Việt Nam ngày càng tích cực và chủ động tham gia vào hội nhập quốc tế nói chung và hội nhập kinh tế quốc tế (HNKTQT) nói riêng. Trong tiến trình này, công tác thông tin tuyên truyền đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của đông đảo tầng lớp nhân dân về HNKTQT, đưa những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về hội nhập thực sự đi vào cuộc sống. Trong giai đoạn tới, tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam dự kiến sẽ có những biến chuyển mạnh mẽ, đòi hỏi công tác thông tin tuyên truyền cần phải có những đổi mới để phù hợp và đáp ứng được tình hình thực tế.

Theo đánh giá của Ban chỉ đạo liên ngành Hội nhập quốc tế về kinh tế, Bộ Công thương, thời gian qua, công tác thông tin, tuyên truyền về HNKTQT còn một số tồn tại, hạn chế khi chưa đáp ứng hết nhu cầu, chưa đủ sức lan tỏa tới tất cả cán bộ quản lý nhà nước, doanh nghiệp (DN) và người dân. Trong đó, nguyên nhân khách quan là do một bộ phận người dân và DN cũng như cán bộ quản lý ở địa phương chưa thực sự quan tâm, chủ động tìm hiểu thông tin, kiến thức về HNKTQT. Tại một số địa phương, công tác thông tin tuyên truyền về hội nhập còn mang tính hình thức, chưa thu hút được sự tham gia của các bên có liên quan… Hiện nay, một bộ phận không nhỏ người dân, đặc biệt là DN và cán bộ làm công tác hội nhập vì nhiều lý do khác nhau, chưa nắm rõ thông tin về hội nhập nên còn tâm lý e ngại, thậm chí chưa tích cực ủng hộ công tác hội nhập, cũng như chủ trương chính sách liên quan của Chính phủ và của các bộ, ngành.

Mới đây, tại TP Cần Thơ, Bộ Công thương phối hợp với UBND TP thành phố tổ chức tọa đàm lấy ý kiến về "Đề án Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền về HNKTQT", gọi tắt là Đề án. Mục tiêu của Đề án là tuyên truyền có trọng tâm về nội dung thể hiện qua việc chuyển từ giới thiệu, phổ biến đến tăng cường hướng dẫn thực thi các cam kết HNKTQT, gắn việc thực thi cam kết với quá trình cải cách kinh tế trong nước. Vận dụng, lồng ghép vào chiến lược phát triển của từng ngành, từng địa phương. Tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Văn Đô, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Cà Mau, chia sẻ: "Địa phương tiếp cận các thông tin hội nhập thông qua việc phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại, Cục xuất nhập khẩu Bộ Công thương tổ chức các hội nghị, hội thảo, khóa tập huấn về HNKTQT tại địa phương. Tuy nhiên việc tiếp cận các thông tin về hội nhập ở cấp cơ sở vẫn chưa được quan tâm. Các DN lớn của tỉnh chủ yếu hoạt động trong ngành thủy sản nên cơ bản nắm các thông tin kịp thời, liên quan đến lĩnh vực hoạt động của mình. Tuy nhiên, đa phần DN còn lại là DN nhỏ và vừa nên khả năng tiếp cận thông tin hội nhập còn hạn chế". Theo ý kiến của một số DN, hiện nay, DN tiếp cận thông tin hội nhập chủ yếu qua các báo đài, internet là chính và tiếp cận thông tin để áp dụng vào ngành, lĩnh vực mình đang hoạt động. Tuy nhiên, trong các thông tin tiếp cận được đôi khi vẫn chưa chính thống, chưa đầy đủ các nội dung DN cần biết.

Trong quá trình HNKTQT, cấp địa phương và DN sẽ là nơi triển khai thực thi các cam kết hội nhập. Theo ông Trịnh Minh Anh, Phó Chánh văn phòng Ủy ban Quốc gia Hợp tác Kinh tế quốc tế (Bộ Công thương), theo đó, các địa phương và DN là mục tiêu chính mà công tác tuyên truyền về thông tin hội nhập hướng tới. Đề án ưu tiên thông tin tuyên truyền đến 2 đối tượng, bao gồm cán bộ quản lý nhà nước tại địa phương và các DN theo các hiệp hội, nhóm ngành hàng, khu cụm công nghiệp… Đối với các địa phương, nội dung thông tin liên quan đến cơ chế, chính sách phát triển kinh tế và hội nhập của địa phương; các cơ hội và thách thức đối với địa phương trong quá trình thực thi và vận dụng cam kết. Hướng dẫn các địa phương lồng ghép việc thực thi các cam kết hội nhập vào chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương để tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức trong quá trình hội nhập. Đối với các DN, nội dung thông tin phổ biến bao gồm các cam kết HNKTQT liên quan đến DN. Các cơ hội thách thức đối với DN trong quá trình vận dụng các cam kết hội nhập KTQT. Cung cấp cho DN phương pháp phân tích, đánh giá cơ hội, thách thức đối với lĩnh vực, ngành, từ đó có định hướng, kế hoạch kinh doanh phù hợp để tận dụng cơ hội và hạn chế thách thức trong quá trình hội nhập.

Nhìn chung công tác thông tin tuyên truyền về hội nhập KTQT là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị và cần có sự tham gia, phối hợp của tất cả các bộ ngành và các cơ quan liên quan. Đồng thời, phải xây dựng kế hoạch tổng thể theo từng năm với nội dung tuyên truyền có trọng tâm, trọng điểm rõ ràng phù hợp với các nhóm đối tượng khác nhau. Việc xác định 2 nhóm đối tượng chính là DN và cơ quan quản lý nhà nước cấp địa phương sẽ là cơ sở để cơ quan quản lý có thể kịp thời hỗ trợ về mặt thông tin đến DN, cập nhật những khó khăn, vướng mắc của DN để kịp thời hỗ trợ tháo gỡ. Trong quá trình hội nhập, người dân, người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi khi được sử dụng hàng hóa, dịch vụ với chất lượng tốt hơn, giá cả hợp lý hơn. Do đó, người dân cũng cần được thông tin về các lợi ích của HNKTQT, các vấn đề đặt ra đối với xã hội, quốc gia dân tộc trong tiến trình hội nhập. Đặc biệt, công tác thông tin tuyên truyền còn phải hướng đến các hợp tác xã, tổ hợp tác, người nông dân. Bởi lẽ, chính họ là người trực tiếp sản xuất ra nguyên liệu cho các ngành công nghiệp chế biến. Do đó, họ cũng cần được phổ biến thông tin, tập huấn kỹ thuật sản xuất để đáp ứng các yêu cầu khắt khe về chất lượng, truy nguyên nguồn gốc xuất xứ khi nước nhập khẩu có yêu cầu.

Bước vào thời kỳ hội nhập mới, công tác thông tin, tuyên truyền về hội nhập đòi hỏi phải có sự vào cuộc phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành Trung ương, các địa phương, DN, người dân. Từ đó tạo nên sự thống nhất về nhận thức và hành động, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong quá trình hội nhập quốc tế, thúc đẩy hội nhập toàn diện, bền vững.

Bài, ảnh: THANH ĐÌNH