Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng diễn ra từ ngày 27 đến 31-3-1982, tại Hà Nội.

Dự đại hội có 1.033 đại biểu. Báo cáo chính trị tại đại hội khẳng định: 5 năm qua được ghi vào lịch sử dân tộc như một đoạn đường thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam. Song, chúng ta đang đứng trước những khó khăn lớn về kinh tế và xã hội, đặc biệt "trên mặt trận kinh tế, đất nước ta đang đứng trước nhiều vấn đề gay gắt"... Những khó khăn đó trước hết là do nguồn gốc sâu xa của tình hình đất nước, xã hội... gây ra. Song, mặt khác, khó khăn đó còn do khuyết điểm, sai lầm của các cơ quan Đảng và Nhà nước về lãnh đạo và quản lý kinh tế, xã hội tạo nên.

Quang cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng. Ảnh tư liệu 

Trên cơ sở phân tích hiện trạng đất nước, những biến động của tình hình quốc tế và những âm mưu của các thế lực thù địch chống lại Việt Nam, đại hội xác định, trong giai đoạn mới của cách mạng, Đảng phải lãnh đạo nhân dân ta thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN). Hai nhiệm vụ chiến lược đó quan hệ mật thiết với nhau. 

Đại hội khẳng định tiếp tục thực hiện đường lối cách mạng XHCN và đường lối xây dựng nền kinh tế XHCN của Đại hội lần thứ IV, vạch ra chiến lược kinh tế-xã hội, những kế hoạch phát triển, những chủ trương, chính sách và biện pháp thích hợp trong từng chặng đường. Chặng đường trước mắt bao gồm những năm trong thập kỷ 80. Những mục tiêu kinh tế và xã hội tổng quát cho những năm đó: 

1. Ổn định dần dần, tiến lên cải thiện một bước đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân. 

2. Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất-kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, chủ yếu nhằm thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, hàng tiêu dùng và xuất khẩu... 

3. Hoàn thành công cuộc cải tạo XHCN ở các tỉnh miền Nam, hoàn thiện quan hệ sản xuất XHCN ở miền Bắc; củng cố quan hệ sản xuất XHCN trong cả nước.

4. Đáp ứng những nhu cầu của công cuộc phòng thủ đất nước, củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh-trật tự. 

Về xây dựng Đảng, đại hội nêu rõ: Nhiệm vụ then chốt của công tác xây dựng Đảng hiện nay là tiếp tục nâng cao tính giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng, xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức nhằm bảo đảm thực hiện thắng lợi đường lối của Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, làm cho Đảng ta luôn luôn giữ vững bản chất cách mạng và khoa học, một đảng thật trong sạch, có sức chiến đấu cao, gắn bó chặt chẽ với quần chúng. 

Đại hội thông qua những nhiệm vụ văn hóa, xã hội; tăng cường nhà nước XHCN, phát động phong trào cách mạng của quần chúng; chính sách đối ngoại; nhiệm vụ nâng cao sức chiến đấu của Đảng.

Đại hội đã thông qua Điều lệ (sửa đổi) của Đảng và bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng gồm 116 ủy viên chính thức, 36 ủy viên dự khuyết. Ban Chấp hành Trung ương họp Hội nghị lần thứ nhất bầu Bộ Chính trị gồm 13 ủy viên chính thức và 2 ủy viên dự khuyết; đồng chí Lê Duẩn được bầu lại làm Tổng Bí thư. 

Đại hội lần thứ V của Đảng là kết quả quá trình tập hợp ý kiến của toàn Đảng để đề ra nhiệm vụ, phương hướng... nhằm giải quyết những vấn đề gay gắt, nóng bỏng đang đặt ra của cách mạng Việt Nam. Đại hội đánh dấu chuyển biến mới về sự lãnh đạo của Đảng trên con đường đấu tranh vì Tổ quốc XHCN, vì hạnh phúc của nhân dân. 

Theo HẰNG THU (Báo Quân đội Nhân dân)