Từ đầu năm 2011 đến nay, giá lúa gạo có những lúc biến động giảm, nhưng xu hướng tăng giá vẫn chiếm ưu thế. Gần đây, dù giá lúa gạo có giảm trở lại nhưng hiện vẫn còn ở mức cao và nhiều dự đoán đầu ra vẫn thuận lợi trong thời gian tới…

Đảm bảo lợi nhuận cho nông dân trồng lúa

Giá lúa ở mức cao, nông dân đảm bảo có lời.

Theo nhiều tiểu thương kinh doanh lúa gạo, cách đây vài tuần, giá nhiều loại lúa và gạo nguyên liệu xuất khẩu cao kỷ lục, do doanh nghiệp (DN) chế biến gạo xuất khẩu nâng giá thu mua, nhằm đảm bảo giao đúng tiến độ các hợp đồng. Có thời điểm giá thu mua gạo lứt nguyên liệu loại 15% tấm và 5% tấm đạt mức 9.200-9.400 đồng/kg, gạo trắng thành phẩm 10.600-11.000 đồng/kg. Đến nay, nhiều DN đã đảm bảo thu mua lượng hàng theo các hợp đồng đã ký; đồng thời, DN cũng thận trọng hơn trong việc ký mới các hợp đồng xuất khẩu. Hiện nguồn cung lúa gạo hàng hóa trong nước đang có xu hướng tăng, do một số địa phương bắt đầu thu hoạch lúa thu đông 2011. Hiện giá lúa, gạo đã giảm trở lại khoảng 200-400 đồng/kg so với cách đây hơn 1 tuần. Tuy nhiên, so với cuối tháng 7-2011 và cùng kỳ năm trước, hiện giá nhiều loại lúa gạo vẫn cao hơn 1.000-1.500 đồng/kg. Lúa tròn (khô) đang ở mức 6.500-6.700 đồng/kg, lúa dài thường 6.900 -7.200 đồng/kg, lúa thơm khoảng 7.500-7.700 đồng/kg; còn lúa tươi được hàng xáo đến tận ruộng mua 5.500- 5.800 đồng/kg; gạo lứt nguyên liệu đang được nhiều doanh nghiệp mua ở mức 8.700- 9.200 đồng/kg, tùy loại.

Giá lúa gạo đang ở mức cao hơn nhiều so với cách nay vài tháng và so với cùng kỳ năm trước đã mở ra cơ hội giúp cho nông dân trồng lúa tại ĐBSCL tiếp tục có lãi trong vụ lúa thu đông 2011. Ông Nguyễn Văn Út ở xã Tân Thạnh, huyện Thới Lai, TP Cần Thơ, bộc bạch: “Năm nay, giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giá thuê nhân công... đều tăng, nhưng lúa có giá, nông dân cũng bớt lo. Tôi vừa thu hoạch xong 8 công lúa thu đông, ước khoảng 30 giạ/công (1.300m2), thương lái đã mua với giá 6.800 đồng/kg. Mức giá này cao hơn 1.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước, nhưng chi phí sản xuất tăng, trừ đi chi phí, tôi chỉ lời khoảng 2 triệu đồng/công. Dù vậy, gia đình tôi rất phấn khởi vì 3 vụ lúa đều có lãi”...

Mặc dù giá lúa đang ở mức cao, nhưng hiện nhiều địa phương ở ĐBSCL vẫn còn lúa hè thu 2011 chưa thu hoạch, trong khi lúa thu đông 2011 chỉ mới bắt đầu vào vụ thu hoạch. Vì vậy, giá lúa tăng hay giảm trong thời gian tới có ảnh hưởng rất lớn đối với nông dân.

Xuất khẩu gạo thuận lợi

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), trong 8 tháng đầu năm 2011, các DN trong nước đã xuất trên 5,3 triệu tấn gạo các loại, trị giá FOB đạt hơn 2,52 tỉ USD, tăng 11,4% về số lượng và tăng 23,8% về giá trị so với năm 2010. Giá xuất bình quân đạt 474,79 USD/tấn (FOB), tăng 47,5 USD/tấn so với cùng kỳ năm 2010. Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch VFA, cho biết: “Xuất khẩu gạo của Việt Nam năm 2011 nhiều khả năng sẽ đạt 7 triệu tấn, với trị giá 3,5 tỉ USD, mức cao kỷ lục sau 22 năm Việt Nam tham gia thị trường xuất khẩu”. Theo ông Phong, thị trường xuất khẩu từ nay đến cuối năm và sang quý I/2012 có nhiều thuận lợi, do Ấn Độ hạn chế xuất khẩu gạo vì lo ngại về vấn đề an ninh lương thực, còn Thái Lan nâng giá lúa gạo. Trong thời gian tới, giá cả gạo xuất khẩu dự đoán sẽ có biến động lên xuống, song các DN cần nắm bắt tốt cơ hội sẽ có hợp đồng xuất khẩu gạo với giá tốt.

Theo ông Trương Thanh Phong, VFA tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu và nâng cao giá trị gạo xuất khẩu nhằm giúp nông dân nâng cao thu nhập. Ngoài việc chủ động tìm thị trường xuất khẩu cho các DN thành viên của VFA, thì bản thân các DN xuất khẩu cũng phải nỗ lực và quan tâm đến lợi ích của nông dân, người tiêu dùng gạo trong nước, nhất là người có thu nhập thấp, nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các bên. Ông Phong khẳng định, thời gian tới, nếu giá lúa giảm, VFA sẽ yêu cầu DN thành viên mua tạm trữ và dự trữ nhằm đảm bảo nông dân có lãi từ 30% trở lên. Đồng thời, VFA sẽ yêu cầu các DN thành viên tham gia bình ổn thị trường, đảm bảo an ninh lương thực nếu thị trường nội địa có biến động để không xảy ra thiếu hàng, sốt giá.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG