Năm 2013 tiếp tục là năm khó khăn của các nhà đầu tư hạ tầng khu công nghiệp (KCN) lẫn các DN đang hoạt động trong các KCN tại TP Cần Thơ. Công tác giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch triển khai chậm, hạ tầng KCN chưa đồng bộ làm vuột nhiều cơ hội mời gọi đầu tư. UBND thành phố đã chỉ đạo Ban quản lý các Khu Chế xuất và Công nghiệp (BQL KCX&CN) Cần Thơ rà soát quỹ đất sạch ở các KCN Trà Nóc, thu hồi dự án chậm triển khai để đẩy mạnh thu hút đầu tư.

Rà soát quỹ "đất sạch"

KCN Trà Nóc đã được đầu tư cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh và vẫn còn đất sạch để phục vụ nhà đầu tư.

KCN Trà Nóc (gồm KCN Trà Nóc 1 và Trà Nóc 2) đi vào hoạt động sớm nhất, với cơ sở hạ tầng đã được đầu tư hoàn thiện. KCN Trà Nóc 1 (thuộc phường Trà Nóc, quận Bình Thủy) có diện tích 135,67ha đã lấp đầy 100% diện tích đất công nghiệp, hiện có 123 dự án đầu tư, vốn đăng ký 357,67 triệu USD (vốn thực hiện trên 327,6 triệu USD, đạt tỷ lệ 91,6% vốn đăng ký). KCN Trà Nóc 2 (phường Phước Thới, quận Ô Môn) có diện tích 157ha đã lấp đầy 94,8% diện tích đất công nghiệp, có 59 dự án, vốn đăng ký trên 567,9 triệu USD, vốn thực hiện khoảng 325,7 triệu USD. Các KCN còn lại, tỷ lệ lấp đầy diện tích đạt thấp, do thiếu quỹ đất sạch, công tác giải phóng mặt bằng khó khăn, tái định cư cho dân không đáp ứng yêu cầu… Thêm vào đó, tác động của suy thoái kinh tế toàn cầu, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (DN) nội lẫn ngoại đều khó, khiến mở rộng đầu tư, đầu tư mới của DN bị ảnh hưởng. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thu hút đầu tư vào các KCN thành phố. Ông Võ Thanh Hùng, Trưởng BQL KCX&CN Cần Thơ, cho biết: trong 2 tháng đầu năm 2013, các KCN Cần Thơ thu hút 4 dự án đầu tư mới, vốn đăng ký 9,8 triệu USD. Từ đó đến nay, các KCN không có thêm dự án mới.

Tình hình kinh tế khó khăn, nhà đầu tư rất cân nhắc khi chọn địa điểm đầu tư và thường so sánh giá thuê đất công nghiệp của Cần Thơ với các tỉnh lân cận. Song, ông Võ Thanh Hùng khẳng định, các nhà đầu tư nào muốn vào đầu tư tại TP Cần Thơ có thể xem xét thuê đất ở KCN Trà Nóc 2. KCN này vẫn còn đất sạch, giá thuê đất hiện thấp hơn các KCN đang xây dựng trên địa bàn thành phố, mức trung bình khoảng 50USD/m2/vòng đời dự án (khoảng 35 năm), xấp xỉ với giá đất ở các tỉnh lân cận như Vĩnh Long, Hậu Giang. Tuy nhiên, muốn mời gọi DN đến đầu tư thì cần môi trường đầu tư thoáng, chính sách ưu đãi hấp dẫn hơn.

Theo Công ty TNHH MTV Xây dựng hạ tầng KCN Cần Thơ (CIPCO Cần Thơ), đơn vị thi công hạ tầng KCN Trà Nóc thì KCN Trà Nóc 2 còn 7,5ha đất sạch và 8,9ha đất đã chi trả tiền bồi hoàn cho các hộ dân bị ảnh hưởng, đang chờ bàn giao mặt bằng. Riêng diện tích 114ha đã cho thuê ở KCN Trà Nóc 2 hiện có 18,5ha DN chưa xây dựng, hoặc DN không còn hoạt động và đang nợ tiền thuê đất. Ông Võ Ngọc Hồ, Giám đốc CIPCO Cần Thơ, cho biết: "CIPCO Cần Thơ đã lập danh sách 15 DN trong KCN Trà Nóc 2 thuê đất nhưng không triển khai xây dựng, không hoạt động. Công ty đang động viên DN chuyển nhượng lại phần đất thuê và cơ sở hạ tầng trên đất cho các nhà đầu tư khác. Đối với DN có diện tích đất thuê lớn nhưng chưa sử dụng hết và nợ tiền thuê đất của công ty trong thời gian dài, công ty đang có kế hoạch thu hồi phần diện tích chưa sử dụng để cho nhà đầu tư khác thuê lại". Theo ông Hồ, trường hợp DN thuê đất nhưng chưa xây dựng và chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính trong nhiều năm, CIPCO Cần Thơ đang đề xuất thành phố thu hồi phần đất này để cho nhà đầu tư khác thuê. Bởi các DN nợ tiền thuê đất kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến kết quả thu tiền thuê đất của công ty mà còn lãng phí đất công nghiệp, vuột cơ hội mời gọi đầu tư.

Cùng gỡ khó

Mới đây, BQL các KCX&CN Cần Thơ đã làm việc với đại diện một số DN thuê đất tại KCN Trà Nóc, nhưng chậm, hoặc không triển khai dự án, các DN đều lý giải nguyên nhân do suy thoái kinh tế kéo dài, nhưng DN vẫn muốn giữ lại phần đất đã thuê, chờ vượt qua khó khăn. Bà Nguyễn Thị Kim Oanh, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy sản Bình An, cho biết: "Bình An bắt đầu tái cấu trúc từ tháng 10-2012 nên trước mắt chưa thể mở rộng quy mô xây dựng. Công ty xin giữ lại 3ha đất đã thuê ở KCN Trà Nóc và mong thành phố có cơ chế đặc thù, giúp công ty giãn nợ, giãn thời gian trả nợ tiền thuê đất, chờ qua giai đoạn khó khăn hiện nay". Còn đại diện Công ty Cổ phần Nhiệt điện Đình Hải (thuê 2,2ha xây dựng nhà máy cung cấp hơi cho các DN chế biến thủy sản) cho biết do ngành thủy sản gặp khó, nên công ty không tìm được đầu ra, đành ngưng hoạt động khu vực nhà máy diện tích 1,2ha; còn 1ha chưa xây dựng. Công ty cũng mong CIPCO Cần Thơ tiếp tục giãn nợ tiền thuê đất cho công ty thêm 5 năm.

Bên cạnh các DN xin giữ đất, thì một số DN đã chủ động xin thanh lý hợp đồng để giảm bớt gánh nặng nợ tiền thuê đất. Ông Nguyễn Trí Huệ, Giám đốc Công ty Cổ phần Bình Nguyên, nói: "Công ty thuê 8.700m2 đất trong KCN Trà Nóc 2, công ty tạm ngưng hoạt động từ tháng 7-2012. Công ty mong trả lại đất để chuyển giao lại dự án, vì tiền thuê đất là gánh nặng cho công ty do kinh tế khó khăn". Theo ông Phạm Duy Khánh, Trưởng phòng Quy hoạch-Kế hoạch Sở Tài nguyên và Môi trường TP Cần Thơ, các DN đã thuê đất công nghiệp trong KCN bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ tài chính với công ty đầu tư hạ tầng, tuân thủ hợp đồng đã ký. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, không nên đầu tư dàn trải mà phải điều chỉnh quy mô phù hợp để không đẩy công ty đầu tư hạ tầng vào thế khó.

Ông Võ Thanh Hùng, Trưởng BQL Các KCX&CN Cần Thơ, cho biết, việc rà soát lại diện tích đất sạch của KCN Trà Nóc nhằm kêu gọi các nhà đầu tư vào lấp đầy KCN. CIPCO Cần Thơ cần rà soát danh sách những DN thuê đất nhưng không đầu tư xây dựng và nợ tiền thuê đất kéo dài để đề xuất thành phố xin hướng giải quyết với từng trường hợp. Những DN muốn giữ lại đất đã thuê phải có văn bản trình bày kế hoạch xây dựng cụ thể và giải pháp thanh toán tiền thuê đất gửi CIPCO Cần Thơ và BQL Các KCX&CN Cần Thơ xem xét xử lý. Đối với phần đất sạch 7,5ha hiện có, CIPCO Cần Thơ cần có kế hoạch xúc tiến tìm kiếm, mời gọi nhà đầu tư thứ cấp vào với mức giá cho thuê đất phù hợp. Đồng thời, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đối với 8,9ha đất còn lại nhằm tạo thêm quỹ đất sạch cho KCN Trà Nóc 2 để sẵn sàng phục vụ nhà đầu tư.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN