Kết luận này được rút ra sau quá trình phân tích dữ liệu sinh học của hơn 23.000 cặp mẹ - con từng tham gia một nghiên cứu thuộc Dự án Ngân hàng Y học Tohoku (Nhật Bản).

Phát hiện mới có thể giúp xây dựng các hướng dẫn nhằm bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và con. Ảnh: McLeod Health

Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Molecular Psychiatry, các nhà khoa học tại Khoa Tâm thần thuộc Đại học Tohoku đã đánh giá các triệu chứng trầm cảm của người mẹ ở giai đoạn đầu và giữa thai kỳ cũng như một tháng sau sinh. Họ phát hiện những mẹ có điểm cao theo Thang đo căng thẳng tâm lý Kessler (K6) hoặc Thang đo trầm cảm sau sinh Edinburgh (EPDS) thì con họ dễ xuất hiện các đặc điểm liên quan đến tự kỷ.

Mặc dù tự kỷ thường phổ biến ở bé trai, nguy cơ mắc chứng rối loạn này do mẹ bị trầm cảm chu sinh lại cao hơn ở bé gái. Ngoài ra, bé gái có cân nặng khi sinh thấp hơn và mối liên hệ giữa các đặc điểm tự kỷ với tình trạng suy giảm gắn kết mẹ - con cũng mạnh hơn.

Kết quả nghiên cứu này, được củng cố bởi các thí nghiệm trên chuột, cho thấy một cơ chế sinh học thần kinh phụ thuộc giới tính mà qua đó căng thẳng tinh thần (stress) trước sinh có thể làm suy giảm sự phát triển xã hội. Do tín hiệu oxytocin - còn gọi là “hormone yêu thương” - đóng vai trò quan trọng trong sự gắn kết mẹ - con và các tương tác xã hội, nên sự gián đoạn của hệ thống này có thể lý giải nguyên nhân các bé gái dễ nhạy cảm hơn với stress của người mẹ. 

Phát hiện mới nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho phụ nữ ngay từ khi mang thai. Cung cấp biện pháp chăm sóc tâm lý và theo dõi phù hợp có thể giúp giảm các kết quả phát triển bất lợi ở trẻ, đặc biệt là bé gái.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), gần 10% mẹ bầu và 13% phụ nữ vừa sinh con mắc trầm cảm chu sinh - dạng trầm cảm xảy ra trong thai kỳ hoặc sau sinh, khác với trầm cảm sau sinh, thường phát bệnh sau khi sinh con. Các mẹ mắc trầm cảm chu sinh có thể không vận động và sinh hoạt bình thường, qua đó cũng ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

HẠNH NGUYÊN (Theo NDTV)