Các nhà khoa học không ngừng nỗ lực tìm kiếm phương thức điều trị chứng sa sút trí tuệ (Alzheimer), căn bệnh đang ảnh hưởng hàng chục triệu người trên thế giới. Một trong các cách tiếp cận là khai phá tiềm năng từ thảo dược.

Nấm Nam Cực

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Malaya (Malaysia) vừa công bố những bằng chứng đầy hứa hẹn cho thấy các loại nấm từ Nam Cực có thể đóng góp quan trọng vào việc phát triển phương pháp điều trị Alzheimer trong tương lai.

Cây nha đam có thể góp phần vào cuộc chiến chống Alzheimer.

Nghiên cứu tập trung vào chi nấm Pseudogymnoascus, một nhóm vi sinh vật được phân lập từ các hệ sinh thái Nam Cực. Do sống tại một trong những môi trường khắc nghiệt nhất hành tinh, các vi sinh vật này đã phát triển những chiến lược sinh tồn đặc biệt để chống chịu nhiệt độ dưới 0 độ C, bức xạ tia cực tím cường độ cao và sự khan hiếm chất dinh dưỡng. Những khả năng thích nghi phi thường này cho phép chúng tạo ra các hợp chất tự nhiên độc đáo hiếm khi tìm thấy ở nơi khác.

Nhóm nghiên cứu đã xác định được một số hợp chất từ nấm có khả năng tương tác với các protein liên quan mật thiết đến Alzheimer. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy một loại chiết xuất từ nấm sở hữu hoạt tính chống oxy hóa tương đương với các chất chống oxy hóa tự nhiên nổi tiếng như vitamin C và carotenoid. Đây là cơ sở quan trọng vì căng thẳng oxy hóa được xác định là tác nhân chính gây ra Alzheimer thông qua việc phá hủy các tế bào não. Việc trung hòa các gốc tự do bằng các hợp chất từ nấm Nam Cực có thể mở ra cơ hội mới làm chậm tiến trình của bệnh.

Nhụy nghệ tây

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Pharmaceuticals hồi tháng 5 cho thấy nhụy nghệ tây không chỉ là gia vị mà còn chứa nhiều hợp chất sinh học có tiềm năng tác động đến các bệnh phổ biến, trong đó có Alzheimer.

Nghiên cứu cho thấy các hợp chất chính trong nhụy nghệ tây như crocin, crocetin và safranal có liên quan đến nhiều cơ chế sinh học quan trọng, bao gồm giảm viêm, chống oxy hóa, bảo vệ tế bào thần kinh và cải thiện chuyển hóa đường và lipid trong cơ thể.

Một trong những lĩnh vực được quan tâm nhiều nhất là tác động đối với não bộ. Các nhà khoa học nhận thấy nhụy nghệ tây có thể hỗ trợ trong điều trị các bệnh như Alzheimer, Parkinson, đột quỵ và trầm cảm.

Cây nha đam

Giới khoa học cũng tìm thấy những manh mối đầy hứa hẹn chứng tỏ các hợp chất tự nhiên trong cây nha đam có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống Alzheimer. Thông qua các mô hình máy tính tiên tiến, các nhà nghiên cứu đã xác định được Beta-sitosterol, một hợp chất thực vật, có khả năng tương tác mạnh mẽ với các enzyme gây suy giảm trí nhớ và nhận thức.

Trọng tâm của nghiên cứu tập trung vào hai loại enzyme then chốt là acetylcholinesterase (AChE) và butyrylcholinesterase (BChE). Trong cơ thể người, hai enzyme này đóng vai trò phân hủy acetylcholine - một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng giúp các tế bào não giao tiếp với nhau. Ở bệnh nhân Alzheimer, nồng độ acetylcholine thường bị suy giảm nghiêm trọng, dẫn đến mất trí nhớ. Do đó, chiến lược điều trị phổ biến là tìm ra các loại thuốc có thể ức chế hoạt động của AChE và BChE, từ đó bảo tồn lượng acetylcholine và cải thiện triệu chứng cho người bệnh.

Meriem Khedraoui, tác giả chính của nghiên cứu, khẳng định: “Những phát hiện của chúng tôi cho thấy Beta-sitosterol thể hiện ái lực liên kết và độ ổn định đáng kể. Điều này biến nó thành một ứng viên tiềm năng cho việc phát triển thuốc trong tương lai, đặc biệt là với vai trò chất ức chế kép giúp kiểm soát Alzheimer”.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)