Thời gian qua, huyện Cờ Đỏ đã tích cực khuyến khích nông dân và doanh nghiệp liên kết trong sản xuất và tiêu thụ lúa thông qua mô hình “cánh đồng lớn” (CĐL). Đến nay, huyện có nhiều mô hình CĐL với diện tích sản xuất lúa đến hàng trăm héc-ta. Mô hình CĐL tại huyện Cờ Đỏ đã và đang khẳng định hiệu quả thiết thực, giúp nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất và ổn định đầu ra sản phẩm…

Khẳng định hiệu quả

Vụ lúa đông xuân 2013-2014, toàn huyện Cờ Đỏ gieo sạ 25.598ha lúa, đạt 101% so với kế hoạch. Trong vụ lúa này, có hơn 12.800 ha lúa được nông dân liên kết với nhau và liên kết với doanh nghiệp để xây dựng các mô hình CĐL. Đến cuối tháng 2-2014, đã có 8.000ha lúa trên địa bàn huyện được thu hoạch, trong đó có 3.150ha lúa trong các CĐL. Hầu hết nông dân đều vui vì lúa trúng mùa, bán được giá hơn các năm trước, lợi nhuận cao hơn so với nông dân bên ngoài mô hình.

Thu hoạch lúa trên CĐL huyện Cờ Đỏ.

Gia đình bà Hồ Thị Thanh Em, ngụ ấp Thới Phước, xã Thới Xuân, huyện Cờ Đỏ, TP Cần Thơ, có 10 công ruộng. Trước đây, chưa tham gia CĐL, bà bán lúa cho thương lái và luôn bất an về đầu ra sản phẩm, mỗi lần sắp tới thu hoạch lại lo giá rớt và khó tiêu thụ. Nhưng 3 năm nay, gia đình bà đã an tâm sản xuất nhờ tham gia CĐL và được Công ty TNHH Trung An bao tiêu đầu ra. Bà Hồ Thị Thanh Em cho biết: “Vụ lúa này, không chỉ gia đình tôi mà hơn 60 hộ dân trong ấp tham gia CĐL rất phấn khởi vì lúa trúng mùa, nhiều ruộng lúa đạt tới 1,3-1,4 tấn lúa tươi/công (công tầm lớn), cao hơn khoảng 100-200 kg/công so với đông xuân năm trước. Giá lúa trên thị trường đang ở mức 5.100- 5.200 đồng/kg, bà con được doanh nghiệp bao tiêu lúa tươi Jasmine với giá 5.300 đồng/kg. Ước tính 10 công lúa của gia đình, vụ này mức lợi nhuận phải trên 35 triệu đồng”. Ông Nguyễn Văn Xuân ngụ ấp Thới Hòa C, xã Thới Xuân- Tổ trưởng tổ hợp tác CĐL ở ấp Thới Hòa C, xã Thới Xuân, huyện Cờ Đỏ, cho biết: “Vụ đông xuân này, 224ha lúa của 124 hộ dân ở ấp Thới Hòa C tham gia mô hình CĐL, năng suất lúa đạt 1,3-1,4 tấn/công. Nhiều nông dân đạt mức lợi nhuận khoảng 4 triệu đồng/công, tăng khoảng 1 triệu đồng/công so với năm trước”.

Theo Phòng NN&PTNT Cờ Đỏ, nông dân sản xuất lúa tại các mô hình CĐL nhờ sử dụng lúa giống đạt chất lượng và tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, đẩy cơ giới hóa vào sản xuất nên có điều kiện nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất. Bà con thực hiện việc bơm tưới nước, bón phân, xịt thuốc... đồng loạt nên quản lý tốt được các loại dịch hại và tiết kiệm nhiều chi phí, giảm được giá thành sản xuất. Hơn nữa, nông dân tham gia mô hình còn được các doanh nghiệp cung cấp một số loại vật tư đầu vào như: lúa giống, phân bón với chất lượng đảm bảo và giá cả hợp lý, thậm chí có doanh nghiệp còn bán với giá rẻ hơn thị trường và cho nông dân thiếu đến cuối vụ. Trong khi đó, hạt lúa làm ra có độ đồng đều và chất lượng tốt hơn trước, theo đó giá bán cũng cải thiện, nhất là khi doanh nghiệp cam kết bao tiêu đầu ra cao hơn thị trường ít nhất 50-100 đồng/kg. Thời gian qua, nông dân trong các mô hình CĐL thường có lợi nhuận tăng cao hơn từ 3-4,2 triệu đồng/ha so với nông dân bên ngoài. Thực tế cho thấy, trong vụ đông xuân 2012 - 2013 nông dân tham gia mô hình CĐL đạt lợi nhuận bình quân 20,4 triệu đồng/ha, tăng 3,3 triệu đồng/ha so bên ngoài; vụ hè thu 2013 đạt 10,9 triệu đồng, tăng 4,2 triệu đồng/ha, vụ thu đông 2013 lợi nhuận bình quân 11,4 triệu đồng/ha, tăng 3,3 triệu đồng so ngoài mô hình. Riêng trong vụ đông xuân 2013-2014, hiện có nhiều nông dân tại các mô hình CĐL thu hoạch lúa đạt lợi nhuận 30 triệu đồng/ha, mức lợi nhuận này tăng ít nhất khoảng 3 triệu đồng/ha so với bên ngoài.

Nhân rộng mô hình

Nông dân trồng lúa chỉ an tâm sản xuất khi đầu ra sản phẩm ổn định và đảm bảo được lợi nhuận. Mô hình CĐL có ý nghĩa thiết thực trong việc ổn định đầu ra sản phẩm và góp phần phát triển bền vững cho sản xuất lúa tại địa phương. Theo ông Nguyễn Thực Hiện, Phó Chủ tịch UBND huyện Cờ Đỏ, thời gian qua, chính nhờ sự liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp trong mô hình CĐL, nhiều nông dân ở Cờ Đỏ mới có điều kiện thoát được cảnh “trúng mùa rớt giá”. Hiệu quả sản xuất lúa trong các mô hình CĐL cũng được nâng cao nhờ nông dân bán được lúa với giá cao hơn thị trường và giảm được nhiều chi phí sản xuất và rút ngắn chênh lệch về năng suất giữa các nông hộ… “Đẩy mạnh nhân rộng mô hình CĐL là hướng đi tất yếu nhằm phát triển sản xuất bền vững. Thời gian tới, cùng với sự quyết tâm vào cuộc của các cấp chính quyền và các ngành chức năng huyện, rất cần có sự đồng lòng của người dân và sự tham gia tích cực hơn nữa của các doanh nghiệp…”- ông Hiện khẳng định.

Theo đánh giá của các ngành chức năng và nhiều nông dân tại huyện Cờ Đỏ, thời gian qua việc xây dựng CĐL trên địa bàn huyện gặp nhiều thuận lợi. Tuy nhiên, trong quá trình doanh nghiệp thực hiện các hợp đồng liên kết cung ứng vật tư đầu vào và bao tiêu lúa đầu ra cho nông dân, đôi lúc còn gặp phải một số vướng mắc về thời gian giao nhận vật tư, việc định giá lúa và thời điểm thu mua, phương thức thanh toán tiền... Đáng ngại hơn, có trường hợp thương lái đến CĐL cố ý nâng giá thu mua lúa của nông dân lên trong một thời điểm nhất định nhằm phá vỡ hợp đồng bao tiêu lúa giữa nông dân và doanh nghiệp... Trong khi đó, Ban Quản lý nhiều CĐL còn lúng túng trong việc xử lý các vướng mắc trên. Từ thực tế trên, để CĐL phát triển bền vững vì lợi ích chung lâu dài, đòi hỏi cần phải nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bên có liên quan.

Năm 2014, huyện Cờ Đỏ đề ra kế hoạch phấn đấu có 100% các xã, thị trấn đều có ít nhất 1 CĐL với qui mô diện tích từ 30ha trở lên. Song song với việc quan tâm hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp tục gắn bó với nông dân trong các mô hình CĐL đã được xây dựng, huyện đang tích cực mời gọi thêm nhiều doanh nghiệp mới đến tham gia. Ông Lâm Minh Trí, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Cờ Đỏ, cho biết: “Theo đăng ký bước đầu của nông dân và doanh nghiệp thì nhiều khả năng diện tích lúa thực hiện mô hình CĐL trên địa bàn huyện từ 12.800ha trong vụ đông xuân 2013-2014 sẽ được nâng lên 13.000ha trong vụ hè thu 2014. Còn vụ lúa thu đông 2014, diện tích thực hiện mô hình CĐL vào khoảng 8.000ha do diện tích sản xuất lúa chung giảm. Dự kiến cả năm 2014 có hơn 33.000 lượt ha lúa của nông dân trên địa bàn huyện tham gia CĐL”. Với nỗ lực của cả hệ thống chính trị và sự chung tay của tất cả các bên có liên quan, tin rằng mô hình CĐL tại Cờ Đỏ sẽ được đẩy mạnh nhân rộng trong năm nay và các năm tiếp theo.

Bài, ảnh: VĂN CỘNG