Năm 2015, bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới (NTM) một cách sâu rộng, toàn diện, thành phố tập trung xây dựng 5 xã được chọn công nhận mới. Với chủ trương vướng mắc ở đâu thì xem xét, tháo gỡ ở đó, Ban Chỉ đạo chương trình xây dựng NTM thành phố cùng các địa phương đang nỗ lực không ngừng thực hiện đồng bộ các giải pháp, phấn đấu thực hiện thành công kế hoạch về đích đúng hẹn.
Cần nguồn vốn lớn
Qua rà soát, đánh giá các xã có khả năng hoàn thành 20 tiêu chí theo Bộ tiêu chí của TP Cần Thơ về NTM trong năm 2015, các huyện đề xuất 5 xã, gồm: Tân Thới (huyện Phong Điền), Trung Thạnh (huyện Cờ Đỏ), Đông Bình (huyện Thới Lai) và Vĩnh Trinh, Thạnh Lợi (huyện Vĩnh Thạnh). Ngoài 5 xã này, theo ý kiến của Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Đào Anh Dũng, nên chọn thêm Nhơn Ái (huyện Phong Điền) là xã phấn đấu công nhận xã NTM trong năm nay, làm nền tảng tiến đến công nhận huyện NTM Phong Điền vào năm 2016. Các xã này đều đạt từ 16-19 tiêu chí, các tiêu chí chưa đạt, như: trường học, cơ sở vật chất văn hóa, giao thông, chợ, nhà ở. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo chương trình xây dựng NTM thành phố, tổng kinh phí đầu tư để 5 xã trên đạt xã NTM trong năm 2015 khoảng 180,7 tỉ đồng. Trong đó, ngân sách hỗ trợ khoảng 179 tỉ đồng, còn lại xã hội hóa.

Đa phần các nhà thông tin ấp tại các xã hiện nay không đáp ứng yêu cầu tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa.
Để hoàn thành 20/20 tiêu chí theo Bộ tiêu chí TP Cần Thơ về NTM, xã Tân Thới cần xây dựng 1 trường tiểu học và 1 trường THCS; cơ sở vật chất văn hóa phải xây dựng 7 nhà văn hóa ấp; nâng cấp kè chợ Tân Thới và xây dựng 41 căn nhà cho hộ nghèo với tổng kinh phí thực hiện là 27,568 tỉ đồng. Xã Trung Thạnh còn 4 tiêu chí, trong đó tiêu chí giao thông cần xây dựng 5 tuyến đường. Đồng thời, xây dựng 2 trường tiểu học, 1 trường mẫu giáo và nhà văn hóa xã, tổng kinh phí thực hiện là 58,081 tỉ đồng. Xã Vĩnh Trinh hiện chỉ còn tiêu chí trường học, để hoàn thành tiêu chí này cần xây dựng 1 trường mẫu giáo và 1 trường THCS với kinh phí là 30 tỉ đồng. Xã Thạnh Lợi còn 3 tiêu chí, UBND huyện Vĩnh Thạnh quyết tâm hoàn thành tiêu chí môi trường trong tháng 2-2015. Ngoài ra, xã Thạnh Lợi cần kinh phí là 26,7 tỉ đồng xây dựng trường mẫu giáo và 1 trường tiểu học; 1 nhà văn hóa xã và 4 nhà thông tin ấp để hoàn thành tiêu chí trường học và cơ sở vật chất văn hóa. Xã Đông Bình cần xây dựng 2 trường tiểu học, 1 trường mẫu giáo và 1 trường THCS cùng 1 nhà văn hóa xã và 4 nhà thông tin ấp với kinh phí là 38,351 tỉ đồng. Riêng xã Nhơn Ái đến nay hoàn thành 16/20 tiêu chí, còn lại các tiêu chí, gồm: trường học, cơ sở vật chất văn hóa, chợ và nhà ở dân cư; tổng kinh phí thực hiện các tiêu chí này là 8,2 tỉ đồng từ ngân sách, phần còn lại xã hội hóa
Chào mừng Đại hội Đảng bộ thành phố, các xã phấn đấu hoàn thành các tiêu chí và được công nhận xã NTM trong 6 tháng đầu năm 2015. Song, thực tế cho thấy, đa số các xã còn vướng tiêu chí trường học và cơ sở vật chất văn hóa. Đây được xem là tiêu chí khó với các xã bởi đòi hỏi nguồn kinh phí đầu tư lớn thực hiện các công đoạn từ tìm kiếm mặt bằng đến xây dựng. Do đó, để 5 xã trên hoàn thành đúng tiến độ đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của địa phương cùng sự hỗ trợ từ các ngành liên quan
Hướng giải quyết
Nhận thức được khó khăn trước mắt để hoàn thành các tiêu chí, UBND các huyện huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tăng cường công tác lãnh đạo một cách toàn diện tất cả các lĩnh vực theo các chỉ tiêu, kế hoạch đề ra. Theo lĩnh vực được phân công và tiêu chí phụ trách, các phòng chuyên môn thường xuyên bám sát cơ sở, tổ chức hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các địa phương thực hiện đạt các chỉ tiêu kế hoạch được giao. Ông Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: UBND huyện quyết liệt chỉ đạo đầu tư xây dựng 2 xã Thạnh Lợi và Vĩnh Trinh hoàn thành các tiêu chí còn lại. Huyện nỗ lực thực hiện các công việc bằng nội lực. Tuy nhiên một số tiêu chí như trường học, cơ sở vật chất cần sự hỗ trợ nguồn vốn từ thành phố.
Giúp các địa phương tháo gỡ khó khăn, mới đây, UBND thành phố cùng các sở, ngành liên quan và UBND các huyện cùng ngồi lại bàn cách giải quyết. Về tiêu chí giáo dục, ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ, cho biết: Năm 2015, UBND thành phố quan tâm công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia và có chủ trương sử dụng nguồn vốn xổ số kiến thiết phân bổ các địa phương xây dựng trường học. Ngành giáo dục cùng các sở, ngành bàn bạc và lập danh sách xây dựng các trường từ nguồn vốn này. Do vậy, các sở, ngành liên quan cùng UBND các quận, huyện cần ngồi lại đối chiếu nguồn vốn xây dựng trường chuẩn quốc gia. Trên cơ sở đó, tính toán nguồn vốn phân bổ xây dựng các trường hợp lý.
Bà Bùi Ngọc Vỵ, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư TP Cần Thơ, cho rằng: Xây dựng 5 xã hoàn thành xã NTM trong năm 2015 đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của địa phương và thành phố. Các huyện nên tập trung nguồn vốn cho các xã được chọn bởi ngân sách là bài toán cần cân nhắc. Ngoài nguồn vốn từ ngân sách, các địa phương vận động nhân dân đóng góp, xem xét nguồn vốn kết dư đầu tư thực hiện các tiêu chí. Bà Bùi Ngọc Vỵ, kiến nghị: Đối với tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cùng Sở Xây dựng thành phố xác định quy chuẩn áp dụng chung cho xây dựng các nhà văn hóa xã, ấp. Thời gian qua, cùng là một nhà văn hóa nhưng mỗi nơi đầu tư khác nhau vừa lãng phí vừa không có nguồn lực. Do đó, cần có khung mẫu và định mức xây dựng chung xây dựng nhà văn hóa xã, ấp...
Để các xã NTM "cán đích" theo đúng lộ trình, tại cuộc họp vừa qua Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Đào Anh Dũng yêu cầu các cấp cần tiếp tục vào cuộc quyết liệt, phân công nhiệm vụ rõ ràng đến từng thành viên, từng ngành, địa phương tập trung mọi nguồn lực để đầu tư cho NTM. Hiện nay vấn đề cần quan tâm là trường học và cơ sở vật chất văn hóa; chủ yếu về đầu tư xây dựng, các địa phương cần sớm hoàn thành các thủ tục của các dự án. Các sở, ngành liên quan ưu tiên thẩm định hỗ trợ các huyện hoàn thành xã NTM. Khi có thủ tục, các địa phương nhanh chóng triển khai, đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng. Đồng thời, quan tâm hoàn thiện nâng chất các tiêu chí đã đạt. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố chủ trì phối hợp các ngành hữu quan thành lập Đoàn công tác đến làm việc với từng địa phương. Trong đó, tập trung xác định từng danh mục cần thực hiện, tiến độ thủ tục; tình hình mặt bằng; làm rõ nguồn vốn cần bao nhiêu và nguồn vốn phân bổ thế nào; tiến độ các công trình dự án đang triển khai, dự kiến khi nào hoàn thành
Liên quan đến chuyên môn, các sở, ngành hết sức quan tâm, tạo điều kiện các xã đạt tiêu chí do ngành phụ trách...
Bài, ảnh: TUYẾT TRINH