​Công tác giáo dục, chăm sóc và bảo vệ trẻ em (TE) được các cấp, các ngành trên địa bàn TP Cần Thơ quan tâm thực hiện, tạo điều kiện tốt nhất để các em học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện. Các hoạt động chăm lo TE, nhất là các em có hoàn cảnh đặc biệt, không chỉ mang đến niềm vui, tiếp thêm động lực cho các em phấn đấu, mà còn lan tỏa thông điệp nhân văn về trách nhiệm với thế hệ tương lai.

Tạo môi trường học tập, vui chơi lành mạnh

Hơn 1.000 thiếu nhi sôi nổi cổ vũ 3 đội tranh tài trong vòng chung kết khu vực cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”, do Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phối hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận các Tỉnh ủy, Thành ủy: Cần Thơ, An Giang và Cà Mau tổ chức vào tuần cuối tháng 5-2026. Điều này cho thấy sức lan tỏa, hấp dẫn của cuộc thi. Tham gia sân chơi bổ ích này, các em được trau dồi kiến thức về biển, đảo, lịch sử, địa lý, pháp luật; đồng thời góp phần vun bồi lòng tự hào, tự tôn dân tộc, giúp các em hiểu rõ hơn về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong bảo vệ, giữ gìn biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Lãnh đạo UBND thành phố và thiếu nhi tham gia “Ngày hội tuổi thơ”, do Thành đoàn - Hội đồng Đội TP Cần Thơ tổ chức vào đầu năm 2026.

Trải qua các cuộc thi ở cấp cụm xã, phường và cấp tỉnh, vòng chung kết khu vực có 3 đội thi của TP Cần Thơ, tỉnh An Giang và Cà Mau. Các đội tranh tài 4 phần thi: Ra khơi, Vượt sóng, Cập bến, Đặt mốc chủ quyền. Các phần thi được thiết kế đa dạng: trả lời câu hỏi trắc nghiệm, trả lời nhanh và hùng biện với nội dung về chủ quyền biển, đảo và vai trò của thế hệ trẻ trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc.

Em Nguyễn Thành Lộc, học sinh lớp 7A1, Trường THCS Nhơn Mỹ (xã Nhơn Mỹ), chia sẻ: “Qua cuộc thi, em hiểu rằng biển, đảo có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Mỗi học sinh cần góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo bằng tinh thần yêu nước, ý thức học tập tốt”.

Hiện nay, trên địa bàn TP Cần Thơ có hơn 600.000 TE, trong đó có khoảng 9.900 em có hoàn cảnh đặc biệt. Với vai trò là tổ chức chăm lo thiếu nhi, các cấp bộ Đoàn thành phố triển khai nhiều hoạt động nhằm tạo môi trường để các em phát triển toàn diện.

Theo anh Trần Việt Tuấn, Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội TP Cần Thơ, từ đầu năm 2026 đến nay, tuổi trẻ thành phố đã huy động hơn 5,8 tỉ đồng tặng quà, học bổng và xây dựng các sân chơi cho TE. Nhiều hoạt động bổ ích được tổ chức: ngày hội “Thiếu nhi vui khỏe - Tiến bước lên Đoàn” (đồng loạt vào tháng 3-2026 tại 748 liên đội trường học); 100% hội đồng đội cấp xã thực hiện ít nhất 1 mô hình/đơn vị hỗ trợ thiếu nhi năng cao năng lực số. Riêng Thành đoàn đã tặng 8 công trình “Không gian số cho em” tại các điểm trường khó khăn và trao 120 khóa học tiếng Anh miễn phí tặng học sinh vượt khó học tốt.

Điển hình như Đoàn trường THCS và THPT Trần Ngọc Hoằng (xã Thới Hưng) tổ chức nhiều sân chơi trải nghiệm và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Đoàn trường xây dựng thư viện số, tạo các video giáo dục truyền thống trên mạng xã hội; phát động trồng hoa màu, cây kiểng bán gây quỹ giúp bạn; tổ chức tham quan các trường đại học, cao đẳng nhằm định hướng nghề nghiệp cho các em.

Trong dịp hè, Ban Thường vụ Thành đoàn chỉ đạo các cơ sở đoàn đẩy mạnh phong trào “Vì đàn em thân yêu” thông qua những phần việc cụ thể. Trong đó, tập trung triển khai các mô hình chăm sóc, tập huấn kỹ năng sống cho TE; duy trì, củng cố các câu lạc bộ TE tại địa bàn dân cư; phối hợp các đoàn thể tổ chức điểm giữ trẻ trong mùa lũ, dạy bơi miễn phí và các hoạt động nâng cao năng lực số cho thiếu nhi...

Chung tay vì sự an toàn của trẻ em

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc bảo vệ TE trên không gian mạng đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Các đơn vị, địa phương tăng cường hoạt động tập huấn kỹ năng số cho TE, phụ huynh và giáo viên. Thông qua các buổi tuyên truyền, tập huấn kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, kỹ năng phòng, chống bạo lực và xâm hại TE trên môi trường mạng, từng bước xây dựng “lá chắn số” bảo vệ TE trước những nguy cơ từ không gian mạng.

Đại diện Thành đoàn Cần Thơ và Đoàn phường Ninh Kiều thăm, tặng quà học sinh tại Trường Giáo dục chuyên biệt TP Cần Thơ.

Theo Thạc sĩ Huỳnh Ngọc Thái Anh, Bí thư Đoàn Trường Công nghệ thông tin và Truyền thông (Đại học Cần Thơ), từ năm 2022 đến nay, Đoàn trường triển khai mô hình “Mùa hè số” tại các trường học trên địa bàn thành phố. Bình quân mỗi mùa hè, giảng viên, sinh viên trường tập huấn kỹ năng số cho khoảng 1.500 lượt học sinh, với các nội dung: kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), thiết kế mỹ thuật 3D sáng tạo và các giải pháp bảo vệ an toàn trên không gian mạng.

Các cơ sở Đoàn - Đội trên địa bàn thành phố đã và đang triển khai nhiều mô hình giáo dục, tạo điều kiện để TE phát huy quyền của mình. Nổi bật là mô hình hộp thư “Điều em muốn nói” tại 748 liên đội trường học, nhằm ghi nhận các ý kiến, chia sẻ của thiếu nhi trong học tập và vui chơi; diễn đàn lấy ý kiến tổ chức “Quốc hội TE”, thu hút hàng ngàn em tham gia đóng góp ý kiến gửi đến ngành chức năng về các vấn đề liên quan đến chính sách chăm lo TE...

Hoạt động chăm lo TE yếu thế được các ngành, các cấp thành phố đặc biệt quan tâm thực hiện, với phương châm “Không để TE nào bị bỏ lại phía sau”. Từ đầu năm 2025 đến nay, Trung tâm Công tác xã hội TP Cần Thơ tiếp nhận và chăm sóc 81 em hoàn cảnh đặc biệt, trong đó 21 em đang học mẫu giáo và phổ thông các cấp học. Đối với những em không đủ điều kiện hòa nhập do hạn chế về sức khỏe hoặc khả năng nhận thức, Trung tâm duy trì lớp học văn hóa nội bộ, giúp các em tiếp cận kiến thức cơ bản, duy trì kỹ năng đọc viết và phát triển nhận thức phù hợp với lứa tuổi. Trung tâm đã thành lập 27 câu lạc bộ “Tuổi hồng”, với 1.240 em tham gia. Đây là mô hình nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng tự bảo vệ và khả năng ứng phó của TE đối với các nguy cơ trong môi trường học đường và xã hội.  

Ông Trần Văn Huyến, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ, cho biết, thời gian tới, hệ thống chính trị thành phố tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa, ý thức chấp hành pháp luật và kỹ năng cho thiếu nhi. Đặc biệt, trong Tháng hành động vì TE, tổ chức Đoàn - Hội cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động theo hướng thiết thực, gần gũi, phù hợp tâm lý lứa tuổi và điều kiện thực tế; phát huy tốt hơn nữa quyền tham gia của TE thông qua các mô hình “Diễn đàn TE”, “Hội đồng TE”; quan tâm chăm lo, bảo vệ TE, nhất là TE hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa; tăng cường giải pháp phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại TE, tai nạn thương tích và các nguy cơ ảnh hưởng đến TE.

Sự quan tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành của gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội đã góp phần tạo dựng môi trường sống lành mạnh cho TE. Đây chính là “bệ phóng” vững chắc giúp các em tự tin học tập, kết nối và phát triển toàn diện trong thời đại số.

Bài, ảnh: QUỐC THÁI