Bài, ảnh: KIỀU CHINH

Hiện nay, không ít phụ huynh vì bận công việc, mưu sinh mà xao nhãng chuyện chăm sóc con cái. Nhiều gia đình trang bị cho trẻ xe cộ, máy vi tính, điện thoại thông minh mà chưa hướng dẫn cách sử dụng sao cho hiệu quả, an toàn. Thiếu kỹ năng, vốn sống, một số trẻ bị bạn xấu rủ rê làm chuyện sai trái, không phù hợp lứa tuổi, ảnh hưởng việc học hành.

Phụ huynh cần quan tâm giáo dục, trang bị kiến thức, hướng dẫn con sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả.

Anh H ở quận Ninh Kiều có con gái đang học lớp 6. Theo nhu cầu của con, anh H mua điện thoại, xe đạp điện để con thuận lợi trong việc liên lạc, đến trường, đến nhà bạn học nhóm. Vợ chồng anh H kinh doanh bận rộn nên không có thời gian sâu sát việc học, lại càng ít tìm hiểu các mối quan hệ của con. Trái với vẻ hiền lành, ngoan ngoãn lúc ở nhà, khi ra ngoài, con gái anh H thích thể hiện bản thân bằng cách nói tục, trốn học đi chơi… Học kỳ 1, do vi phạm một số nội quy của trường, con gái anh phải làm kiểm điểm. Tưởng con biết lỗi, thay đổi, nào ngờ gần cuối học kỳ 2, còn vi phạm mức độ nặng hơn là hút thuốc lá điện tử với nhóm bạn trong khuôn viên trường, thầy giám thị bắt gặp.

Sau khi sự việc xảy ra, kiểm tra điện thoại của con, anh H tá hỏa vì con kết bạn với nhiều người lạ trên mạng xã hội, nói chuyện kiểu bất cần, chán đời, rủ nhau phá phách cho vui. Một số người bạn đã rủ con gái anh hút thuốc lá điện tử cho sành điệu và cô bé hùn tiền mua nhiều lần. Trước đây, mỗi lần con xin tiền, anh H đều cho vì con nói lý do chính đáng là mua dụng cụ học tập, sinh nhật bạn, đi ăn, xem phim… đâu ngờ con xài tiền vào các thứ độc hại. Thấy con hư có phần lỗi của mình, vợ chồng anh H bàn bạc lại việc quản lý, giáo dục con. Anh H sắp xếp công việc đưa đón con đi học, gần gũi, khuyên nhủ con sửa đổi, phân tích tác hại thuốc lá điện tử để con từ bỏ, nhắc nhở con không kết bạn, trao đổi thông tin cá nhân với người lạ trên mạng, tránh bị kẻ xấu dụ dỗ. Thấy cha mẹ tha thứ lỗi lầm, thương yêu, con gái anh H hứa không làm người thân thất vọng nữa.

Cả năm nay, từ khi mẹ sinh em bé, T (đang học lớp 7 ở quận Cái Răng) tự đi học bằng xe đạp điện. Hễ ở nhà là T lấy cớ bài vở nhiều, vào phòng riêng, sử dụng điện thoại hoặc máy tính, không chơi với em, không tham gia các sinh hoạt chung của gia đình. Tưởng con bận rộn thật, mẹ T chỉ nhắc nhở chuyện ăn uống, ngủ sớm giữ sức khỏe. Tháng rồi, phụ huynh cùng lớp nói với mẹ T là thời gian gần đây, T hay than buồn với con của chị này, đòi nghỉ học, còn lấy dao rọc giấy rạch tay cho chảy máu và đã rạch nhiều lần, bắp tay đầy sẹo. Mẹ T không hề biết vì ở nhà T thường mặc áo dài tay, mấy lần thấy dán băng keo cá nhân, mẹ hỏi thì T nói té xe. Khi trò chuyện cùng con, mẹ T còn sốc hơn khi biết con từng có ý định tự tử.  

Nhờ người quen khéo léo tìm hiểu, mọi chuyện vỡ lở. Trước đây, T thích bạn trai cùng trường, thường lấy tiền để dành mua quà tặng bạn này. Khi bạn trai nói lời chia tay, T rất buồn và hay đăng tâm trạng chán nản trên mạng. Một số bạn cùng cảnh ngộ rủ T vào nhóm riêng, bày nhau nhiều cách giải tỏa, trong đó có cả việc làm đau bản thân, rạch tay khoe chiến tích, có bạn hút thuốc, lấy trộm rượu của gia đình uống, chụp hình cho nhau coi. Do không kết bạn với con nên mẹ T cũng không biết con làm gì trên mạng xã hội. Cũng may gia đình T xử lý sự việc kịp thời, quan tâm chăm sóc, giúp T cân bằng lại tâm lý. Một mặt, gia đình có biện pháp theo dõi các trang web con hay truy cập, các nhóm bạn, tránh để con bị tác động bởi những điều tiêu cực.

Mấy tháng nay, chị M thấy con trai (đang học lớp 9) có vẻ lơ là học tập mà chỉ chú ý đến ngoại hình mỗi khi ra ngoài. Ngoài giờ học, con thường lấy xe đạp điện đi tới tối mới về, với lý do học nhóm, ôn thi. Chị M tìm hiểu thì biết con đi chơi với bạn nữ cùng trường, xưng hô là “vợ chồng”; con còn xem một số trang web nội dung nhạy cảm, thức khuya chơi game online. Sợ ảnh hưởng đến việc học năm cuối cấp và những kỳ thi quan trọng sắp tới, chị M lựa lời khuyên nhủ, giải thích cho con hiểu về tình bạn, tình yêu, giữ tình cảm trong sáng, hạn chế chơi game, nỗ lực học tập để thi đậu vào ngôi trường yêu thích. Những lúc con căng thẳng, chị M đưa đi chơi thể thao. Sợ con ảnh hưởng tâm lý, chị M không la mắng, trách móc mà chọn cách làm bạn đồng hành,  giúp con đi đúng hướng.

Giới trẻ hiện nay sử dụng điện thoại thông minh quá sớm trong khi ít được trang bị kỹ năng chọn lọc thông tin, dễ sa ngã vào những cám dỗ trên thế giới ảo. Vì tương lai của con, cha mẹ hãy dành thời gian quan tâm, định hướng cho con điều hay lẽ phải, khai thác mạng internet đúng mục đích học tập và giải trí lành mạnh, phù hợp độ tuổi. Mặt khác, cần giáo dục giới tính cho con, nhất là giai đoạn tuổi dậy thì, ý thức về giá trị của bản thân để tự bảo vệ mình, không sa đà vào chuyện yêu đương quá sớm. Đừng vì sự chủ quan, lơ là không kiểm soát, để con quá tự do, thiếu hiểu biết mà vướng vào những sự việc không hay, tác hại khó lường.