Nhận định sẽ gặp nhiều khó khăn nhưng các cấp chính quyền TP Cần Thơ vẫn quyết tâm tạo "chỗ đứng" cho sản phẩm nông nghiệp an toàn (SPNNAT). Các bên có liên quan đã cùng bắt tay, phối hợp để xây dựng và đưa vào hoạt động các lô, sạp kinh doanh SPNNAT phục vụ người dân trước Tết Nguyên đán 2016 ; đồng thời, xem xét nhân rộng mô hình trong thời gian tới…

* Đồng thuận cao

Thí điểm xây dựng các lô sạp chuyên kinh doanh các SPNNAT, như: rau củ quả, cá thịt… tại các chợ trên địa bàn TP Cần Thơ không chỉ tạo thuận lợi cho người sản xuất tiêu thụ sản phẩm mà còn giúp người tiêu dùng có điều kiện tiếp cận các sản phẩm an toàn. Do vậy, người dân rất đồng tình hưởng ứng chủ trương này dù mới thực hiện thí điểm tại một số chợ. Ông Nguyễn Văn Bi, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Hòa Phát, quận Ô Môn, TP Cần Thơ, cho biết: "Hiện nay, mỗi ngày HTX sản xuất và cung ứng ra thị trường từ 2-3 tấn rau muống. Sản phẩm rau muống của HTX đều được sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn và đã được ngành chức năng cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, việc tiêu thụ chủ yếu bán cho thương lái như các sản phẩm rau muống thông thường chứ chưa đưa được vào siêu thị hay có kênh bán hàng riêng. Do vậy, nghe tin thành phố tổ chức các lô sạp kinh doanh SPNNAT tại chợ, chúng tôi rất phấn khởi và sẵn sàng cung cấp rau muống cho các điểm bán này. Trong tương lai, nếu các điểm bán có nhu cầu, tôi cũng sẽ vận động xã viên phát triển trồng đa dạng các rau cải khác theo tiêu chuẩn an toàn để cung cấp cho thị trường".

Sản xuất hẹ theo tiêu chuẩn rau an toàn tại một hộ dân ở phường Thạnh Hòa, quận Thốt Nốt.

HTX rau an toàn Phúc Thạnh, phường Thạnh Hòa, quận Thốt Nốt, TP Cần Thơ hiện có 9 xã viên, với diện tích canh tác hơn 5ha, có khả năng cung cấp cho thị trường một vài tấn rau màu các loại mỗi ngày, chủ lực là cây hẹ. Ông Nguyễn Văn Lăng, Giám đốc HTX rau an toàn Phúc Thạnh, cho biết: "Từ năm 2009, các xã viên HTX được ngành nông nghiệp, các ngành chức năng thành phố hỗ trợ, tập huấn sản xuất và cấp giấy chứng nhận theo tiêu chuẩn an toàn nhưng việc tiêu thụ sản phẩm vẫn chủ yếu qua thương lái. HTX rất ủng hộ việc tổ chức các điểm buôn bán SPNNAT để giúp người tiêu dùng phân biệt với các sản phẩm thông thường và sẵn sàng cung cấp hàng cho các điểm bán này". Theo anh Tiêu Thanh Vũ, Chủ nông trại rau mầm An Bình, phường An Bình, quận Ninh Kiều, nông trại đã sản xuất được giá đậu xanh và nhiều loại rau mầm theo quy trình an toàn và tự động. Nông trại rất hoan nghênh việc tổ chức các điểm bán SPNNAT và có thể đảm bảo cung cấp hàng với số lượng lớn cho khách hàng, chỉ cần khách đặt hàng trước khoảng 4 ngày.

Dù lo ngại sức tiêu thụ hàng có thể bị ảnh hưởng khi chuyển sang kinh doanh SPNNAT nhưng nhiều tiểu thương, doanh nghiệp bày tỏ quyết tâm sẽ tham gia buôn bán SPNNAT. Ông Quách Lượm, tiểu thương kinh doanh rau củ quả tại chợ Tân An, quận Ninh Kiều, cho rằng: "Đa số tiểu thương buôn bán rau củ quả tại chợ kinh doanh đa dạng các mặt hàng để khách cần mua gì là có nấy. Nếu chuyển sang kinh doanh rau củ quả an toàn mà chỉ bán một vài mặt hàng thì có thể sức mua giảm. Song, với lợi thế có nhiều khách hàng quen cùng với hỗ trợ tích cực của các ngành chức năng, tôi tin có thể buôn bán thành công". Thời gian qua, Công ty Cổ phần Thương nghiệp Tổng hợp Cần Thơ ( C.T.C) rất quan tâm kinh doanh SPNNAT. Ngoài việc tham gia đầu tư, quản lý và khai thác nhiều chợ trên địa bàn thành phố (chợ Tân An, Hưng Lợi…), C.T.C còn trực tiếp mở nhiều điểm kinh doanh thịt gia súc, gia cầm và trứng gia cầm tại các chợ, siêu thị và cửa hàng. Ông La Quan Ba, Phó Tổng Giám đốc C.T.C, cho biết: "Hiện tại công ty đã chọn một vị trí tại chợ Tân An để bố trí lô sạp kinh doanh SPNNAT và đã có tiểu thương đăng ký tham gia. Tuy nhiên, nguồn rau củ quả sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn tại thành phố chưa đa dạng nên có thể gây khó khăn cho tiểu thương lúc ban đầu. Để tránh tiểu thương có thể kinh doanh lẫn lộn với các mặt hàng khác như cách mua bán trước đây, cần có quy trình kiểm soát chặt chẽ và thành phố cần xem xét hỗ trợ ban đầu dành cho tiểu thương". Ông Trương Trung Bình, Trưởng Ban quản lý Chợ An Thới thuộc Công ty cổ phần đầu tư chợ Cửu Long, cho biết: "Có 2 tiểu thương tại chợ đã tham gia đăng ký điểm kinh doanh SPNNAT. Tuy nhiên, do đây là mô hình mới, việc thực hiện chắc chắn sẽ còn nhiều khó khăn, thành phố cần có hỗ trợ ban đầu cho những người tham gia".

* Quyết liệt vào cuộc

Theo Sở Công thương TP Cần Thơ, sau khi làm việc và trao đổi trực tiếp với các bên có liên quan, nhất là Ban quản lý các chợ được chọn xây dựng thí điểm các lô sạp kinh doanh SPNNAT đã thống nhất bố trí sắp xếp lô, sạp cho tiểu thương ở vị trí thuận lợi và không thu tiền mặt bằng trong 3 tháng đầu nhằm tạo điều kiện cho tiểu thương bán thí điểm. Đồng thời, thống nhất kiến nghị UBND thành phố hỗ trợ kinh phí cho tiểu thương đóng mới lô, sạp và bảng hiệu để mở thí điểm 8 lô, sạp kinh doanh SPNNAT ở một số chợ và điểm kinh doanh tại quận Ninh Kiều và quận Bình Thủy. Ông Nguyễn Văn Vinh, Trưởng Phòng Quản lý thương mại, Sở Công thương TP Cần Thơ, cho biết: "Kinh phí hỗ trợ đóng mới lô sạp có kích thước theo quy chuẩn và bảng hiệu hơn 2,8 triệu đồng/sạp. Đề xuất UBND thành phố yêu cầu các sở ngành thành phố, địa phương và đơn vị có liên quan tăng cường tuyên truyền, thông tin để người dân biết và tham gia mua sản phẩm tại các điểm bán SPNNAT".

Cùng với việc tăng cường chỉ đạo sản xuất theo hướng đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP), Sở NN&PTNT thành phố tiến hành rà soát nguồn hàng, cung cấp danh sách các HTX, tổ hợp tác… có sản phẩm an toàn đã được cấp giấy chứng nhận cho các bên có liên quan và kết nối cung ứng hàng từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ. Theo bà Nguyễn Thị Kiều, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT TP Cần Thơ, diện tích gieo trồng rau màu, đậu các loại phục vụ thị trường Tết Nguyên đán 2016 tại thành phố khoảng 1.908 ha, ước sản lượng hơn 10.900 tấn. Diện tích cây ăn trái của thành phố là 14.951 ha, trong đó phục vụ thị trường Tết khoảng 828 ha, sản lượng ước khoảng 8.160 tấn. Ngoài ra, thành phố còn chuẩn bị nguồn gia súc, gia cầm và thủy sản khá dồi dào để phục vụ cho thị trường. Sở đã chỉ đạo sản xuất và hướng dẫn các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh sơ chế, chế biến sản phẩm nông lâm thủy sản đảm bảo ATVSTP và cấp giấy chứng nhận đủ kiều kiện ATVSTP cho các cơ sở. Đặc biệt, đến nay đã có 11 cơ sở đăng ký tham gia sản xuất và cung ứng sản phẩm nông thủy sản được cơ quan thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATVSTP cho các điểm bán SPNNAT.

Tại cuộc họp với các bên có liên quan vừa qua, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Đào Anh Dũng thống nhất đề xuất hỗ trợ một phần kinh phí và các hỗ trợ cần thiết khác để tiểu thương, đơn vị có liên quan tham gia thực hiện thí điểm 8 lô sạp kinh doanh SPNNAT thành công. Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Sở NN&PTNT thành phố chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý sản xuất và đảm bảo chất lượng nguồn hàng tại nơi sản xuất. Sở Công thương thành phố chịu trách nhiệm tổ chức việc buôn bán và chất lượng sản phẩm tại nơi tiêu thụ, tránh tráo đổi và pha trộn nguồn hàng không đảm bảo an toàn. Đồng thời tập trung thông tin, tuyên truyền, nhất là in các tờ bướm giới thiệu ý nghĩa của việc tổ chức các điểm kinh doanh SPNNAT để mọi người biết và ủng hộ tiêu dùng các SPNNAT. Thành phố khuyến khích chính quyền các địa phương, các tổ chức, cá nhân… xây dựng thêm nhiều điểm kinh doanh SPNNAT để hướng đến mục tiêu tất cả hộ kinh doanh tại các chợ phải kinh doanh các SPNNAT.

Bài, ảnh: Khánh Trung