Phiên chợ đưa hàng Việt về nông thôn ở huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: MỸ HOA.

Việc triển khai sâu rộng Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam trên khắp cả nước đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực, trong đó đáng chú ý là góp phần thiết lập dòng luân chuyển hàng hóa từ thành thị đến nông thôn và ngược lại từ nông thôn về thành thị, tạo đầu ra cho đặc sản làng nghề ở nhiều địa phương. 

Theo Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 160 làng nghề, các cơ sở sản xuất sở hữu bí quyết công nghệ gia truyền nhưng trong thời gian dài gặp khó khăn vì hoạt động theo phương thức truyền thống, ít vốn, thiếu kiến thức quản trị - kinh doanh… Nhiều cơ sở đặc sản làng nghề chưa nhận biết, nắm bắt được xu thế phát triển chung của nền kinh tế, dẫn đến không chú trọng xây dựng, bảo vệ và phát triển sản phẩm, thương hiệu của đơn vị mình. Đồng thời, sự liên kết giữa các làng nghề còn rời rạc, mang tính hình thức, nên khó phát triển theo định hướng chung, đáp ứng được nhu cầu của những thị trường hoặc đơn hàng lớn. Bên cạnh đó, một số cơ sở đặc sản làng nghề còn hạn chế trong việc tiếp cận những hỗ trợ của địa phương, hiệp hội như thông tin thị trường, máy móc công nghệ, vốn ưu đãi…

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, qua sự tích cực phối hợp giữa hiệp hội, tổ chức xúc tiến, doanh nghiệp đặc sản làng nghề và chính quyền địa phương ở các tỉnh, thành phía Nam, thực hiện hàng loạt Dự án phát triển đặc sản làng nghề, đã giúp các sản phẩm này từng bước có điều kiện tham gia vào hệ thống phân phối hiện đại, mở rộng thị trường; doanh nghiệp làng nghề được đào tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh; một số đơn vị ngày càng tăng cường mối quan hệ liên kết, thúc đẩy sản xuất – kinh doanh… Đại diện Công ty TNHH Thảo Hương, cho biết từ một cơ sở sản xuất thốt nốt đường, mứt thốt nốt, tại tỉnh An Giang, nhờ vào việc chủ động tiếp cận nhiều chương trình xúc tiến thương mại, thu thập thông tin thị trường, nhu cầu tiêu dùng, công ty Thảo Hương đã nghiên cứu, cải tiến sản phẩm phù hợp và được người tiêu dùng chấp nhận. Đồng thời năm 2011, thương hiệu đường thốt nốt Thảo Hương đạt danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao”, góp phần làm “đòn bẩy” tạo dựng thương hiệu, đưa sản phẩm vượt ra khỏi vùng miền, mở rộng phân phối khắp các tỉnh – thành cả nước.

Ông Nguyễn Hữu Thành, Trưởng phòng kinh doanh Công ty mắm Bà Giáo Khỏe, nhận định: Việc tham gia chuỗi chương trình thuộc khuôn khổ Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, đã hỗ trợ nhà sản xuất rất hiệu quả về phương diện truyền thông, quảng bá, xây dựng hình ảnh, thương hiệu. Thông qua một số hoạt động như: Phiên chợ hàng Việt về nông thôn, Hội chợ Hàng Việt Nam chất lượng cao… mắm Bà Giáo Khỏe, không chỉ ngày càng khẳng định vị thế ở địa phương, mà còn phân phối, kinh doanh tại hệ thống siêu thị lớn (Co.opmart, Big C, Vinatexmart…) được người dân cả nước biết đến. Hiện tại, người tiêu dùng có xu hướng sử dụng thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên và nhu cầu thưởng thức sản phẩm đặc sản, nên đây là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp đặc sản làng nghề, tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Ông Phan Kim Sa, Phó Giám đốc sở Công Thương, tỉnh Đồng Tháp cho rằng, trước đây doanh nghiệp địa phương không quan tâm đến các vấn đề như thị trường, hệ thống phân phối, xây dựng mối liên kết kinh doanh… nhưng hiện nay họ rất nhạy bén hơn trong việc tiếp cận những hoạt động hỗ trợ của chính quyền, tổ chức xúc tiến. Năm 2012, trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp diễn ra 14 phiên chợ - hội chợ (đạt doanh số đạt gần 15 tỉ đồng), tỷ lệ người tiêu dùng sử dụng hàng Việt tăng lên 65%, hàng Việt chiếm 70% trong siêu thị. Đặc biệt, để đáp ứng nhu cầu, sức mua của người dân và tiềm năng thị trường rất lớn, doanh nghiệp trong tỉnh đang nỗ lực liên kết, phối hợp các doanh nghiệp ở các địa phương khác để cùng phát triển sản xuất – kinh doanh.

Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững, những câu lạc bộ đặc sản làng nghề đã được thành lập, thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp uy tín, với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh và giới thiệu sản phẩm ra nhiều thị trường mới. Điển hình, Câu lạc bộ đặc sản làng nghề tỉnh Trà Vinh, được thành lập từ năm 2011 đến nay, đã thúc đẩy cơ sở đặc sản làng nghề của tỉnh lưu giữ được bí quyết công nghệ gia truyền, đảm bảo tốt nét đặc trưng độc đáo của sản phẩm; đồng thời tạo ra môi trường giao lưu, kết nối, chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng bán hàng, tiếp cận kênh phân phối hiện đại… Một số sản phẩm tham gia Câu lạc bộ đặc sản làng nghề tỉnh Trà Vinh, gồm: tôm, cá khô Tiến Hải; bánh tét Trà Cuôn, nước mắm rươi Long Vinh, lạp xưởng Vạn Thành…

Các chuyên gia cho biết: Từ những kết quả thực tế có thể thấy, mặc dù còn một số hạn chế nhưng đặc sản làng nghề đang có những hướng đi đúng đắn, trong việc củng cố và phát triển hoạt động sản xuất - kinh doanh; mở rộng thị trường và tìm đầu ra cho sản phẩm. Bên cạnh đó, mối quan hệ liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, hiệp hội và chính quyền địa phương ngày càng được tăng cường, sẽ góp phần tạo cơ hội cho đơn vị sản xuất – kinh doanh khai thác được những thế mạnh đặc trưng của đặc sản làng nghề, khẳng định vị thế ở thị trường trong và ngoài nước.

Mỹ Phương