Một đánh giá toàn diện dựa trên 16 nghiên cứu khoa học tiết lộ rằng tre có nhiều lợi ích về dinh dưỡng, nhưng cần chế biến đúng cách để đảm bảo an toàn.

Trong nghiên cứu học thuật đầu tiên tập trung vào tre như một loại thực phẩm, nhóm các nhà khoa học quốc tế đã phân tích tất cả các nghiên cứu hiện có về tiêu thụ măng tre và sức khỏe con người. Công trình do Giáo sư Y tế Công cộng Lee Smith tại Đại học Anglia Ruskin (Anh) dẫn đầu đã xem xét 16 nghiên cứu liên quan đến 4.934 người, cùng với nhiều thí nghiệm trên tế bào người. Kết quả, công bố trên tạp chí chuyên ngành tre Advances in Bamboo Science, cho thấy đây là loài thực vật mang lại lợi ích cho nhiều cơ quan trong cơ thể.

Kiểm soát đường huyết, cải thiện sức khỏe tim mạch và tiêu hóa

Bệnh nhân tiểu đường ăn bánh quy chứa thành phần măng tre đã giảm đáng kể lượng đường trong máu. Tương tự, những người ăn măng tre như một nguồn chất xơ đã cải thiện chỉ số cholesterol, với tổng lượng cholesterol và cholesterol “xấu” LDL giảm so với những người dùng chế độ ăn không có chất xơ. Hệ tiêu hóa của họ cũng hoạt động tốt hơn, thúc đẩy lợi khuẩn đường ruột, số lần đại tiện và lượng phân cũng tăng lên.

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cũng xác nhận chiết xuất tre có nhiều công dụng vượt xa lợi ích của chất xơ thông thường. Chiết xuất lá tre giàu flavonoid có tác dụng bảo vệ cơ thể chống lại acrylamide và glycidamide, các hợp chất độc hại hình thành khi thực phẩm giàu tinh bột được nấu ở nhiệt độ cao, như khoai tây chiên.

Các tế bào người tiếp xúc với chiết xuất tre đã tăng cường khả năng chống chịu các gốc ôxy hóa, tác nhân gây tổn thương tế bào góp phần thúc đẩy lão hóa và bệnh tật. Chiết xuất này cũng thể hiện đặc tính chống viêm và giúp duy trì khả năng sống của tế bào ngay cả trong điều kiện căng thẳng.

Tác dụng bảo vệ đến từ nhiều bộ phận khác nhau của cây tre

Lá tre chứa các hợp chất thực vật như orientin, vitexin và nhiều axít phenolic khác nhau có đặc tính chống ôxy hóa. Măng tre chứa nhiều đạm và các axít amin thiết yếu (selen và kali), chất xơ trung bình nhưng ít chất béo. 

Đặc biệt, chất xơ trong măng tre thường ở dạng mà cơ thể dễ hấp thụ, gồm cellulose, hemicellulose và lignin. Kết hợp với các sterol thực vật, như beta-sitosterol, chất xơ này giúp giảm chất béo và cholesterol trong máu.

Măng tươi còn chứa thiamine, niacin, vitamin A, vitamin B6 và vitamin E, được chứng minh giúp giảm nguy cơ đột quỵ, đục thủy tinh thể do tuổi tác và béo phì.

Lưu ý quan trọng cho sức khỏe

Ngoài dùng măng tre chế biến các món hầm, xào hoặc ngâm chua, một trong những cách sử dụng chiết xuất tre điển hình trong chế biến thực phẩm là làm mì. Mì được bổ sung bột măng chứa nhiều axít amin, prôtêin, chất bột-đường (carbohydrate) và vitamin hơn mì thông thường, nhưng lại ít chất béo hơn. Loại mì này cũng có đặc tính chống ôxy hóa cao hơn và được đánh giá tốt về kết cấu, hương vị và mức độ chấp nhận trong các thử nghiệm cảm quan.

Mặc dù vậy, người tiêu thụ tre cần lưu ý rằng măng tre chứa các glycoside cyanogenic, glucosinolate và thiocyanate. Những chất này có thể gây cản trở quá trình sản xuất hoóc-môn tuyến giáp, gây thiếu hụt i-ốt và dẫn đến bướu cổ, nếu không được chế biến đúng cách. Đặc biệt, các glycoside cyanogenic được biết là có thể giải phóng cyanide (xyanua) độc hại nếu ăn sống.

Luộc măng tre, không đậy nắp nồi, trong một thời gian để loại bỏ các hợp chất nói trên sẽ giúp chúng ta an toàn hơn khi ăn.

LÊ THƯ (Theo Science Daily, Study Finds)