Bắt tay vào xây dựng Đề án Tái cơ cấu nông nghiệp, TP Cần Thơ bám sát mục tiêu lớn: nâng cao giá trị gia tăng các chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững. Bên cạnh đó, Cần Thơ còn thể hiện vai trò "đầu tàu" liên kết các tỉnh để cùng khai thác tiềm năng, lợi thế; từng bước trở thành trung tâm cung ứng giống, dịch vụ nông nghiệp cho các địa phương trong vùng ĐBSCL.

* Kết quả bước đầu

Ngày 10-6-2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 889/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Căn cứ vào Đề án này, UBND TP Cần Thơ giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng Kế hoạch số 1153/KH-SNN&PTNT triển khai Chương trình hành động thực hiện Đề án "Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững" trên địa bàn thành phố đến năm 2020. Qua một năm triển khai thực hiện, ngành nông nghiệp thành phố đã đạt được kết quả khả quan, sản xuất nông nghiệp bước đầu được sắp xếp lại theo đúng định hướng mục tiêu của đề án tổng thể tái cơ cấu nông nghiệp cả nước.

TP Cần Thơ đã hình thành vùng sản xuất chuyên canh liên kết theo chuỗi giá trị. Trong ảnh: Vùng chuyên canh sầu riêng tại xã Tân Thới, huyện Phong Điền.

Trên địa bàn thành phố đã hình thành vùng sản xuất chuyên canh liên kết theo chuỗi giá trị. Đơn cử như: chuỗi liên kết sản xuất lúa chất lượng cao với "Cánh đồng lớn" đạt gần 18.000ha/vụ; vùng rau an toàn với diện tích gieo trồng đạt hơn 2.000ha; phát triển vùng cây ăn trái đặc sản gắn với du lịch sinh thái diện tích 14.000ha; phát triển các mô hình nông nghiệp đô thị (hoa kiểng, sinh vật kiểng); chăn nuôi an toàn vệ sinh thực phẩm với các cơ sở chăn nuôi gia súc gia cầm tập trung quy mô lớn. Ngoài ra, TP Cần Thơ còn hình thành vùng nuôi cá tra 850ha (năng suất trung bình đạt 200 tấn/ha) và các mô hình thủy sản hiệu quả với đối tượng nuôi đa dạng và thực hiện liên kết với các cơ sở thương mại và siêu thị trên địa bàn (mô hình cá lóc vèo, nuôi ếch và lươn trên bể lót bạt, cá trạch, rô...). Chương trình xây dựng nông thôn mới được triển khai quyết liệt và hiện 9/36 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.

Ông Phạm Văn Quỳnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, cho biết: "Sau 1 năm triển khai thực hiện tái cấu trúc nông nghiệp, chúng tôi đã tổ chức sơ kết, đánh giá quá trình thực hiện và đúc kết được những kinh nghiệm thực tiễn. Từ đó, ngành nông nghiệp chủ động xây dựng Đề án Tái cơ cấu nông nghiệp TP Cần Thơ theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững đến năm 2020". Việc triển khai Đề án này nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế của các vùng sinh thái cho phát triển nông nghiệp, nông thôn đạt mức tăng trưởng cao và bền vững. Phát triển và chuyển đổi mạnh mẽ kinh tế hộ cá thể theo hướng trang trại, hợp tác xã và các loại hình doanh nghiệp, nâng cao vai trò đầu tàu của các doanh nghiệp trong quá trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp giữa TP Cần Thơ với các địa phương khác ở ĐBSCL. Song song đó, ngành nông nghiệp tập trung nâng cao hiệu quả kinh tế trên 1ha đất nông nghiệp, góp phần tăng thu nhập, giải quyết việc làm cho lao động khu vực nông nghiệp và nông thôn; thực hiện giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách về thu nhập giữa thành thị và nông thôn".

* Nâng cao giá trị gia tăng

Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp TP Cần Thơ nhằm hướng đến mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng và phát triển sản xuất nông, lâm, thủy sản theo hướng chất lượng cao và bền vững, tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ về năng suất, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm và sức cạnh tranh của nông sản hàng hóa. Đồng thời, xây dựng ngành hàng hóa chủ lực, vùng sản xuất tập trung đảm bảo các quy chuẩn chất lượng, đáp ứng yêu cầu tiêu dùng nội địa và xuất khẩu; thực hiện liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến thị trường tiêu thụ. Thông qua Đề án này, thành phố đẩy mạnh công tác xây dựng nông thôn mới, đảm bảo an sinh xã hội, tăng thu nhập, cải thiện mức sống và điều kiện sống dân cư nông thôn. Theo đó, giai đoạn 2016-2020, TP Cần Thơ phấn đấu tốc độ tăng trưởng kinh tế nông thôn bình quân đạt 9-10%/năm. Tốc độ tăng giá trị sản xuất trồng trọt-chăn nuôi-thủy sản năm 2020 là 55,7%-11,6%-32,7%. Đến năm 2020, thành phố có 36/36 xã đạt tiêu chí nông thôn mới và thu nhập bình quân đầu người ở nông thôn tăng gấp 2 lần so với năm 2015...

Để đạt mục tiêu nói trên, Đề án đưa ra các nhóm giải pháp về tổ chức sản xuất; tiêu thụ sản phẩm; khoa học, công nghệ và khuyến nông; cơ giới hóa đồng bộ trong các khâu sản xuất; đẩy mạnh cải cách hành chính và đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn; huy động vốn. Tại Hội thảo "Các vấn đề về tái cơ cấu nông nghiệp TP Cần Thơ" vừa diễn ra, ông Lê Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Cần Thơ, Trưởng ban Tư vấn Đề án Tái cơ cấu nông nghiệp ĐBSCL, nhấn mạnh: "Quá trình tái cơ cấu nông nghiệp, mỗi địa phương chọn hướng đi riêng. Đơn cử, tỉnh Bến Tre chọn đầu tư cho đàn bò, Đồng Tháp với mô hình "3 cây, 2 con"... Riêng đối với Cần Thơ, theo tôi, nên tái cơ cấu theo hướng tăng giá trị, hàm lượng chất xám trong sản phẩm nông nghiệp. Điểm khác biệt trong Đề án Tái cơ cấu nông nghiệp của TP Cần Thơ là vừa phải tạo điểm nhấn riêng cho mình, vừa thể hiện được vai trò trung tâm kết nối các tỉnh trong vùng để đưa nông nghiệp ĐBSCL sang trang mới".

Theo bà Trần Thị Thiên Thư, Phó Chủ tịch Hội Nông dân TP Cần Thơ, thành phố cần có những cơ chế đặc thù để hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến, tiêu thụ nông sản. Bởi doanh nghiệp là đầu mối quan trọng trong việc tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường và giúp nông dân tiêu thụ nông sản làm ra. Song song đó, ngành nông nghiệp cần đề ra những chiến lược để thu hút đầu tư vào 3 khu nông nghiệp công nghệ cao của thành phố; các giải pháp hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn... Bà Trần Hoài Phương, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, nhấn mạnh: "Từng bước khắc phục tình trạng "được mùa, mất giá", công tác thông tin và dự báo thị trường cần được quan tâm; tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất để có thể hạn chế thấp nhất rủi ro, thiệt hại trong điều kiện thời tiết bất lợi, thiên tai... TP Cần Thơ đang bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng, do đó để có thể chiếm lĩnh, mở rộng thị trường thành phố cần tạo dựng niềm tin cho khách hàng thông qua việc sản xuất theo quy trình GAP, xây dựng thương hiệu nông sản...".

Bài, ảnh: MỸ THANH