Hình ảnh về một nhà hoạt động vì hòa bình ở thành phố Lviv, miền Tây Ukraine, đẩy 109 chiếc xe đẩy vào một quảng trường để tượng trưng cho những đứa trẻ thiệt mạng trong cuộc chiến với Nga hay đoạn clip ghi lại cảnh một cô bé trú ẩn trong tầng hầm ở thủ đô Kiev hát bài “Let it Go” từ bộ phim Nữ Hoàng Băng Giá nhanh chóng được lan truyền trên mạng xã hội, gây xúc động mạnh đối với cư dân mạng toàn cầu.

Hình ảnh 109 chiếc xe đẩy tượng trưng cho những trẻ em thiệt mạng trong cuộc chiến gây xúc động mạnh đối với cư dân mạng toàn cầu. Ảnh: NYT

Những hình ảnh, đoạn clip như trên ghi lại cuộc sống ở Ukraine kể từ khi Nga phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại nước này cũng trở thành “vũ khí” mạnh mẽ trong cuộc chiến thông tin đang diễn ra trên mạng xã hội. Đối với một số người, các mạng xã hội như Instagram, Facebook, Telegram hay TikTok hiện là chiến trường quan trọng, hỗ trợ cho hoạt động của quân đội Ukraine trên tiền tuyến. “Các nguồn cung cấp dữ liệu trên mạng xã hội giúp chúng ta có cái nhìn rõ hơn về cuộc chiến. Việc Ukraine trở thành quốc gia chìm trong chiến tranh là điều hết sức rõ ràng và những hình ảnh như vậy gây được tiếng vang đặc biệt với người dân phương Tây” - Emerson Brooking, thành viên cấp cao tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định.

Thật ra, mạng xã hội từ lâu đã là nơi để các nhà hoạt động ghi lại và chia sẻ thông tin cũng như để các tổ chức thánh chiến “chiêu binh mãi mã” và tuyên truyền tin giả. Nhưng trong trận chiến này, sự phổ biến của những bức ảnh, đoạn clip ghi lại cảnh đau thương mà cuộc chiến mang lại giúp Ukraine xây dựng hình ảnh về một đất nước kiên cường. Anastasiya Magerramova, thư ký báo chí Bệnh viện nhi Okhmatdyt ở Kiev, cho biết cô cảm thấy như mình cũng đang tham chiến, đó là cuộc đấu tranh giành lấy sự thật trong khi đồng bào cô đang cầm vũ khí. Theo Thời báo New York (Mỹ), Magerramova và đồng nghiệp thường ghi lại hình ảnh người dân đầy thương tích, sau đó đăng lên Instagram, Facebook và Telegram, kèm theo mô tả chi tiết về những gì xảy ra với họ. “Tôi cảm thấy công việc của mình rất quan trọng. Nó giống như một loại vũ khí vậy. Tôi muốn cho mọi người thấy hậu quả của cuộc chiến” - Magerramova nói. Trong khi đó, các tài khoản mạng xã hội của Bệnh viện Okhmatdyt đã trở thành nơi cung cấp thông tin về số dân thường thương vong, qua đó cho thấy nỗi khổ của những người bị cuốn vào cuộc chiến.

Nga ban hành luật về hành vi thông tin sai lệch đối với các cơ quan chính phủ

Về phía Nga, Tổng thống Vladimir Putin ngày 25-3 đã ký ban hành luật về việc áp dụng các hình phạt hành chính và hình sự đối với những hành vi thông tin sai lệch về bất kỳ cơ quan nào của Chính phủ Nga hoạt động ở nước ngoài.  

Các cơ quan được nói đến trong luật trên là các Đại sứ quán Nga, Văn phòng Tổng công tố, Lực lượng vệ binh quốc gia, Bộ Tình trạng khẩn cấp... 

Theo luật này, hình phạt dự kiến cũng tương tự như hình phạt đối với những hành vi làm mất uy tín và tuyên truyền những thông tin sai lệch về các lực lượng vũ trang Nga. Theo đó, những đối tượng vi phạm sẽ bị phạt tù lên đến 3 năm hoặc nộp phạt 1,5 triệu ruble (14.420USD). 

Trong trường hợp phạm tội do lợi dụng chức vụ, có động cơ vụ lợi, hay vì sự thù hận chính trị, tư tưởng, sắc tộc và tôn giáo, sẽ bị phạt tù đến 10 năm hoặc nộp phạt 5 triệu ruble. Nếu những tin tức giả mạo đó gây hậu quả nghiêm trọng, án phạt có thể lên đến 15 năm tù.

Tòa án tại thủ đô Mát-xcơ-va mới đây đã ra lệnh cấm đối với Facebook và Instagram, tuyên bố công ty mẹ Meta của 2 nền tảng này là “tổ chức cực đoan”. Trong khi Instagram bị cho là đã phớt lờ khoảng 4.600 yêu cầu gỡ bỏ các nội dung sai về “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga tại Ukraine và 1.800 yêu cầu xóa những lời kêu gọi biểu tình trái phép, Facebook bị cấm sau khi nền tảng này hạn chế tiếp cận tài khoản của các hãng truyền thông xứ bạch dương.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)