Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định kinh tế tư nhân (KTTN) là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, yêu cầu phát triển KTTN phải nhanh, bền vững, hiệu quả, chất lượng cao. Với TP Cần Thơ, khu vực này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong huy động vốn, mở rộng sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiện đại.
Khẳng định vai trò
Ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết: Sau hợp nhất, TP Cần Thơ có hơn 25.000 doanh nghiệp hoạt động, trong đó 99% là doanh nghiệp ngoài nhà nước. Không chỉ là khu vực kinh tế quan trọng, KTTN còn là lực lượng trực tiếp khai thác tiềm năng, lợi thế, tạo động lực đổi mới và nâng cao sức cạnh tranh của thành phố. Mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, khu vực doanh nghiệp tư nhân tiếp tục ghi nhận dấu hiệu phục hồi, thích ứng và huy động nguồn lực cho đầu tư, phát triển.

Lãnh đạo thành phố đối thoại, lắng nghe và giải đáp các ý kiến kiến nghị, thắc mắc từ doanh nghiệp.
Theo ông Vương Thành Nam, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Cần Thơ, những năm gần đây, Cần Thơ có chuyển biến rõ trong cải thiện môi trường kinh doanh. Kết quả PCI năm 2025 phản ánh khá rõ ở chỉ số gia nhập thị trường đạt 8,21 điểm, xếp thứ 3/34 địa phương; chi phí không chính thức đạt 8,04 điểm, xếp thứ 4/34. Đây là những nội dung thành phố đã có kết quả tốt và cần tiếp tục duy trì trong quá trình cải cách thủ tục, hỗ trợ doanh nghiệp. Về chỉ số BPI (Business Performance Index - chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân) năm 2025, Cần Thơ đạt 4,64 điểm, xếp thứ 10/34 địa phương. Điều này cho thấy khu vực kinh tế tư nhân của thành phố duy trì được mức phát triển khá, nằm trong nhóm địa phương có hiệu quả hoạt động kinh tế tư nhân tương đối tốt trên phạm vi cả nước.
Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh ĐBSCL, Cần Thơ có lợi thế rõ trong nội vùng. Doanh nghiệp tư nhân đang hoạt động tăng từ 12.324 doanh nghiệp năm 2020 lên 16.915 doanh nghiệp năm 2024, tăng khoảng 37%. Giai đoạn này, số lao động trong khu vực này tăng từ 159.883 người lên 177.850 người. Tổng vốn của doanh nghiệp tư nhân cũng tăng đáng kể, từ 332.209 tỉ đồng lên 583.939 tỉ đồng. Những con số này cho thấy khu vực tư nhân đã hình thành nền tảng tương đối lớn về số lượng, việc làm và tích lũy vốn.
Điểm đáng chú ý hơn là cơ cấu quy mô doanh nghiệp đã có chuyển dịch. Năm 2020, doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm 52% số doanh nghiệp tư nhân ở Cần Thơ; đến năm 2024, tỷ lệ này giảm còn 41%. Ngược lại, doanh nghiệp nhỏ tăng từ 35% lên 44%, doanh nghiệp vừa từ 9% lên 12%, còn doanh nghiệp lớn từ 3% lên 4%. Đây là tín hiệu cho thấy một bộ phận doanh nghiệp đã bắt đầu vượt qua quy mô siêu nhỏ.
Vẫn còn nhiều khó khăn
Bên cạnh kết quả đạt được, phát triển KTTN vẫn còn gặp không ít khó khăn về tiếp cận vốn, đất đai, mặt bằng sản xuất, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị, trình độ công nghệ và khả năng tham gia vào các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
Ông Vương Thành Nam chia sẻ: Hạn chế khá rõ của khu vực KTTN Cần Thơ là quy mô doanh nghiệp, phần lớn là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm 98% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn. Quy mô này phần nào lý giải vì sao nhiều doanh nghiệp gặp khó khi huy động vốn, đầu tư công nghệ, tuyển dụng lao động có chất lượng hoặc nâng cao năng lực quản trị. Trong điều kiện nguồn lực có hạn, khả năng chống chịu trước những biến động của thị trường cũng hạn chế hơn nên doanh nghiệp thường phải ưu tiên cho hoạt động mang lại lợi ích trước mắt. Đối với những khoản đầu tư mang lại hiệu quả trong vài năm tới như đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu khó được đặt ở vị trí ưu tiên. Đây là lý do nhiều doanh nghiệp có thể duy trì được hoạt động nhưng vẫn ở quy mô nhỏ, chưa tạo được bước chuyển rõ về năng suất và sức cạnh tranh để thay đổi quy mô, phát triển bền vững.
Mặc dù môi trường đầu tư, kinh doanh của thành phố có nhiều chuyển biến tích cực, song vẫn còn những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ để tạo điều kiện cho KTTN phát triển. Kết quả PCI năm 2025 cho thấy, chỉ số tiếp cận nguồn lực và chỉ số tính minh bạch đạt thấp, phản ánh những khó khăn mà doanh nghiệp gặp phải trong quá trình tiếp cận thông tin, chính sách và các nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, đất đai, vốn và thông tin là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư, quy mô sản xuất và khả năng mở rộng hoạt động của doanh nghiệp.
Kết quả khảo sát doanh nghiệp năm 2026 do Viện Kinh tế - Xã hội TP Cần Thơ thực hiện cũng cho thấy, 64% doanh nghiệp gặp khó khăn trong tìm kiếm khách hàng; 45,3% khó khăn về vốn; 31,3% khó tìm kiếm đối tác và 26,1% chịu tác động từ biến động thị trường. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải cải thiện môi trường kinh doanh, khơi thông nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Trước những khó khăn, thách thức đặt ra, KTTN TP Cần Thơ vẫn có nhiều cơ hội bứt phá. Đặc biệt, trong không gian phát triển mới sau hợp nhất, TP Cần Thơ có thêm điều kiện và dư địa để phát huy vai trò trung tâm vùng ĐBSCL; kết nối các thế mạnh về thương mại, dịch vụ, logistics, khoa học công nghệ, nghiên cứu và đào tạo với tiềm năng về nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến và kinh tế biển của toàn vùng. Tuy nhiên, lợi thế và tiềm năng chỉ có thể chuyển hóa thành động lực tăng trưởng khi được khai thác bằng những cơ chế, chính sách phù hợp, môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi và sự tham gia chủ động, tích cực của cộng đồng doanh nghiệp.
Bài, ảnh: MỸ THANH