Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Cần Thơ, năm 2009, dù còn nhiều khó khăn (chính sách giá về bồi thường, hỗ trợ từng lúc chưa phù hợp; các khu tái định cư (TĐC) tập trung chưa đảm bảo nhu cầu; công tác đo đạc thiếu tính chính xác; sự phối hợp giữa các ngành hữu quan chưa thật chặt chẽ…) nhưng tỷ lệ bàn giao mặt cho các công trình, dự án trên địa bàn đạt 61,63%. Đây là một nỗ lực lớn của các ngành hữu quan, đặc biệt là Ban Bồi thường thiệt hại, giải phóng mặt bằng (GPMB) các cấp. Trong năm 2010, TP Cần Thơ tiếp tục dồn sức cho công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC để góp phần đẩy nhanh tiến độ các công trình dự án trên địa bàn thành phố...

Lý giải những khó khăn, vướng mắc

Năm 2009, công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC trên địa bàn thành phố tiếp tục gặp nhiều khó khăn. Ông Dương Tấn Hiển, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Cần Thơ, cho biết: Giá đất TP Cần Thơ ban hành hằng năm chưa sát với giá thị trường. Hơn nữa, trong điều kiện bình thường, đất ở (thổ cư) không có quy định cho phép hỗ trợ nên việc xin chủ trương điều chỉnh cho phù hợp với thực tế thường rất chậm. Nhà, vật kiến trúc, công trình xây dựng sau ngày 1-7-2004 (Luật Xây dựng có hiệu lực thi hành) nhưng trước thời điểm công bố quy hoạch sử dụng đất cho từng dự án, công trình chỉ được xem xét hỗ trợ thiệt hại. Tuy nhiên, chưa có quy định mức hỗ trợ cụ thể, các đơn vị bồi thường thiệt hại GPMB phải làm thủ tục, xin ý kiến UBND thành phố nên ảnh hưởng đến tiến độ GPMB. Đặc biệt, đối với các dự án do công ty, doanh nghiệp làm chủ đầu tư cho các mục đích phát triển kinh tế, mục đích kinh doanh gặp nhiều khó khăn khi thỏa thuận giá bồi thường vì một số hộ dân yêu cầu giá bồi thường quá cao so với thực tế. Mặt khác, trong năm 2009, việc xây dựng các khu TĐC tập trung dù được lãnh đạo thành phố luôn quan tâm chỉ đạo xây dựng nhưng vẫn chưa đảm bảo được nhu cầu...

Năm 2010, TP Cần Thơ tiếp tục dồn sức cho công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC. Trong ảnh: Công trình xây dựng thuộc dự án đường  Nguyễn Văn Cừ nối dài (đoạn đường Cái Sơn - Hàng Bàng đến chợ Mỹ Khánh, đường tỉnh 923).

Ngoài vấn đề trên, ông Bùi Hữu Nhơn, Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, nhìn nhận: Thời gian qua, các ngành hữu quan nhiều lúc chưa thật sự tích cực, hoặc thiếu đồng bộ trong phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, TĐC. Điều này đã dẫn đến tình trạng “mạnh ai nấy làm”, đến khi “ráp mối” thì không chặt, không khớp phải tiến hành lại các bước kiểm kê, lập hồ sơ, đo đạc... vừa gây lãng phí công sức, thời gian vừa gây phiền hà cho người dân trong vùng dự án. Lý giải nguyên nhân của tình trạng này, nhiều ý kiến cho rằng: Một số ban ngành hữu quan xem công tác GPMB là nhiệm vụ của Ban Bồi thường thiệt hại, GPMB. Một số nơi việc bố trí, phân công cán bộ tham gia Hội đồng bồi thường cũng như tổ chuyên viên chủ yếu cho đủ thành phần. Trong khi đó, đóng góp cho các cuộc họp, cho Hội đồng bồi thường của một bộ phận thành viên thời gian tham gia không nhiều, chất lượng chưa cao. Không những thế, thành phần tham gia kiểm kê, xác nhận tình trạng pháp lý đất, nhà, vật kiến trúc, cây trồng... từng lúc, từng nơi chưa thật sự chính xác. Thậm chí, có nơi cán bộ không trực tiếp thực tế hiện trường mà chỉ ký biên bản cho đủ thủ tục, không kiểm tra chặt chẽ, từ đó dẫn đến sai sót phải điều chỉnh lại hồ sơ.

Hằng năm, trên địa bàn thành phố có trên 200 dự án, công trình đã và triển khai mới có liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và TĐC. Tuy nhiên, ngoài 74 cán bộ viên chức thuộc Trung tâm Phát triển quỹ đất (trong số này có 44 cán bộ thuộc Phòng Kỹ thuật – Thẩm định), TP Cần Thơ chỉ có thêm khoảng 104 cán bộ viên chức của Ban Bồi thường thiệt hại, GPMB của 9 quận, huyện. Vì thế, theo ngành chức năng, lực lượng cho công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC còn thiếu và yếu (do chưa được bồi dưỡng, đào tạo nghiệp vụ chuyên môn, nghiệp vụ...). Đây cũng là nguyên nhân khiến công việc GPMB trên địa bàn thành phố từng lúc, từng nơi quá tải, dẫn đến ách tắc công việc, ảnh hướng đến tiến độ GPMB của nhiều công trình, dự án.

Dồn sức cho hỗ trợ, bồi thường và TĐC

Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Cần Thơ, năm 2009, trên địa bàn TP Cần Thơ đã triển khai thực hiện 150 dự án với diện tích khoảng 2.521,4 ha, ảnh hưởng đến trên 15.000 hộ dân. Đến đầu năm 2010, các đơn vị hữu quan đã bàn giao mặt bằng cho các chủ đầu tư khoảng 1.553,9/2.521 ha, đạt tỷ lệ trên 61,63%. Đặc biệt, các địa phương như quận Ninh Kiều, huyện Thới Lai, Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh tỷ lệ bàn giao mặt bằng đạt từ 90-100%. Theo lãnh đạo TP Cần Thơ, kết quả này là một nỗ lực lớn trong bối cảnh ảnh hưởng của suy thoái kinh tế thế giới cũng như sự kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc của các ngành hữu quan trong quá trình tổ chức thực hiện. Đặc biệt, một số chính sách được lãnh đạo UBND thành phố mạnh dạn ban hành như: TĐC phân tán, sử dụng 10% quỹ đất của các doanh nghiệp bàn giao cho thành phố để bố trí TĐC cho dân... Những giải pháp này đã góp phần giảm áp lực, thắc mắc của người dân khi nhà nước thu hồi đất chưa đảm bảo nền TĐC, góp phần đẩy nhanh tiến độ GPMB, bàn giao mặt bằng cho các chủ đầu tư để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, dự án.

Năm 2010, theo kế hoạch, bên cạnh giải quyết những tồn đọng của năm 2009, công tác bồi thường, GPMB sẽ tiếp tục được đẩy mạnh ở gần 100 công công trình, dự án trên địa bàn thành phố. Điển hình như: Dự án kè sông Cần Thơ; Dự án mở rộng quốc lộ 91; Khu TĐC An Bình, đường Nguyễn Văn Cừ (đoạn Cách Mạng Tháng 8- Mậu Thân), đường Vành đai phi trường; Trung tâm điện lực Ô Môn,... Để công tác này trong năm mới đạt kết quả, ông Dương Tấn Hiển, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Cần Thơ, kiến nghị: Thành phố cần sớm ban hành quy trình bồi thường, hỗ trợ TĐC và GPMB thống nhất thực hiện trên toàn thành phố. Cần quy định rõ trách nhiệm công tác GPMB là của các cấp, các ngành nhằm phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Ngoài ra, cơ quan tài nguyên và môi trường các cấp, chủ đầu tư và các đơn vị có tư cách pháp nhân về đo đạc cần nâng cao trách nhiệm hơn nữa trong công tác đo đạc lập hồ sơ kỹ thuật đất, thu hồi và chỉnh lý biến động về đất của các dự án... Đặc biệt, UBND TP Cần Thơ cần sớm cụ thể hóa các văn bản quy định về bồi thường, hỗ trợ và TĐC; giao các sở, ngành chức năng nghiên cứu, đề xuất để sớm ban hành quy trình xác định giá đất bồi thường theo Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13-8-2009 của Chính phủ (Quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và TĐC) có hiệu lực từ ngày 1-10-2010...

Mới đây, tại buổi làm việc về công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trần Thanh Mẫn, khẳng định: Trong năm 2010, TP Cần Thơ tiếp tục dồn sức cho công tác hỗ trợ TĐC, GPMB; đặc biệt là xây dựng các khu đô thị TĐC hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng trước khi bố trí dân vào ở, nhất là các công trình bức xúc, công trình trọng điểm. Để thực hiện công tác này đạt hiệu quả, các sở, ngành hữu quan cần sớm hoàn chỉnh, trình UBND thành phố ban hành cơ chế, chính sách kêu gọi các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng các khu TĐC. Sở Tài chính, Sở Tài nguyên – Môi trường phối hợp cùng các ngành hữu quan nghiên cứu, tham mưu cho UBND thành phố sớm ban hành các văn bản thực hiện theo Nghị định 69/2009/NĐ-CP. Cũng tại buội họp, giải tỏa ách tắc trong khâu GPMB, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn thành phố, ông Trần Thanh Mẫn, cho rằng: Địa phương sẽ sẵn sàng ứng, bố trí vốn đối với những công trình bức xúc, công trình trọng điểm; đồng thời, tiếp tục cùng các ngành hữu quan tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các chủ đầu tư... Thời gian tới, Ban Bồi thường thiệt hại, GPMB cấp quận, huyện sẽ do Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý về mặt chuyên môn, nghiệp vụ. Việc làm này từng bước ổn định bộ máy, tổ chức và tạo thuận lợi hơn nữa trong việc kiện toàn đội ngũ, góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác bồi thường thiệt hại, GPMB trên địa bàn thành phố.

Bài, ảnh: Hà Triều