Những thay đổi trong nhu cầu tuyển dụng lao động đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với giáo dục nghề nghiệp (GDNN). Hiện nay, bên cạnh thạo nghề, người lao động cần phải làm chủ kỹ năng số, ngoại ngữ và thích ứng nhanh. Để giải bài toán này, các cơ sở GDNN trên địa bàn TP Cần Thơ tập trung cải tiến chương trình, tăng thời lượng thực hành và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp...

Thạc sĩ Phạm Bỉnh Tiến (giữa), Khoa Điện tử, Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ, hướng dẫn sinh viên thực hành.

Đổi mới để đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Từ thực tế giảng dạy tại Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ, Thạc sĩ Phạm Bỉnh Tiến, Khoa Điện tử, nghiên cứu, đề xuất giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp nền tảng mô phỏng DKS-Sinova và các ứng dụng di động trong đào tạo nghề Cơ điện tử.

Theo anh Tiến, chương trình nghề Cơ điện tử có gần 1.360 giờ thực hành, thực tập trong hơn 2.000 giờ chuyên môn. Để hỗ trợ sinh viên rèn kỹ năng, anh sử dụng Gamma, Canva AI thiết kế bài giảng; khai thác Gemini phục vụ cập nhật kiến thức, xây dựng câu hỏi tự học. Trong giờ thực hành, sinh viên được hướng dẫn sử dụng các phần mềm phổ biến: Proteus, Multisim, Cade-Simu, DKS-Sinova... để mô phỏng mạch điện, kiểm tra phương án trước khi thao tác trên thiết bị thật. Điện thoại thông minh, máy tính bảng cũng được khai thác như công cụ hỗ trợ học tập qua các ứng dụng chuyên ngành.

Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ đã và đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và giảng dạy, từ sử dụng phần mềm quản lý đào tạo, chữ ký số, văn bản điện tử, nền tảng trực tuyến đến triển khai mô hình “Phòng họp không giấy”. Nhiều giảng viên chủ động ứng dụng AI để thiết kế bài giảng, xây dựng ngân hàng câu hỏi, biên soạn học liệu, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Không chỉ đổi mới phương pháp giảng dạy, nhiều cơ sở GDNN chú trọng đào tạo bổ sung những kỹ năng thị trường lao động đang cần. Cụ thể, Trường Cao đẳng Y tế Cần Thơ đưa tiếng Anh chuyên ngành Y khoa vào giảng dạy chính khóa đối với 8 chương trình cao đẳng; Trường Cao đẳng Nghề Sóc Trăng tập trung đào tạo các ngành, nghề trọng điểm, triển khai lớp thú y chất lượng cao...

Các cơ sở GDNN từng bước điều chỉnh nội dung đào tạo theo hướng tăng kỹ năng nghề, ngoại ngữ và năng lực ứng dụng công nghệ. Tuy nhiên, trước sự chuyển dịch nhanh của thị trường lao động, việc mở các ngành mới: logistics, thương mại điện tử, tự động hóa, công nghệ cao vẫn còn hạn chế; kỹ năng số, kỹ năng xanh, kỹ năng mềm, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo chưa được tích hợp đồng đều giữa các cơ sở, ngành nghề. Điều này đòi hỏi chương trình đào tạo của các cơ sở GDNN phải thường xuyên được rà soát, cập nhật, theo sát sự thay đổi của công nghệ và nhu cầu nhân lực.

Gắn đào tạo với việc làm

Cùng với đổi mới chương trình, các cơ sở GDNN chú trọng liên kết doanh nghiệp nhằm đưa hoạt động đào tạo gần hơn với thực tế sản xuất và nhu cầu sử dụng lao động. Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ phối hợp Công ty Cổ phần Công nghệ và Dịch vụ 3T đào tạo kỹ thuật viên ngành lọc nước cho 45 sinh viên Khoa Công nghệ Nhiệt lạnh theo nhu cầu doanh nghiệp. Đây là cách làm mới nhằm đưa yêu cầu thực tế của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo, giúp sinh viên bổ sung kỹ năng chuyên môn trước khi tham gia thị trường lao động. 

Hiện nay, Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ có quan hệ hợp tác với 316 doanh nghiệp. Năm học 2025-2026, có 634 học sinh, sinh viên thực tập tốt nghiệp tại 120 doanh nghiệp; trong đó 331 học sinh, sinh viên được hỗ trợ chi phí thực tập tại 10 doanh nghiệp ngoài thành phố. Kết quả khảo sát lần vết sinh viên tốt nghiệp năm 2025 cho thấy tỷ lệ sinh viên hệ cao đẳng có việc làm đạt 89,1%; trong đó 82,8% sinh viên làm đúng ngành, nghề đào tạo. Trên 92% cựu học sinh, sinh viên được khảo sát đánh giá kiến thức và kỹ năng nghề được trang bị trong quá trình học đáp ứng yêu cầu công việc.

Thực tế cho thấy, khi doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, người học có điều kiện tiếp cận sớm hơn với môi trường làm việc, thiết bị và yêu cầu nghề nghiệp thực tế. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở GDNN điều chỉnh nội dung, phương pháp đào tạo, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động. 

TP Cần Thơ có 81 cơ sở GDNN và cơ sở tham gia hoạt động GDNN, gồm: 21 trường cao đẳng, 13 trường trung cấp, 15 trung tâm GDNN và 32 cơ sở tham gia hoạt động GDNN. Năm học 2025-2026, các cơ sở tuyển mới trên 21.920 người. Để đảm bảo yêu cầu đào tạo, các cơ sở GDNN thành phố tiếp tục rà soát, cập nhật chương trình; điều chỉnh, mở mới ngành, nghề phù hợp xu hướng thị trường lao động, ưu tiên các lĩnh vực logistics, thương mại điện tử, tự động hóa, công nghệ số, chuyển đổi xanh. Đồng thời, tăng cường thực hành, thực tập, trải nghiệm tại doanh nghiệp; chú trọng kỹ năng số, kỹ năng xanh, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo phù hợp từng ngành, nghề...

Bài, ảnh: KIẾN QUỐC