ĐBSCL có nhiều tiềm năng để phát triển nông nghiệp theo quy mô lớn, nhất là đối với ngành hàng lúa gạo, thủy hải sản và cây ăn trái theo hướng chất lượng cao. Nhưng, thực trạng liên kết ứng dụng khoa học và công nghệ, nhất là công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp tại các tỉnh vùng ĐBSCL còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân thiếu gắn kết của các nhà khoa học với nông dân và doanh nghiệp trong chuỗi giá trị nông nghiệp; việc tổ chức sản xuất nông nghiệp tại nhiều địa phương chưa đồng bộ nên giá trị sản xuất nông nghiệp chưa cao; một số nơi chưa phát huy được vai trò của khoa học và công nghệ. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp chưa tham gia mạnh vào nghiên cứu chuyển giao khoa học và công nghệ trong sản xuất nông nghiệp.

Thời gian qua các bộ, ngành trung ương và địa phương đã triển khai chiến lược phát triển khoa học và công nghệ, áp dụng cụ thể cho từng lĩnh vực, đối tượng. Trong đó, tập trung gắn kết doanh nghiệp với nông dân trong việc chuyển giao khoa học công nghệ và đã có những thay đổi căn bản về chất lượng, mang lại giá trị sản xuất cho nông nghiệp vùng ĐBSCL. Tuy nhiên, muốn đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, cần phát huy liên kết giữa doanh nghiệp với hợp tác xã và nông dân, xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng cao, áp dụng khoa học công nghệ để tạo ra hàng nông sản đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Để thực hiện được điều này, nông dân cũng phải thay đổi tư duy sản xuất, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất theo quy trình an toàn.

Trong điều kiện biến đổi khí hậu, hạn, mặn ngày càng khốc liệt, việc ứng dụng khoa học công nghệ để giảm thiểu thiệt hại từ việc tạo những giống cây, con có thể chịu hạn, mặn là rất cấp bách tại vùng ĐBSCL. Theo đó, các địa phương cũng từng bước thực hiện liên kết theo những mô hình "Cánh đồng lớn" chuyên sản xuất lúa gạo chất lượng cao, "nuôi tôm" thâm canh hay sản xuất cây ăn quả đặc sản, chất lượng cao, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa lớn, có giá trị cao và gắn với thị trường tiêu thụ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm làm tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, để sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường, các ngành chức năng cần hoàn thiện chính sách về hợp tác, liên kết trong tổ chức nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ với doanh nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới công nghệ để nâng cao năng suất và chất lượng. Đồng thời, Nhà nước cũng có cơ chế hỗ trợ và khuyến khích các tổ chức, hợp tác xã, nông dân ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất theo tiêu chuẩn GAP đáp ứng nhu cầu thị trường trong thời kỳ hội nhập. Tập trung đẩy mạnh các hoạt động liên quan đến đổi mới, ứng dụng phát triển công nghệ để khắc phục những tồn tại, thách thức trong chuỗi liên kết và ứng dụng công nghệ cao giữa nông dân với nhà khoa học và giữa nhà khoa học với doanh nghiệp. Từ đó, tạo "đòn bẩy" thúc đẩy vai trò doanh nghiệp với tư cách là trung tâm phân phối sản phẩm của nông dân trên thị trường, góp phần hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

Bài, ảnh: Phú An