Việt Nam đang hội nhập, phát triển và hành trình cùng “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” với mục tiêu xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, phồn vinh, hạnh phúc. Đặc biệt, sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhiều mục tiêu, giải pháp, chương trình được đưa vào hành động thực tế góp phần thực hiện thành công mục tiêu “kỷ nguyên vươn mình” của đất nước.

Quán triệt tinh thần cốt lõi của Đại hội Đảng lần thứ XIV: Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng, hướng về cơ sở, lấy người dân làm trung tâm (lấy dân là gốc) của mọi chính sách phát triển. Và trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV có đề cập đến nhiệm vụ quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu: “ Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, ưu tiên sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, mô hình tái chế, tái sử dụng chất thải”.

Với đặc điểm tự nhiên, kinh tế và xã hội đặc thù, xã Thuận Hòa, TP Cần Thơ, có tổng diện tích tự nhiên 4.585,35ha, 7.030 hộ dân và 29.851 nhân khẩu. Dân cư phân bố dọc theo các tuyến lộ giao thông và kênh rạch. Hoạt động kinh tế nông nghiệp là chính, sản xuất và sinh hoạt của người dân phân tán theo từng cụm dân cư nhỏ. Chất thải rắn, rác thải phát sinh chủ yếu từ hộ gia đình, hoạt động sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, kinh doanh, dịch vụ và một số cơ sở sản xuất nhỏ lẻ. Việc tổ chức thu gom, xử lý chất thải cũng được các cấp, ban ngành xã Thuận Hòa chỉ đạo thực hiện sâu sát, quyết liệt nhằm hạn chế tình trạng tồn đọng, vứt rác bừa bãi, vì mục tiêu bảo vệ môi trường sinh thái. Tuy nhiên, việc thu gom còn gặp nhiều khó khăn về đường giao thông, địa bàn rộng, nhận thức của một bộ phận bà con về quản lý rác còn hạn chế.

Ông Võ Minh Luân, Phó Chủ tịch UBND xã, phát biểu tại buổi ra mắt mô hình “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm”.

Đảng bộ xác định thực hiện Nghị quyết của Đảng không phải là những khẩu hiệu nằm trên trang giấy, mà phải là những sản phẩm, mô hình cụ thể, là thước đo giá trị cao nhất khi được chuyển biến mạnh mẽ trong đời sống sinh hoạt thường ngày của nhân dân. Do đó, mỗi cấp ủy, tổ chức đảng phải từ bỏ tư duy lối mòn, hướng mạnh về cơ sở bằng những hành động thiết thực “suy nghĩ thật, nói thật, làm thật và hiệu quả thật”. Lãnh đạo UBND xã Thuận Hòa không chọn những mục tiêu vĩ mô xa rời thực tiễn, mà trái lại chọn cách “cầm lái” thông qua những việc làm cụ thể, đầy sáng tạo với việc thực hiện mô hình “ Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm” trên địa bàn xã Thuận Hòa năm 2026, được khởi xướng bởi ông Võ Minh Luân, Phó Chủ tịch UBND xã Thuận Hòa.

Mới nhìn nó là chỉ một giải pháp an sinh xã hội, nhưng nhìn tổng quan trên địa bàn thì nó là một quan điểm về phương thức quản trị, minh chứng sống động cho việc đưa dòng chảy của Nghị quyết Đại hội Đảng lần XIV thấm sâu vào từng suy nghĩ, nếp sống của người dân trên quê hương Thuận Hòa, một địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số và là vùng kinh tế đặc biệt khó khăn. Mô hình “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm” đáp ứng nhu cầu thiết thực của người dân: vừa góp phần bảo vệ môi trường sạch đẹp, vừa hỗ trợ đời sống an sinh bằng các nhu yếu phẩm thiết thực như: mì gói, dầu ăn, đường, gia vị và hỗ trợ học sinh bằng những dụng cụ học tập… Thông qua đó, tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân, giáo dục học sinh ngay trên ghế nhà trường trong việc phân loại rác thải tại nguồn, hạn chế ô nhiễm môi trường xung quanh.

Từ kế hoạch đến hành động thiết thực

Kế hoạch số 150/KH-UBND ngày 17-7-2026 của UBND xã Thuận Hòa về thực hiện mô hình “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm” được đẩy mạnh và cụ thể hóa phong trào “chống rác thải nhựa” trên địa bàn xã Thuận Hòa giai đoạn 2026-2030, theo Kế hoạch số 83/KH-UBND ngày 11-5-2026 của UBND xã Thuận Hòa. Mô hình thực hiện có kế hoạch, mục đích, yêu cầu rõ ràng; chi tiết qua từng nội dung thực hiện, huy động nhiều ban ngành, tổ chức, cá nhân tham gia hưởng ứng.

Từ thực tiễn về ý thức và nếp sống nông thôn đến hành động xanh đầy ý nghĩa: Nhận diện trúng 2 “điểm nghẽn” tại nhiều địa bàn dân cư trên xã Thuận Hòa - chất thải sinh hoạt chưa được phân loại tại nguồn, một số chất thải có thể tái chế còn vứt bừa bãi ven 2 bên đường, dưới kênh rạch hoặc ở các góc cây quanh nhà và nhu cầu an sinh xã hội của một bộ phận người dân còn khó khăn ở địa phương. Mô hình “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm” ra đời tại Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Thuận Hòa là một minh chứng cho việc “ rõ việc” bằng cách giải quyết trực tiếp nhu cầu thiết thực của người dân; vừa góp phần làm sạch môi trường, vừa xây dựng hình ảnh, mối quan hệ tốt đẹp giữa chính quyền cơ sở và nhân dân.

Tại buổi khai mạc mô hình “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm”, ông Võ Minh Luân, Phó chủ tịch UBND xã Thuận Hòa, bày tỏ quyết tâm chung vai sát cánh cùng tất cả cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên tại các ấp với phương châm đảng viên đi trước, làng nước theo sau, phải thực hiện thành công kế hoạch đề ra, góp phần nâng cao ý thức và cải thiện đời sống người dân.

Sự lan tỏa của mô hình “xanh” ở xã Thuận Hòa

Mô hình “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm” nhận được sự đồng thuận và ủng hộ của cả hệ thống chính trị như: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, các trường học, chi bộ các ấp, nhà hảo tâm… trên toàn xã.

Điểm nhấn và sáng tạo của mô hình với quy trình công khai, minh mạch; đặc biệt tiền thu từ bán rác thải nhựa tiếp tục mua thêm nhu yếu phẩm theo hình thức “xoay vòng” để hỗ trợ người dân. Đây có thể xem là tư duy kinh tế tuần hoàn tiên tiến mà Đại hội XIV đã hướng tới. Điều đó cho thấy, khơi dậy nội lực cộng đồng, nền tảng cho “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” phải bắt đầu từ tinh thần tự lực, tự cường, khơi dậy khát vọng phát triển từ mỗi người dân, mỗi xóm ấp.

Người dân ấp Sa Bâu tích cực mang rác tái chế đến Nhà Văn hóa ấp để đổi lấy nhu yếu phẩm Ảnh: Nguồn tổng hợp

Một hình thức đổi mới tuyên truyền, dân vận khéo qua mô hình “xanh” ở xã Thuận Hòa, khi “rác thải không còn là rác” biến rác không những trở thành nguồn lực để đổi “rác thải” lấy nhu yếu phẩm cần thiết cho cuộc sống hằng ngày, mà còn là đổi mới ý thức cộng đồng chung tay trong bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống góp phần xây dựng nông thôn hiện đại, nếp sống văn minh của người dân bằng việc phân loại rác thải tại nguồn, để rác đúng nơi quy định, thu gom rác tái chế “bán” để tăng thêm thu nhập, giải quyết phần nào nhu cầu an sinh của bản thân và gia đình.

Những hoạt động tích cực của các thành viên Mặt trận Tổ quốc, cán bộ các ấp, Đoàn thanh niên… cùng với những nụ cười rạng rỡ của những người già, trẻ nhỏ… cầm từng túi “rác tái chế” đến những địa điểm “đổi” nhu yếu phẩm diễn ra thường xuyên đã chứng tỏ mô hình “xanh” nhận được hiệu ứng tích cực, từ nhận thức xanh đến hành động xanh đi vào chiều sâu trong phong trào “chống rác thải nhựa”, bảo vệ môi trường ở xã Thuận Hòa.

Người  dân ấp Phước Phong hào hứng lựa chọn các mặt hàng nhu yếu phẩm tại gian hàng sau khi đổi rác thải tái chế Ảnh: Ban nhân dân ấp Phước Phong

Tham gia “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm”, bà Thạch Thị Hồng ở ấp Phước Phong vui mừng chia sẻ: “Mô hình đổi rác tái chế, nhận nhu yếu phẩm do UBND xã, Ban nhân dân ấp thực hiện rất hay và có ý nghĩa. Tôi mong muốn mô hình được duy trì lâu dài để tôi tiếp tục thu gom chai nhựa, lon bia, giấy… đến đây đổi nhu yếu phẩm”.

Những con số biết nói từ mô hình “xanh”

Chưa đầy 2 tháng phát động thực hiện mô hình “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm” trên địa bàn xã Thuận Hòa, đã mang lại luồng gió mới, nguồn sinh khí tích cực, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực song song: an sinh xã hội và bảo vệ môi trường qua các số liệu cụ thể như 252 lượt người dân tham gia; tổng số rác tái chế thu được 1.635,4kg; tổng số tiền thu được từ bán rác tái chế: 9,684 triệu đồng; tổng số nhu yếu phẩm phục vụ cho mô hình (quy ra tiền) 3,608 triệu đồng; tổng số tiền tồn 4,556 triệu đồng (đưa vào Quỹ An sinh xã hội).

Thành công của mô hình “Đổi rác tái chế - Nhận nhu yếu phẩm” tại xã Thuận Hòa đã chứng minh được sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của chính quyền địa phương, khi lãnh đạo Đảng - chính quyền vì nhân dân phục vụ, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết; biết khéo léo vận động và chọn việc làm đúng, phù hợp thực tiễn và điều kiện sống của nhân dân sẽ được nhân dân đồng tình ủng hộ và làm theo. Lãnh đạo không chỉ đạo bằng văn bản, bằng quyền lực ngôn ngữ mà là sự thấu cảm, chia sẻ, hướng dẫn nhân dân, cùng làm với nhân dân từ những việc giản đơn nhất. Những hành động tuy nhỏ nhưng vô cùng thiết thực và hiệu quả, có sức lan tỏa rộng rãi từ trẻ nhỏ đến người già sẽ trở thành một phong trào lớn về tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, góp phần làm “xanh hóa” địa phương nói riêng và đóng góp nhỏ bé nhưng vững chắc vào hành trình bức phá chung của cả nước trong kỷ nguyên mới.

HUỲNH THỊ DƯỢC