Kỳ thi học kỳ II đang cận kề, áp lực không chỉ học sinh mà cả phụ huynh. Nhiều gia đình rơi vào tình trạng căng thẳng khi con lơ là học tập, dễ xao nhãng bởi điện thoại, bạn bè hoặc tâm lý “nước đến chân mới nhảy”. Thực tế cho thấy, khi cha mẹ thay đổi cách đồng hành, không chỉ giúp con lấy lại động lực mà còn hình thành thói quen học tập chủ động, lâu dài.

Khi phụ huynh biết lắng nghe và hỗ trợ đúng cách, con không chỉ học tốt hơn mà còn hình thành tinh thần tự học. (Ảnh minh họa)

Không ít phụ huynh thừa nhận, càng gần kỳ thi càng sốt ruột. Chị Nguyễn Thị Hồng, ở xã Phụng Hiệp, chia sẻ: “Thấy con cầm điện thoại nhiều, học ít, tôi rất lo. Có lúc nóng ruột, tôi la rầy, ép con ngồi vào bàn học nhưng kết quả không như mong muốn, con lại phản ứng”.

Tâm lý muốn con tập trung học là điều dễ hiểu, nhưng cách thể hiện đôi khi vô tình tạo áp lực. Anh Trần Văn Minh, ở phường Ninh Kiều, kể: “Trước đây tôi hay nhắc con phải học đi, thi đến nơi rồi, nhưng con chỉ học đối phó. Sau này, tôi thay đổi cách, mỗi tối dành thời gian ngồi cùng con, hỏi con học gì, chỗ nào chưa hiểu thì cùng tìm cách giải. Dần dần, con chủ động hơn, việc học cũng tập trung hơn”.

Sự thay đổi trong cách đồng hành đã mang lại hiệu quả rõ rệt ở nhiều gia đình. Học kỳ này, em Trần Thị Lan, học sinh lớp 9, Trường THCS Nguyễn Du, đã tự giác ngồi vào bàn học mỗi tối, không còn đợi sát ngày thi mới ôn bài như trước.

Chị Trần Thị Lụa, mẹ của em Lan, ở phường An Bình, cho biết: “Hai mẹ con cùng xây dựng kế hoạch học tập cụ thể, ôn bài theo khung giờ cố định nên con dần hình thành thói quen. Cứ sau 20 giờ là con tự vào bàn học. Hai mẹ con vừa trò chuyện, vừa ôn tập nhẹ nhàng, tôi thấy yên tâm hơn”.

Theo chị Lụa, để có được kết quả này là cả một quá trình thay đổi. Trước đây, chị cho con vui chơi thoải mái, đến gần kỳ thi mới ôn tập. Tuy nhiên, cách học dồn khiến con mệt, ôn bài chậm, hai mẹ con dễ căng thẳng. “Ôn vội nên con thiếu hụt nhiều phần kiến thức, tôi càng thúc ép thì con càng chán học, hiệu quả không cao”, chị chia sẻ. Từ thực tế đó, chị nhận ra điều quan trọng không phải là tăng thời gian học, mà là thay đổi cách đồng hành. Khi chuyển từ “giám sát con học” sang “bạn học”, lắng nghe và cùng con xây dựng thói quen học tập, việc học trở nên nhẹ nhàng hơn. Không khí gia đình cũng tích cực, giảm áp lực trong những ngày cận kề kỳ thi.

Em Lê Minh Khởi, học sinh lớp 12, Trường THPT Vị Thanh, chia sẻ: “Càng gần thi em càng lo, vì kỳ thi tốt nghiệp THPT này rất quan trọng. Nếu ba mẹ nhắc nhiều, em càng căng thẳng, học không hiệu quả”.

Trong khi đó, em Nguyễn Thảo Vy, học sinh lớp 11, Trường THPT Vị Thanh, cho biết: “Khi ba mẹ nói chuyện nhẹ nhàng, giúp em lên kế hoạch học tập từng ngày, em thấy dễ thực hiện hơn. Có mục tiêu rõ ràng, em cũng có động lực học”.

Thực tế, học sinh không hẳn lười học mà thường do thiếu định hướng và động lực học tập phù hợp. Chị Nguyễn Thị Hồng cho biết: “Tôi luôn động viên con đúng lúc, khen khi con có tiến bộ dù nhỏ, và tránh so sánh hay trách mắng để con không mất tự tin”. Theo chị, khi hiểu việc học không chỉ để thi mà còn để phát triển bản thân, hướng đến ước mơ, trẻ sẽ có động lực rõ ràng hơn. Những cuộc trò chuyện định hướng của cha mẹ cũng giúp con cởi mở, chủ động trong học tập. Ngoài ra, việc cân bằng giữa học và nghỉ ngơi cũng rất cần thiết. Học liên tục trong thời gian dài dễ khiến con mệt mỏi, giảm hiệu quả. Những khoảng nghỉ hợp lý, vận động nhẹ sẽ giúp con  tái tạo năng lượng, nâng cao chất lượng ôn tập.

Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh tạo môi trường học tập phù hợp cho con. Một góc học tập gọn gàng, yên tĩnh, hạn chế thiết bị gây xao nhãng sẽ giúp con tập trung tốt hơn.

Mùa thi vì thế không chỉ là thời điểm “chạy nước rút” mà còn là cơ hội để cha mẹ hiểu con hơn, điều chỉnh cách đồng hành phù hợp. Khi cha mẹ biết lắng nghe và hỗ trợ đúng cách, con không chỉ học tốt hơn mà còn hình thành tinh thần tự học - yếu tố quan trọng cho tương lai. Đồng hành cùng con trong học tập không phải là làm thay, mà là đi bên con. Chính sự thấu hiểu, sẻ chia và tin tưởng của cha mẹ sẽ tiếp thêm động lực để con vững vàng vượt qua kỳ thi, trưởng thành hơn sau mỗi chặng đường.

Bài, ảnh: CAO OANH