Ngày 10-5, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức họp báo và ban hành Quyết định 1073/QĐ-NHNN về giảm thêm 1% các mức lãi suất chủ chốt. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 13-5-2013, theo đó, lãi suất tái cấp vốn 7%/năm, lãi suất tái chiết khấu 5%/năm, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt trong thanh toán bù trừ của NHNN đối với các ngân hàng là 8%/năm. Tại buổi họp báo, đại diện NHNN khẳng định từ đầu năm 2013, NHNN đã tích cực triển khai các gói giải pháp của Chính phủ nhằm mục tiêu kiềm chế lạm phát và tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, đảm bảo mức tăng trưởng hợp lý. Đến nay, các giải pháp tiền tệ của ngân hàng đã phát huy hiệu quả, lãi suất huy động và cho vay tiếp tục giảm; tỷ giá được duy trì ổn định, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lĩnh vực ưu tiên tiếp cận vốn với mức lãi suất hợp lý. Đại diện Vụ Chính sách Tiền tệ NHNN cho rằng, NHNN không giảm trần lãi suất huy động do lạm phát tháng 4 so với cùng kỳ năm 2012 là 6,61% và kỳ vọng chung đánh giá lạm phát năm 2013 khoảng 6,5%, do đó trần lãi suất huy động ngắn hạn 7,5% vẫn phù hợp với kỳ vọng lạm phát và đảm bảo lợi ích của người gởi tiền.

Trên thực tế từ đầu tháng 5-2013 đến nay, nhiều tổ chức tín dụng (TCTD) công bố giảm lãi suất huy động, có ngân hàng giảm dưới trần ngắn hạn của NHNN đưa ra, nhưng huy động vốn vẫn tăng chứng tỏ niềm tin của người dân vào kênh tín dụng vẫn ở mức cao. Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, ngân hàng đang thừa tiền, nên buộc phải hạ lãi suất huy động, đây cũng là cơ sở để hạ lãi suất cho vay. Tuy nhiên, thanh khoản của ngân hàng dù tăng, các chuyên gia cũng lo ngại khoảng cách này chưa bền vững. Bởi nếu tính đơn lẻ từng TCTD thì có TCTD huy động vốn tăng, nhưng cũng có TCTD huy động vốn giảm. Chẳng hạn trên địa bàn TP Cần Thơ, theo báo cáo của NHNN Chi nhánh TP Cần Thơ, tháng 4-2013, huy động vốn của các TCTD trên địa bàn tăng 1,26% so với tháng trước, nhưng giảm 1,96% so với cuối năm 2012. TP Cần Thơ hiện có 51 TCTD với 227 địa điểm có giao dịch ngân hàng, trong 4 tháng, huy động vốn của các TCTD đạt 33.500 tỉ đồng, trong đó vốn trên 12 tháng chiếm 25,97%, nguồn vốn này đáp ứng 76,48% tổng dư nợ cho vay trên địa bàn. Vốn huy động giảm, trong khi dư nợ cho vay lại tăng 3,21% so với cuối năm 2012. Lý giải vấn đề này, đại diện NHNN Chi nhánh TP Cần Thơ cho rằng, nguyên nhân dư nợ tăng là do các TCTD thực hiện cho vay thu mua tạm trữ lúa gạo xuất khẩu theo chỉ đạo của Chính phủ; do vậy hoạt động tín dụng trên địa bàn thành phố vẫn trong tầm kiểm soát, thanh khoản đảm bảo.

Thời gian qua, các giải pháp tiền tệ mà NHNN đưa ra nhìn chung đều mang tính khả thi cao. Bài toán cung - cầu vốn thị trường vẫn còn nhiều việc phải bàn, nhưng tính chung trên toàn hệ thống thì nguồn vốn vào ngân hàng vẫn tăng đều từ đầu năm đến nay. Các chuyên gia cho rằng, gởi tiết kiệm vẫn là kênh đầu tư hiệu quả thời điểm này, chỉ trừ khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như: lạm phát cao trở lại, giá vàng tăng vọt, tỷ giá biến động mạnh… thì mới lo ngại dòng tiền không chảy vào ngân hàng. Và khi nhu cầu vốn thị trường tăng cao, doanh nghiệp hồi phục sức khỏe, khi đó ngân hàng có thể điều chỉnh tăng lãi suất huy động để tiếp tục hút thêm nguồn vốn vào ngân hàng.

Gia Bảo