Hiện tại TP Cần Thơ, vụ lúa đông xuân 2012-2013 chưa thu hoạch dứt điểm, nhưng trên diện tích vừa thu hoạch xong, nhiều nông dân đã tranh thủ xuống giống lúa hè thu 2013 sớm. Thời gian cách ly giữa 2 vụ lúa ngắn, nguy cơ dịch bệnh, ngộ độc hữu cơ… khá cao, ngành nông nghiệp thành phố đang chủ động theo dõi sát diễn biến tình hình trên lúa hè thu sớm.

Nông  dân huyện Thới Lai làm đất phục vụ gieo sạ lúa hè thu 2013.

Sau khi thu hoạch lúa đông xuân sớm, ngành nông nghiệp tích cực vận động nông dân chuyển đổi trồng cây màu trên nền lúa; đối với những địa phương không xuống giống được vụ màu cần cày ải, phơi đất để tiêu diệt mầm bệnh lưu tồn trên đồng ruộng và giảm nguy cơ ngộ độc hữu cơ. Đồng thời, ngành nông nghiệp lưu ý đảm bảo thời gian cách ly giữa vụ đông xuân và hè thu ít nhất 3 tuần lễ… Vụ hè thu năm nay, thành phố có kế hoạch xuống giống khoảng 80.000ha. Ngành nông nghiệp còn khuyến cáo các địa phương bố trí mùa vụ trên cơ sở khung thời vụ của thành phố kết hợp với các biện pháp "Xuống giống né rầy, đồng loạt, tập trung cho từng vùng, từng cánh đồng, lưu ý tình hình hạn đầu vụ", không xuống giống kéo dài, dự kiến lịch thời vụ xuống giống chia thành 2 đợt: đợt 1 từ 26-3 đến 2-4-2013, đợt 2 từ 26-4 đến 2-5-2013…

Tuy nhiên, năm nay nhiều nông dân sau khi thu hoạch lúa đông xuân 2012-2013 đã đốt đồng, làm đất và xuống giống ngay vụ hè thu 2013. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) TP Cần Thơ, đến ngày 11-3, thành phố mới thu hoạch được cơ bản vụ lúa đông xuân, nhưng lúa hè thu nông dân đã xuống giống khoảng 25.000ha, những trà lúa hè thu sớm đến nay trên 10 ngày tuổi. Các địa phương có diện tích lớn xuống giống lúa hè thu sớm như các huyện: Thới Lai, Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh; quận Ô Môn… Ông Nguyễn Văn Khởi, ở ấp Thới Phong A, thị trấn Thới Lai, huyện Thới Lai, cho biết: "Thu hoạch xong lúa đông xuân chưa được 1 tuần tôi đã sạ lại lúa hè thu. Ngoài đốt đồng, tôi còn trục đất để đảm bảo lúa hè thu không bị ngộ độc hữu cơ. Ở khu vực này có kênh lớn nên không lo thiếu nước, nhưng nếu sạ sớm sẽ chủ động được nước bơm tưới hơn". Song, không phải nông dân nào cũng kỹ ở khâu làm đất như ông Nguyễn Văn Khởi, có nhiều nông dân chỉ đốt đồng rồi xuống giống (sạ chay). Đây là nguy cơ có thể xảy ra ngộ độc hữu cơ trên lúa, mầm bệnh có thể gây ra dịch bệnh nếu không có biện pháp chủ động phòng chống hiệu quả…

Tại huyện Vĩnh Thạnh, đến nay nông dân đã thu hoạch 24.128 ha trên tổng số 25.200ha lúa đông xuân, năng suất đạt khoảng 7,5 tấn/ha. Vụ hè thu 2013, huyện Vĩnh Thạnh có kế hoạch xuống giống hơn 25.000ha, tính đến ngày 11-3 nông dân đã xuống giống vụ này được 5.003ha. Ông Đoàn Đức Trường, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: Trước tình hình nông dân xuống giống hè thu sớm, ngành nông nghiệp đã khuyến cáo người dân đề phòng ngộ độc hữu cơ và nguy cơ rầy nâu tấn công có thể xảy ra trong thời gian đầu sau sạ, thường xuyên thăm đồng để phát hiện và có biện pháp phòng trừ sâu bệnh kịp thời. Nhằm chủ động phòng chống hạn trong vụ hè thu và củng cố hệ thống đê bao phục vụ sản xuất lúa vụ 3 tới, huyện đã triển khai thực hiện 21 công trình thủy lợi mùa khô lớn nhỏ, tổng mức đầu tư khoảng 12 tỉ đồng. Dự kiến, thi công trong vòng 2 tháng các công trình này sẽ hoàn thành…

Ông Phạm Văn Quỳnh, Giám đốc Sở NN&PTNT TP Cần Thơ, cho biết: Năm nay nông dân gieo sạ sớm lúa hè thu để chống hạn vào giữa vụ, ngành nông nghiệp đang theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, ngộ độc hữu cơ để có hướng phòng chống hợp lý. Để chống hạn, các địa phương đang đồng loạt ra quân đẩy mạnh thực hiện công tác thủy lợi mùa khô từ nay đến tháng 5-2013, nạo vét các tuyến kênh kết hợp với làm đê bao, giao thông nông thôn… Theo ngành nông nghiệp thành phố, trà lúa hè thu 2013 sớm đang phát triển tốt. Song, việc ngành chức năng và nông dân các địa phương cần chủ động thăm đồng thường xuyên, hỗ trợ nông dân áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất lúa, đưa ra biện pháp hữu hiệu phòng trừ sâu bệnh hại lúa... để đảm bảo thành phố có thêm một vụ mùa bội thu.

Bài, ảnh: ANH KHOA