ĐBSCL nói chung và TP Cần Thơ nói riêng vốn có tiềm năng phát triển kinh tế nông nghiệp nên rất cần nguồn nhân lực có trình độ cao ở lĩnh vực này. Thời gian qua, các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp ở TP Cần Thơ luôn mở rộng qui mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nông nghiệp. Thế nhưng, các cơ sở nông nghiệp của thành phố vẫn thiếu cán bộ. Nguyên nhân do đâu?...

Thiếu vẫn hoàn thiếu

Sinh viên Khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng, Trường Đại học Cần Thơ trong giờ thực hành.

Thế mạnh kinh tế của ĐBSCL là sản xuất nông nghiệp, khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản. Hiện nay, vùng có 8 trường đại học, hàng loạt các trường cao đẳng, cao đẳng cộng đồng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề. Hầu hết các trường đều có đào tạo ngành nông nghiệp. Chỉ tính riêng khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng, Trường Đại học Cần Thơ, năm học 2006-2007, có gần 400 sinh viên tốt nghiệp các ngành: Trồng trọt, Chăn nuôi, Nông học, Quản lý đất đai, Công nghệ thực phẩm, Thú y, Khoa học môi trường. Thế nhưng, các quận, huyện ngoại thành ở TP Cần Thơ đều rơi vào tình trạng đội ngũ cán bộ nông nghiệp thiếu và yếu.

Hiện nay, Trạm Khuyến nông huyện Phong Điền có 5 cán bộ; 7 xã, thị trấn của huyện có 9 cán bộ khuyến nông. Ông Lai Cần, Trưởng Trạm Khuyến nông huyện Phong Điền, TP Cần Thơ, cho biết: “Ở trạm, chỉ có vài cán bộ có trình độ đại học. Các trạm khuyến nông xã đều không có kỹ sư nông nghiệp. Huyện mới chia tách thị trấn và xã Nhơn Ái nên xã Nhơn Ái vẫn chưa có cán bộ khuyến nông”. Còn theo ông Nguyễn Thành Hân, cán bộ khuyến nông xã Nhơn Nghĩa, xã chỉ có 2 cán bộ khuyến nông nhưng phải phụ trách trên 1.600 ha ruộng, vườn của trên 3.500 hộ dân. Ông Hân nói: “Chúng tôi còn phải kiêm nhiệm nhiều công việc khác của chính quyền nên gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt động”.

Theo tổng hợp phân bổ chỉ tiêu biên chế sự nghiệp năm 2007 của UBND TP Cần Thơ, các trung tâm, chi cục thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, như: Trung tâm Khuyến nông, Trung tâm Giống nông nghiệp, Chi cục Thủy sản, Chi cục Thú y... đều thiếu cán bộ. Cụ thể, Chi cục Bảo vệ thực vật còn thiếu 7 cán bộ, Trung tâm Giống nông nghiệp còn thiếu 5 cán bộ. Ông Nguyễn Thành Phương, Chánh văn phòng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, cho biết: “Các quận, huyện Phong Điền, Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh, Cái Răng... đều thiếu cán bộ kỹ thuật nông nghiệp, nhất là tuyến cơ sở. Phần lớn cán bộ có trình độ chuyên môn kỹ thuật ở bậc trung cấp”.

Chưa có chính sách thu hút

Theo ông Nguyễn Thành Phương, Chánh văn phòng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, nguồn nhân lực ở lĩnh vực nông nghiệp không thiếu nhưng các đơn vị không tuyển được người do nhiều nguyên nhân. Đa số kỹ sư nông nghiệp trẻ, mới ra trường- kể cả những người xuất thân từ nông thôn- có tâm lý cố gắng bám trụ làm việc ở thành phố. Ông Nguyễn Thành Phương nói: “Vừa qua, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có nhận hồ sơ xin việc của một sinh viên tốt nghiệp loại giỏi ngành Thú y, là đảng viên. Tôi giải thích, động viên em về làm việc ở huyện nhưng em không đồng ý”.

Khi nói về việc làm sau khi tốt nghiệp, nhiều sinh viên, học sinh cho rằng về ngoại thành, nông thôn, không có điều kiện học tập, phát triển. Nguyễn Thị Minh Nguyệt, sinh viên ngành Trồng trọt khóa 29, Trường Đại học Cần Thơ, cho biết: “Dù học ngành Trồng trọt, thuộc lĩnh vực nông nghiệp nhưng tôi vẫn muốn làm việc tại trung tâm thành phố để có điều kiện học thêm về chuyên môn, ngoại ngữ...”.

Nhìn nhận thực tế này, ông Lai Cần, Trưởng trạm Khuyến nông huyện Phong Điền, nói: “Khi học ở trường, có đầy đủ mô hình, trại giống, trang thiết bị... để sinh viên thực hành. Còn các Trạm khuyến nông ở huyện, ở xã đều thiếu thốn cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cho công việc. Vì vậy, không khó hiểu khi nhiều người ngán ngại khi về làm việc ở tuyến cơ sở”. Mức lương thấp, chưa có cơ chế, chính sách thu hút những người có trình độ cao về cơ sở làm việc cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đào tạo nhiều nhưng các cơ sở vẫn thiếu cán bộ nông nghiệp.

Trước tình hình trên, những giải pháp về đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực trong lĩnh vực nông nghiệp được đề ra. Hiện nay, khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng, Trường Đại học Cần Thơ, có học bổng “Vì nông dân tương lai” do Giáo sư tiến sĩ Võ- Tòng Xuân tài trợ, dành cho sinh viên vượt khó, học giỏi. Các sinh viên nhận học bổng này phải cam kết về địa phương làm việc sau khi tốt nghiệp. Để giải quyết nhu cầu trước mắt, Trạm Khuyến nông huyện Phong Điền tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các lớp tập huấn và những cán bộ này sẽ chuyển giao kiến thức, tiến bộ khoa học kỹ thuật cho nông dân. Các nông dân sẽ tiếp tục truyền kinh nghiệm lại cho nhau. Tuy nhiên, về lâu dài, theo ông Nguyễn Thành Phương, cần có chính sách về nhà ở, hỗ trợ chi phí sinh hoạt... cho cán bộ nông nghiệp tình nguyện về các tuyến cơ sở công tác.

* * *

Tiềm năng phát triển nông nghiệp ở ĐBSCL rất lớn nhưng mạng lưới cán bộ nông nghiệp cơ sở ở nhiều nơi còn thiếu và yếu. Trong khi đó, sinh viên, học sinh các ngành thuộc lĩnh vực nông nghiệp, sau khi tốt nghiệp lại ngược xuôi tìm việc, có khi làm những việc trái với chuyên môn. Thực tế đó đòi hỏi thành phố cần có những giải pháp căn cơ để giải quyết bất hợp lý này. Điều mà các địa phương có thể làm được ngay trước mắt là chủ động liên kết với các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp để đào tạo theo địa chỉ; tìm kiếm, tuyển dụng ngay từ khi sinh viên còn ngồi trên ghế giảng đường... Những giải pháp hợp lý, quyết liệt sẽ góp phần hạn chế tình trạng lãng phí nguồn nhân lực trên lĩnh vực nông nghiệp như hiện nay.

Bài, ảnh: BÍCH KIÊN