Du lịch > Khám phá

Rừng dừa Bảy Mẫu: từ căn cứ cách mạng đến ngôi làng lọt top 20 thế giới

Cách phố cổ Hội An chừng 3-5 km về phía Đông Nam, Khu di tích lịch sử văn hóa rừng dừa Bảy Mẫu vừa là chứng tích của 2 cuộc kháng chiến, vừa là điểm đến sinh thái vừa được tạp chí Forbes xếp hạng 20 trong danh sách 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới năm 2025.

Vùng "hội thủy" và bảy mẫu dừa đầu tiên

Rừng dừa Bảy Mẫu nằm ở nơi ba con sông lớn của xứ Quảng Thu Bồn, Trường Giang và Cổ Cò gặp nhau trước khi đổ ra Cửa Đại. Địa bàn này thuộc xã Cẩm Thanh, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam trước khi sắp xếp lại đơn vị hành chính; hiện nay thuộc phường Hội An Đông, TP Đà Nẵng.

Du khách trải nghiệm ngồi thuyền thúng tham quan rừng dừa Bảy Mẫu.

Theo lời kể của người dân địa phương, giống dừa nước (tên khoa học Nypa fruticans) được các thương lái ghe bầu mang từ Nam Bộ ra trồng ở vùng ngập mặn này cách đây khoảng hai thế kỷ. Hợp đất, hợp nước, cây sinh sôi thành rừng. Diện tích ban đầu chừng bảy mẫu chính là gốc gác của cái tên còn được giữ đến hôm nay, dù thực tế rừng dừa nay đã mở rộng lên hơn 100ha.

Toàn xã Cẩm Thanh cũ rộng gần 940ha, riêng diện tích mặt nước và kênh rạch chiếm khoảng 350ha. Khu vực này nằm trong vùng đệm của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An được UNESCO công nhận năm 2009, đóng vai trò như một bức tường xanh chắn sóng và là nơi cư trú của nhiều loài thủy sinh vùng cửa sông.

Căn cứ địa giữa lòng dừa nước

Chính địa hình kín đáo, sông nước bao bọc và kênh rạch chằng chịt đã khiến rừng dừa Bảy Mẫu trở thành địa bàn lý tưởng cho chiến tranh du kích. Trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nơi đây là căn cứ địa cách mạng quan trọng bậc nhất của Hội An.

Từ năm 1967 đến ngày Hội An hoàn toàn giải phóng, rừng dừa là nơi trú ẩn và bảo tồn lực lượng của thị xã, đồng thời là bàn đạp phía Đông để các đơn vị xuất kích đánh vào nội ô. Với những đóng góp đó, Cẩm Thanh được nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, hệ thống công trình phòng thủ, hầm hào năm xưa không còn hiện diện, nhưng rừng dừa vẫn xanh trên chính vùng đất ấy. Cuối thập niên 2000, khu vực được UBND tỉnh Quảng Nam công nhận là khu di tích lịch sử văn hóa và đưa vào diện quản lý, bảo vệ. Đây cũng là cột mốc đưa Bảy Mẫu bước lên bản đồ du lịch.

Thuyền thúng và nhịp sống sông nước

Phương tiện đưa du khách vào rừng là chiếc thúng chai vật dụng quen thuộc của ngư dân vùng biển ngang miền Trung. Thúng luồn qua các con lạch hẹp dưới tán dừa, nơi ánh nắng chỉ lọt xuống thành từng vệt.

Bên cạnh việc tham quan, du khách có thể xem người dân trình diễn quăng chài, kéo rớ, tự tay bắt cua, hàu, ốc, học đan các vật dụng nhỏ từ lá dừa nước, nghe hò khoan xứ Quảng và hát bả trạo. Màn múa thúng người chèo xoay tròn chiếc thúng bằng động tác dồn nước thường là tiết mục để lại ấn tượng mạnh nhất với khách lần đầu đến.

Ẩm thực đi kèm cũng mang đặc trưng vùng cửa sông: cá chai nướng, gỏi hoa chuối, sò điệp nướng mỡ hành, chè và mứt làm từ quả dừa nước. Năm 2024, trải nghiệm thuyền thúng tại Cẩm Thanh từng được Tripadvisor đưa vào danh sách 25 hoạt động trên thuyền hấp dẫn nhất thế giới.

Sinh kế của hơn 1.300 người dân

Điều khiến mô hình ở Bảy Mẫu khác với nhiều khu du lịch sinh thái khác là người dân địa phương trực tiếp vận hành dịch vụ. Hiện có hơn 1.300 cư dân Cẩm Thanh tham gia chở khách bằng thuyền thúng, chưa kể lực lượng làm homestay, lớp học nấu ăn, chèo thuyền và nghề thủ công từ lá dừa.

Lái thúng là công việc hàng ngày của hơn 1.300 cư dân nơi đây.

Tháng 9-2025, khi Forbes công bố danh sách 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới, Cẩm Thanh là đại diện duy nhất của Việt Nam, xếp trên nhiều ngôi làng nổi tiếng ở châu Á. Tạp chí này mô tả nơi đây bằng hình ảnh những chiếc thúng tre trôi giữa rừng dừa và người đánh cá tung lưới dưới tán lá.

Kinh nghiệm cho chuyến đi

Từ trung tâm Hội An, du khách chỉ mất khoảng 10-15 phút xe máy hoặc ô tô để tới các bến thuyền ở Cẩm Thanh. Thời điểm dễ chịu nhất là sáng sớm hoặc xế chiều, vừa tránh nắng gắt vừa tránh khung giờ các đoàn khách tập trung đông. Nên mang mũ, kem chống nắng, giày dép dễ tháo và túi chống thấm cho thiết bị điện tử.

KHU DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HOÁ RỪNG DỪA BẢY MẪU