Bài 1: Lợi cả đôi đàng!

Sau 2 năm được triển khai thực hiện tại TP Cần Thơ, Đề án “Cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh” (gọi tắt là Đề án 1816) của Bộ Y tế đã mang lại một số kết quả khả quan. Từ hoạt động của đề án, bệnh nhân được chăm sóc, điều trị tại địa phương, giảm thời gian, công sức và gánh nặng chi phí. Thêm vào đó, đội ngũ y, bác sĩ có điều kiện thuận lợi để tiếp nhận, cập nhật kỹ thuật và kiến thức mới trong lĩnh vực chuyên môn ngay tại “sân nhà”…

* Học tập, điều trị tại chỗ

Ngồi chờ ở khoa Hiếm muộn, Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, vẻ mặt chị T.T.K.H (ở quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ) hiện rõ sự bồn chồn, lo lắng trước lúc nhận kết quả siêu âm. Chị H. tâm sự: “Vợ chồng tôi cưới nhau cũng khá lâu nhưng chưa có con. Trước đây, chúng tôi đã điều trị bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm tại Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ nhưng chưa thành công. Khi biết Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ nhận điều trị hiếm muộn, lại có Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ tham gia, nên chúng tôi tìm đến. Chồng tôi rất mừng vì chúng tôi không phải mất nhiều thời gian, công sức đến TP Hồ Chí Minh để điều trị nữa. Hy vọng, lần siêu âm này có kết quả như mong đợi...”. Vợ chồng chị H. là một trong những trường hợp hiếm muộn đang điều trị bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ.

Một bệnh nhi không hậu môn có dò trực tràng được điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ nhờ có sự chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện Nhi đồng 1 theo đề án 1816. Ảnh: K.L.

Kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm được Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ triển khai từ tháng 4-2010 với sự hỗ trợ của Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ, TP Hồ Chí Minh, theo Đề án 1816. Đến nay, bệnh viện đã điều trị thành công, giúp 2 cặp vợ chồng mang thai. Trong đó, có đôi vợ chồng ở tỉnh Hậu Giang đang tràn ngập niềm vui với kết quả siêu âm người vợ mang song thai, 1 trai, 1 gái; còn trường hợp ở quận Ô Môn đang mang thai hơn 4 tuần. Bác sĩ Nguyễn Việt Quang, khoa Hiếm muộn, Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, nói: “Chúng tôi đã nắm vững chuyên môn kỹ thuật điều trị hiếm muộn, từ nhiều năm qua nhưng khi đi vào thực tế điều trị vẫn cần sự hỗ trợ từ đồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm cọ xát thực tế của Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ. Như thế chúng tôi tự tin, vững vàng hơn với những bước đi đầu tiên. Hiện tại, anh em trong khoa có thể tự tin thực hiện thuần thục các kỹ thuật. Bệnh viện đang chuẩn bị mua thêm một số trang thiết bị cần thiết để tiếp tục thực hiện kỹ thuật hỗ trợ phôi thoát màng nhằm nâng cao hơn nữa tỷ lệ thành công trong điều trị”.

Tháng 8-2010, bệnh nhi N. T. N, ở quận Cái Răng, TP Cần Thơ, không hậu môn có dò trực tràng âm đạo, đã được y, bác sĩ khoa Ngoại tổng hợp Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ phẫu thuật, điều trị tại bệnh viện, đạt kết quả tốt. Chị V. H. T, mẹ cháu N, cho biết: “Lúc đầu, nghe nói bệnh của con tôi phải lên TP Hồ Chí Minh để mổ, tôi lo lắm vì sợ không đủ tiền lo mọi chi phí. Khi biết Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ có thể chữa được bệnh tật của con, tôi đưa cháu đến đây. Tại đây, con tôi được điều trị miễn phí theo diện trẻ dưới 6 tuổi nên không tốn kém nhiều”.

Bác sĩ Trần Văn Dễ, Trưởng khoa Ngoại tổng hợp Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, cho biết: “Từ khi Đề án 1816 được triển khai, khoa đã được Bệnh viện Nhi đồng 1 TP Hồ Chí Minh hỗ trợ thực hiện nhiều kỹ thuật mới, chuyên sâu điều trị các dị tật ở bệnh nhi, như: không hậu môn có dò trực tràng âm đạo, bàng quang, lỗ tiểu thấp, teo tá tràng bẩm sinh... Điều làm chúng tôi phấn khởi là được “cầm tay chỉ việc” ngay tại bệnh viện nên không phải mất nhiều thời gian, công sức, chi phí đi lại để học tập...”.

* Tăng lòng tin, giảm áp lực cho tuyến trên

Đến nay, nhiều bệnh nhân và y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ và Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ vẫn chưa quên niềm phấn khởi trong ngày khánh thành khu thụ tinh trong ống nghiệm. Hôm ấy, chúng tôi lại bắt gặp chị H. N., một giáo viên 41 tuổi ở quận Thốt Nốt, đứng lặng lẽ ở một góc để tận mắt chứng kiến lễ khánh thành. Hành trình đi “tìm con” của chị đã kéo dài nhiều năm qua ở Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ và một số phòng mạch tư nhưng vẫn chưa đạt kết quả. Khi vợ chồng chị không còn đủ khả năng lo chi phí để tiếp tục cuộc hành trình này thì hay tin Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ chuẩn bị triển khai thụ tinh trong ống nghiệm, chị tìm đến ngay. Trước ngày khu thụ tinh trong ống nghiệm khánh thành, chị cũng đã tìm đến để gặp bác sĩ điều trị. Chị N bộc bạch: “Điều trị tại bệnh viện này sẽ giúp tôi giảm chi phí ăn ở, đi lại. Vả lại có Bệnh viện Từ Dũ tham gia nên tôi tin tưởng hơn và hy vọng lần này tôi sẽ thành công”.

Chia sẻ niềm vui cùng bệnh nhân và y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, bác sĩ Phạm Việt Thanh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ, nói: “Kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm được triển khai tại TP Cần Thơ sẽ tiếp nhận điều trị cho các bệnh nhân ở khu vực ĐBSCL, góp phần chia sẻ bệnh nhân cho các bệnh viện tuyến trên. Sau kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu về sinh sản, hồi sức, chăm sóc sơ sinh... để bệnh viện hoàn thiện năng lực chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ, trẻ em...”.

Tình trạng quá tải bệnh nhân không chỉ xảy ra ở các bệnh viện tuyến trung ương và TP Hồ Chí Minh mà hiện tại, nhiều bệnh viện trên địa bàn TP Cần Thơ cũng đang chịu áp lực này. Để giảm áp lực cho các bệnh viện, từ năm 2006 ngành y tế TP Cần Thơ đã lần lượt triển khai phòng khám “vệ tinh” của Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ tại các bệnh viện quận, huyện trên địa bàn thành phố. Đến năm 2007, ngành tăng cường bác sĩ ở các bệnh viện tuyến trên đến các trạm y tế xã thực hiện khám chữa bệnh, giúp các trạm y tế xây dựng 10 chuẩn quốc gia... Qua đó, lượng bệnh nhân ở các cơ sở y tế tuyến dưới tăng lên rõ rệt, có nơi tăng từ 40% - 45% so với trước khi có bác sĩ ở bệnh viện tuyến trên về. Hiệu quả điều trị bệnh cũng từng bước được nâng cao, lòng tin của người bệnh đối với y tế cơ sở cũng được nâng lên. Anh Tô Thanh Phong, Phó trưởng trạm Y tế phường Thới Hòa, quận Ô Môn, nhận định: “Khi có bác sĩ của bệnh viện quận về công tác, trạm y tế đã thu hút được lượng bệnh nhiều hơn, giảm áp lực cho bệnh viện tuyến quận. Đồng thời, cán bộ ở trạm cũng được học hỏi nhiều chuyên môn, về công tác xây dựng 10 chuẩn quốc gia về y tế cơ sở”.

Đề cập đến chủ trương giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên, tiến sĩ, bác sĩ Lê Hoàng Sơn, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, nói: “Hiện nay, bệnh viện thường xảy ra tình trạng quá tải cả ở khu vực nội trú lẫn ngoại trú nên khó tránh khỏi sự phàn nàn của người dân. Vì vậy, việc giúp các bệnh viện tuyến dưới đủ năng lực để chia sẻ lượng bệnh nhân, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên là hết sức ý nghĩa. Khi lượng bệnh nhi được kiểm soát tốt, y, bác sĩ bệnh viện tuyến trên sẽ có điều kiện thuận lợi để tập trung phát triển những kỹ thuật mới, chuyên sâu hơn để giải quyết các bệnh lý nặng, phức tạp”.

Từ đề án 1816, các bệnh viện: Đa khoa Trung ương Cần Thơ, Ung bướu TP Cần Thơ, Đa khoa TP Cần Thơ, Nhi đồng TP Cần Thơ, Đa khoa quận Ô Môn đã tiếp nhận và triển khai nhiều kỹ thuật cao trong điều trị, như: thụ tinh trong ống nghiệm, một số kỹ thuật trong lĩnh vực xạ trị, phẫu thuật nội soi khớp, cắt tử cung toàn phần qua nội soi, cắt u đại tràng qua nội soi, phẫu thuật cột sống, nội soi khớp gối, thay khớp háng, phẫu thuật u phổi, u trung thất...

Nói đến hiệu quả của đề án 1816 khi triển khai tại TP Cần Thơ, bác sĩ Lê Hùng Dũng, Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, khẳng định: “Đề án 1816 đã góp phần giảm tải áp lực bệnh nhân đối với các bệnh viện tuyến trên, hiệu quả này được tính theo số ca bệnh mà các cơ sở y tế tuyến dưới đã thực hiện sau khi được chuyển giao các kỹ thuật. Tuy nhiên, ý nghĩa của đề án không chỉ dừng lại ở đó. Sâu xa hơn, những bệnh nhân vùng sâu, vùng xa, bệnh nhân nghèo sẽ có cơ hội được tiếp cận các dịch vụ y tế kỹ thuật cao, được chăm sóc, phát hiện sớm những bệnh nguy hiểm để có hướng điều trị hiệu quả...”.

B. TÂM – B. KIÊN