TP Cần Thơ đang khẩn trương đề ra giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, hướng đến mục tiêu xây dựng thành phố sinh thái, văn minh, hiện đại. 

Ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường trên địa bàn TP Cần Thơ.

Nhìn thẳng vào hạn chế

Sau hợp nhất, không gian phát triển của TP Cần Thơ được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế - xã hội, song cũng đặt ra áp lực đối với công tác quản lý môi trường. Thành phố đã triển khai nhiều chương trình, kế hoạch và thực thi nghiêm Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Ông La Trọng Kỳ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, cho biết: Chất lượng môi trường trên địa bàn thành phố cơ bản được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, quản lý và bảo vệ môi trường của thành phố vẫn đang đối mặt với một số khó khăn, như: nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu; cơ chế, chính sách và quy định quản lý bộc lộ một số bất cập; hạ tầng bảo vệ môi trường thiếu đồng bộ; vẫn còn tình trạng ô nhiễm cục bộ tại một số sông, kênh, rạch. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan tiếp tục tạo áp lực đối với bảo vệ môi trường của thành phố.

Hiện nay, tại TP Cần Thơ, tỷ lệ thu gom và xử lý rác tại khu vực đô thị đạt 96,76%. Thành phố đang vận hành hiệu quả các nhà máy xử lý hiện đại như Nhà máy điện rác EB Cần Thơ xử lý khoảng 529,57 tấn/ngày; Nhà máy điện rác Hậu Giang xử lý 160 tấn/ngày; Nhà máy Sóc Trăng ủ phân compost với công suất 320 tấn/ngày và Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Minh Thông xử lý đốt không thu hồi năng lượng đạt 148,35 tấn/ngày. Tuy nhiên, thành phố có 44 bãi rác, bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt. Trong đó, 29 bãi rác đang tiếp nhận chất thải rắn sinh hoạt quy mô xã, phường đang tồn đọng khoảng 272.913 tấn, tiếp nhận thêm 209 tấn/ngày; 15 bãi rác ngưng hoạt động, tồn đọng hơn 2,8 triệu tấn.

Do chỉ có 2 trạm trung chuyển rác đang vận hành phù hợp quy hoạch, nên thành phố sử dụng 15 điểm tập kết rác tạm thời, gây mất mỹ quan đô thị, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường. Thành phố hiện có 2 nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt đô thị tập trung đang vận hành, tổng công suất thiết kế 54.000 m³/ngày đêm. Tuy nhiên, lượng nước thải được thu gom và xử lý tập trung khoảng 32.000 m³/ngày đêm, đạt tỷ lệ 13,21%...

Đồng bộ giải pháp

Hướng đến thành phố xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, TP Cần Thơ nỗ lực triển khai giải pháp khắc phục triệt để các hạn chế trong bảo vệ môi trường. Theo đó, thành phố ưu tiên cân đối nguồn vốn đầu tư công trung hạn để đẩy nhanh tiến độ xây dựng, nâng cấp hệ thống trạm trung chuyển rác hiện đại, khép kín. Bố trí ngân sách lập Đề án tổng thể về cải tạo, đóng cửa và phục hồi môi trường các bãi chôn lấp rác lâu năm. Khẩn trương xúc tiến kêu gọi đầu tư dự án Nhà máy xử lý chất thải rắn Cần Thơ 2 tại xã Trường Xuân, công suất 400 tấn/ngày và Nhà máy phát điện từ chất thải rắn tại xã Mỹ Hương, công suất 800 tấn/ngày.

Theo ông La Trọng Kỳ, thành phố tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý; xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu môi trường, cơ sở dữ liệu nguồn thải, mở rộng hệ thống quan trắc môi trường tự động, kết nối với cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ xử lý, tái chế tiên tiến, phát triển mô hình sản xuất sạch, nông nghiệp tuần hoàn.

Ở lĩnh vực đặc thù, xử lý chất thải y tế, ông Trần Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, thông tin đơn vị đã rà soát và phân loại các cơ sở y tế thành 3 nhóm: Nhóm 1 cơ sở y tế đã đạt yêu cầu được tiếp tục nhắc nhở duy trì. Nhóm 2 các cơ sở y tế đang quá tải, yêu cầu khối tư nhân hoàn thiện hệ thống xử lý trong năm 2026-2027, khối công lập rà soát kinh phí báo cáo UBND thành phố. Nhóm 3 chưa đạt, Sở khoanh vùng và đưa vào danh mục đầu tư công của ngành giai đoạn đến năm 2030.

Ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nhấn mạnh: Thành phố không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Các sở, ban ngành và đơn vị liên quan tập trung tháo gỡ những tồn tại, hạn chế trong công tác bảo vệ môi trường. Thành phố đẩy mạnh phân cấp quản lý, gắn trách nhiệm cho chính quyền cấp xã trực tiếp tham gia, theo dõi và chịu trách nhiệm về công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn; phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức đoàn thể cùng tuyên truyền, tạo sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức và hành động của người dân về bảo vệ môi trường.

Bài, ảnh: T. TRINH