Hội nghị Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên các trường đại học quốc gia, đại học vùng (mở rộng), do Đại học Cần Thơ vừa tổ chức thu hút hơn 200 “thủ lĩnh” sinh viên (SV). Các ý kiến tham luận tập trung giới thiệu những cách làm sáng tạo trong hỗ trợ SV nghiên cứu khoa học (NCKH) và khởi nghiệp; đồng thời, đề xuất cơ chế, mô hình và nguồn lực nhằm kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong trường học, góp phần thúc đẩy phong trào khởi nghiệp sáng tạo trong SV.

Các đại biểu báo cáo tham luận tại hội nghị, trong đó khuyến nghị nhiều giải pháp kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong trường học, tạo môi trường thuận lợi để sinh viên học tập, nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp.

Theo anh Lê Bình Đẳng, Phó Bí thư Đoàn Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), các cấp bộ Đoàn trường xác định SV là trung tâm trong các hoạt động NCKH và khởi nghiệp. Đoàn trường phối hợp các đơn vị tổ chức nhiều hoạt động hỗ trợ SV, với 3 nội dung trọng tâm: tập hợp - định hướng và hỗ trợ.

Với nội dung “tập hợp”, các cấp bộ Đoàn tập hợp SV theo mô hình câu lạc bộ học thuật, nhóm nghiên cứu theo chuyên ngành/liên ngành, hội thảo chuyên sâu cho SV. Với nội dung “định hướng”, Đoàn trường kết nối SV với cựu SV, doanh nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển giao tri thức cho SV. Còn nội dụng “hỗ trợ”, Đoàn trường liên kết doanh nghiệp hỗ trợ SV nghiên cứu và thương mại hóa ý tưởng. Các hoạt động học thuật được Đoàn trường tổ chức thường niên giúp SV học tập và rèn luyện, như: cuộc thi “Thủ lĩnh SV”, diễn đàn trí thức trẻ và hội nghị NCKH trong SV. Anh Đẳng đề xuất nhằm “tiếp sức” SV trong khởi nghiệp sáng tạo, lãnh đạo các trường cần giao nhiệm vụ, bố trí nguồn lực cho các hoạt động kết nối giữa SV và doanh nghiệp, nhân rộng mô hình câu lạc bộ trí thức trẻ, xây dựng mạng lưới chuyên gia (giảng viên, nghiên cứu sinh, chuyên gia) tư vấn và hỗ trợ SV trong NCKH, khởi nghiệp.

Theo anh Lê Ngọc Anh Vũ, Bí thư Đoàn Trường Kinh tế (Đại học Huế), có 3 nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến việc tham gia NCKH và khởi nghiệp của SV: môi trường học thuật, động lực và năng lực nghiên cứu và cơ chế ghi nhận. Dựa trên các nhóm yếu tố này, Đoàn trường tập trung kiến tạo môi trường học thuật và phong trào NCKH, khởi nghiệp phù hợp, đáp ứng nhu cầu của SV. Năm 2025, Đoàn trường tổ chức 250 hoạt động hỗ trợ SV rèn luyện kỹ năng: tập huấn kỹ năng viết bài báo khoa học, phân tích dữ liệu; tọa đàm, giao lưu với nhà khoa học trẻ, startup thành công... Từ các giải pháp trên, giai đoạn 2023-2025, SV của Trường đã thực hiện 43 đề tài NCKH, trong đó có 10 đề tài đạt giải thưởng cấp bộ và cấp trường.

Tại Đại học Cần Thơ, các cấp bộ Đoàn - Hội Sinh viên tổ chức nhiều hoạt động học thuật, như: hội nghị hướng dẫn SV tham gia NCKH, chương trình “Café Khoa học và Khởi nghiệp”, cuộc thi “Dự án khởi nghiệp tiềm năng” và các cuộc thi ý tưởng sáng tạo vì cộng đồng. Giai đoạn 2023-2025, Trường có 1.049 đề tài nghiên cứu và ý tưởng khoa học cấp trường do SV làm chủ nhiệm, với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 16 tỉ đồng. Đặc biệt, Đại học Cần Thơ đã thành lập Trung tâm Tư vấn - Hỗ trợ SV, đây là đầu mối tập trung, có nhiệm vụ phối hợp các đơn vị trong và ngoài Đại học Cần Thơ tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn về kỹ năng sống, kỹ năng mềm, chuyên đề, các hoạt động, sự kiện gắn liền với nhu cầu của SV; liên kết với doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện thực tập, thực hành cho SV và tổ chức các hoạt động tư vấn về phương pháp học tập, kỹ năng nghề nghiệp...

Trong các diễn đàn thảo luận của hội nghị, đại diện các trường khuyến nghị nhiều giải pháp cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, các trường đại học cần tích hợp hoạt động NCKH, đổi mới sáng tạo vào chương trình đào tạo, gắn lý thuyết với thực tiễn, khuyến khích SV tham gia đề tài ngay từ năm đầu. Bên cạnh đó, cần hình thành các quỹ hỗ trợ NCKH và khởi nghiệp cấp trường, cấp địa phương, tạo điều kiện về tài chính, cơ sở vật chất và cố vấn chuyên môn. Việc kết nối doanh nghiệp cũng đóng vai trò then chốt, giúp SV tiếp cận nhu cầu thị trường, hoàn thiện ý tưởng và thương mại hóa sản phẩm. Các cấp bộ Đoàn - Hội cần tăng cường tổ chức nhiều cuộc thi, diễn đàn để lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm, qua đó tạo môi trường thuận lợi để SV tự tin theo đuổi con đường NCKH và khởi nghiệp sáng tạo.

Bài, ảnh: QUỐC THÁI