ra mô hình hoạt động mới thiết thực và hiệu quả hơn, để tránh tình trạng lãng phí thời gian, tiền bạc cũng như tránh tạo nên sự ỷ lại, thụ động cho lực lượng lao động. Bài học đã cũ về tăng cường sự giáo dục, vận động của chính quyền, đoàn thể địa phương các cấp để nâng cao nhận thức của người lao động về ý nghĩa của việc làm lại được nhắc đến.

NGUYỄN KỲ