Việc sống chung như vợ chồng nhưng không thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định, gây ra rất nhiều hệ lụy. Trước mắt là những khó khăn về mặt pháp lý khi con cái được sinh ra từ mối quan hệ này, bởi lẽ khai sinh của trẻ chỉ thể hiện thông tin về người mẹ, còn thông tin về người cha thì phải bỏ trống.

Người dân thực hiện thủ tục hộ tịch tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả của UBND huyện Cờ Đỏ.

Trên thực tế, bé N.T.V, ở phường Châu Văn Liêm, quận Ô Môn, sinh trưởng trong gia đình có đầy đủ cả cha lẫn mẹ. Thế nhưng, trong giấy đăng ký khai sinh của V chỉ có thông tin về người mẹ, còn thông tin về người cha thì bỏ trống. Mẹ của V chia sẻ: “Trước đây, sau thời gian quen biết, tôi và bạn trai quyết định chung sống như vợ chồng. Sau đó, cháu V chào đời. Chúng tôi liên hệ UBND phường thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu. Do chúng tôi chưa đăng ký kết hôn nên giấy khai sinh của con tôi chỉ có thông tin về người mẹ, còn thông tin về người cha thì phải bỏ trống”. V sắp đến tuổi đi học, nên cha mẹ của bé dự tính sẽ thực hiện đăng ký kết hôn, rồi bổ sung tên cha vào giấy khai sinh để con mình không phải mặc cảm với bạn bè.

Ông Nguyễn Công Chánh, công chức Tư pháp - Hộ tịch của UBND phường Châu Văn Liêm, cho biết: “Thỉnh thoảng, chúng tôi tiếp nhận, giải quyết các hồ sơ đăng ký khai sinh cho trẻ, chỉ có thông tin người mẹ, còn khuyết thông tin về người cha. Những trường hợp này có nhiều lý do: cha mẹ đứa trẻ chưa đủ tuổi kết hôn nên không thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn; hôn nhân của cha mẹ của trẻ không hợp pháp, sinh con ngoài giá thú...”.

Cháu M.T.H.T, ở phường Thuận An, quận Thốt Nốt, vừa được mẹ thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh. Trong giấy khai sinh, T mang họ mẹ, chỉ có thông tin về người mẹ. Mẹ của T bộc bạch: “Tôi và ảnh quen biết, chung sống như vợ chồng. Ngặt nỗi, ảnh đã có vợ con, cuộc sống không hạnh phúc nhưng lại chưa ly hôn. Thời gian qua, chúng tôi chỉ sống trong âm thầm, không công khai. Khi con ra đời, tôi biết sẽ thiệt thòi cho con mình lắm”.

Theo ông Ðinh Văn Lợi, công chức Tư pháp - Hộ tịch của UBND phường Thuận An, trẻ em sinh ra phải được khai sinh. Ðiều 15 Luật Hộ tịch năm 2014 quy định người có trách nhiệm làm giấy khai sinh cho con là cha hoặc mẹ của con. Trường hợp cha mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em. Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày trẻ được sinh ra, người có trách nhiệm phải đăng ký khai sinh. Trường hợp quá 60 ngày mà không tiến hành thủ tục khai sinh thì cha, mẹ hoặc người thân thích có trách nhiệm đăng ký có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức cảnh cáo theo khoản 1 Ðiều 27 Nghị định số 110/2013/NÐ-CP.

Trường hợp con đã được làm giấy khai sinh nhưng vì chưa đăng ký kết hôn nên không có tên cha; sau đó, cha và mẹ của con tiến hành đăng ký kết hôn, lúc này, không cần làm lại giấy khai sinh mà thực hiện thủ tục bổ sung hộ tịch theo Ðiều 29 Luật Hộ tịch năm 2014. Ông Châu Ngọc Tú, công chức Tư pháp - Hộ tịch của UBND xã Thạnh Phú, huyện Cờ Ðỏ, hướng dẫn: Người yêu cầu bổ sung hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Ngay sau khi nhận đủ giấy tờ, nếu thấy yêu cầu bổ sung hộ tịch là đúng, công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung bổ sung vào mục tương ứng trong sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu ký tên vào sổ hộ tịch. Sau khi bổ sung nội dung và ký tên thì phải đóng dấu vào nội dung bổ sung. Sau đó, cơ quan đăng ký hộ tịch báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Với thắc mắc, nam nữ không đăng ký kết hôn nhưng giấy khai sinh vẫn ghi tên cha được không, bà Võ Thị Ngọc Sương, Trưởng Phòng Tư pháp huyện Thới Lai, cho biết: Trong trường hợp như vậy, người cha nộp tờ khai yêu cầu đăng ký nhận cha con tại UBND cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận; kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh quan hệ cha con. Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, nếu thấy việc nhận cha, mẹ, con là đúng và không có tranh chấp, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào sổ hộ tịch, cùng người đăng ký nhận cha, con ký vào sổ hộ tịch. Sau đó, công chức tư pháp báo cáo chủ tịch UBND cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu... 

Bài, ảnh: CHẤN HƯNG